دکتر احمد حیدری

تصویرشناسی سیمای شرق و غرب در شعر أحمد شوقی و ملک الشعرای بهار

دوشنبه 17 اسفند 1394 04:52 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: تصویرشناسی ( مقالات تصویر شناسی ) ، تصویرشناسی ( علم الصورة ) ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، احمد شوقی ،


تصویرشناسی سیمای شرق و غرب در شعر شوقی و بهار

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

شوقی و بهار دو شاعر برجسته ادبیّات معاصر پارسی و عربی، در شرایط مشابهی چون هم زمان بودن، مسلمان بودن، زندگی در شرایط استبداد سیاسی، درگیری با کشورهای استعمارگر، آزادی خواهی، داشتن مبارزات انقلابی و تحمّل تبعید، زندان و... از نظر فکری و ادبی نزدیکی فراوانی به یکدیگر یافته اند. بررسی تطبیقی اشعار این دو شاعر، نشان دهنده آن است که مضامینی هم چون: ملّی گرایی، تقابل شرق و غرب، جنگ، زن، آزادی، علم، عدالت و فقر، جلوه های بارز مشترک در اندیشه آن ها را تشکیل می دهد. نگارنده در این پژوهش کوشیده است با تصویرشناسی دو جهان شرق و غرب در شعر شوقی و بهار، به تطبیق این رویکرد به عنوان یکی از رهیافت های فکری عصر حاضر بپردازد. نتایج به دست آمده نشان می دهد: الف) ایستادگی در برابر زیاده خواهی استعمارگران از اصول مورد اتّفاق در اندیشه دو شاعر است. ب) بهار و شوقی ضمن اشاره به جنبه های مثبت و منفی تقلید از غرب، به بیان نمونه هایی در هر دو حیطه پرداخته اند.

کلیدواژگان: بررسی تطبیقی، تصویرشناسی شرق و غرب، شوقی، بهار

منابع استفاده شده در مقاله:

1. آجدانی، لطف الله (1387)؛ روشنفکران ایران در عصر مشروطیت، چاپ دوم، تهران: نشر اختران.

2. أحمد فؤاد، نعمات (1971)؛ خصائص الشعر الحدیث، بیروت: دار الفکر العربی.

3. بهار، محمّدتقی (1354)؛ دیوان اشعار، چاپ سوم. تهران: امیرکبیر.

4. تارله، ی. و. ناپلئون (1358)؛ ترجمه محمّد قاضی، چاپ دوّم، تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.

5. حائری، هادی (1375)؛ یکصدمین سالگرد میلاد بهار، تهران: نشر حدیث.

6. حاکمی، اسماعیل (1386)؛ «بهار، سنت، تجدد»، مجموعه مقالات یادی دوباره از بهار، به کوشش دکتر سعید بزرگ بیگدلی، چاپ نخست، تهران: مؤسّسۀ تحقیقات و توسعه علوم انسانی.

7. حسین، طه (1933)؛ حافظ و شوقی، القاهرة: منشورات الخانجی وحمدان.

8. الخطیب، حسام (1999)؛ آفاق الأدب المقارن عربیّاً وعالمیّاً، الطبعة الثانیة، دمشق: دارالفکر.

9. زرّین­کوب، عبدالحسین (1355)؛ با کاروان حلّه، چاپ سیزدهم، تهران: علمی

10. شفیعی کدکنی، محمّدرضا (1378)؛ ادبیات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما، ترجمه حجت الله اصیل، تهران: نشر نی.

11.شوقی، احمد (بی­تا)؛ دیوان (الشوقیات)، بیروت: دار الجیل.

12. ضیف، شوقی (1975)؛ شوقی شاعر العصر الحدیث، الطبعة السادسة، القاهرة: دارالمعارف.

13. العقاد، عباس محمود (1950)؛ شعراء مصر وبیئاتهم فی الجیل الماضی، القاهرة: مکتبة النهضة المصریة.

14. الفاخوری، حنا (1378)؛ تاریخ ادبیات عربی، ترجمه عبدالمحمّد آیتی، تهران: توس.

15. مندور، محمّد (1970)؛ أعلام الشعر العربی الحدیث: أحمد شوقی، أحمد زکی ابوشادی، بشارة الخوری، بیروت: المکتب التجاری للطباعة والنشر.

16. نیکوهمّت، احمد (1361)؛ زندگی و آثار بهار، چاپ دوم، تهران: گروه انتشاراتی آباد.

17. هروی خراسانی، محمّدحسن (1331)؛تاریخ پیدایش مشروطیت ایران، مشهد: شرکت چاپخانه خراسان.

18. همایی، جلال الدّین (1387)؛ «مقام بهار»، به اهتمام میلاد عظیمی،من زبان وطن خویشم (نقد و تحلیل و گزیدۀ اشعار ملک الشعراء بهار) چاپ نخست، تهران: سخن.

19. یلفانی، رامین (1376)؛ زندگانی سیاسی ناصرالملک، چاپ اوّل، تهران: مؤسّسة مطالعات تاریخ معاصر.

ب: مجلّه ها

20. سبزیان پور، وحید (1386)؛ «ریشه­های ایرانی امثال و حکم عربی در شعر بهار»، نامه فرهنگستان، دفتر 9 (1)، صص 74-95.

21. ------------ (1383)؛ «مطالعه موردپژوهانه در تأثیر قرآن در ادبیات فارسی (اشعار بهار)»، مقالات و بررسی ها، دفتر 75 (1)، صص 95-122.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تصویرشناسی شرق غرب ، ملک الشعرای بهار تطبیقی ، أحمد شوقی تطبیقی ، مقالات تصویرشناسی ، تصویر دیگری شعر ، تصویر دیگری رمان ، علم الصورة المقارن ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 17 اسفند 1394 04:55 ب.ظ

بازتاب استعمارستیزی در اشعار ملك‌الشعرای بهار و احمد صافی ‌نجفی

یکشنبه 27 دی 1394 11:12 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: ادبیات پایداری - مقالات ادبیات مقاومت عربی الأدب المقاوم ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ،

بازتاب استعمارستیزی در اشعار ملك‌الشعرای بهار و احمد صافی ‌نجفی

رمضان رضایی

برای دانلود تمام مقاله کلیک کنید

چکیده:

اوایل قرن بیستم برای اعراب دوران حساسی بود. آن‌ها هنوز از استبداد عثمانی خلاصی نیافته بودند كه به استعمار خارجی گرفتار آمدند و به نحوی تحت‌الحمایه استعمارگران شدند. در این میان عراق، همچون برخی كشورها، مورد توجه دولت استعماری بریتانیا قرار گرفت. از آن پس جنبش‌ها، شورش‌ها، و اعتراض‌هایی در این كشور عربی شكل گرفت، اما برای ملت ایران وضع به گونه‌ای دیگر بود. هر چند كه ایران مستعمره نبود، اما استعمارگران در آن به سبب موقعیت ویژه استراتژیكی و ذخایر زیر‌زمینی و همسایگی با شوروی سابق نفوذ فوق‌العاده زیادی داشتند. حضور استعمارگران در این سرزمین‌ها موجب موضع‌گیری ملت مسلمان در مقابل رفتار ظالمانه آنان شد. قشرهای مختلف مردم از سیاست‌مدار گرفته تا روشن‌فكر در برابر آن‌ها واكنش نشان دادند. در این میان نقش شاعران آزاد‌اندیش، به‌ویژه بهار و صافی نجفی، چشم‌گیر بود. آن‌ها با اسلحه قلم و شعر وارد عرصه مبارزه شدند و باب جدیدی در استعمار‌ستیزی گشودند. این مقاله درصدد است چگونگی بازتاب استعمار‌ستیزی در اشعار این دو شاعر را به شیوه تحلیل محتوا تبیین كند.

کلمات کلیدی: احمد صافی ‌نجفی؛ استعمار ستیزی؛ ایران؛ شعر معاصر؛ عراق؛ ملك ‌الشعرای بهار.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: استعمارستیزی ، احمد صافی النجفی ، شعر معاصر ایران ، شعر معاصر عراق ، ملک الشعرای بهار تطبیقی ، بررسی تطبیقی محمد تقی بهار ، دراسة مقارنة ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 27 دی 1394 11:16 ب.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات