دکتر احمد حیدری

«سیمای دیگری» در رمان«ثریا در اغما» اثر اسماعیل فصیح و رمان «شیكاگو» اثر علاءالأسوانی

یکشنبه 23 اسفند 1394 05:38 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: تصویرشناسی ( مقالات تصویر شناسی ) ، تصویرشناسی ( علم الصورة ) ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، علاء الأسوانی ،

«سیمای دیگری» در رمان«ثریا در اغما» اثر اسماعیل فصیح و رمان «شیكاگو» اثر علاءالأسوانی

فریده امیری دهنوئی, مینا عابدینی, حمید احمدیان, احمدرضا ساعدی, مسعود کیانپور

برای دانلود مقاله کلیک کنید

 

چکیده

«غرب» به عنوان «سیمای دیگری» از جمله موضوعاتی است که در بسیاری از آثار ادبی در کانون توجّه نویسندگان قرارگرفته است؛ بخصوص نویسندگان مشرق زمین آنچه را در این زمینه شالوده ذهن خود قرار داده‌اند، مسئله نگریستن ما به غربی‌ها و نگاه آن‌ها به ما بوده است. سیمای دیگری از چند سال اخیر یکی از شاخه‌های ادبیات تطبیقی به شمار می‌رود. این نوشتار به بررسی این مسئله در رمان «ثریا در اغماء» از اسماعیل فصیح و «شیکاگو» از علاءالأسوانی پرداخته است. نویسندگان این دو رمان مهاجرت گروهی از روشنفکران را به اروپا به تصویر می‌کشند و یک شرقی را همراه با سنّت‌ها و ارزش‌های ملّی خود در مقابل فن‌آوری‌ها و آزادی غرب قرار می‌دهند. «بازگشت به خویشتن» راه‌حلّی است که دو رمان در برخورد «خود» با «دیگری» پیشنهاد می‌دهند. همچنین این پژوهش گویای اختلافات فرهنگی «من» با «دیگری» بوده است.

کلمات کلیدی: ثریا در اغما; اسماعیل فصیح; شیکاگو; علاءالأسوانی; شرق و غرب.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سیمای دیگری ، الأنا والآخر روایة ، علاء الأسوانی ، رمان شیکاگو ، شرق و غرب در رمان ، علم الصورة ، مقالات تصویرشناسی ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 23 اسفند 1394 05:43 ب.ظ

تصویرشناسی سیمای شرق و غرب در شعر أحمد شوقی و ملک الشعرای بهار

دوشنبه 17 اسفند 1394 04:52 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: تصویرشناسی ( مقالات تصویر شناسی ) ، تصویرشناسی ( علم الصورة ) ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، احمد شوقی ،


تصویرشناسی سیمای شرق و غرب در شعر شوقی و بهار

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

شوقی و بهار دو شاعر برجسته ادبیّات معاصر پارسی و عربی، در شرایط مشابهی چون هم زمان بودن، مسلمان بودن، زندگی در شرایط استبداد سیاسی، درگیری با کشورهای استعمارگر، آزادی خواهی، داشتن مبارزات انقلابی و تحمّل تبعید، زندان و... از نظر فکری و ادبی نزدیکی فراوانی به یکدیگر یافته اند. بررسی تطبیقی اشعار این دو شاعر، نشان دهنده آن است که مضامینی هم چون: ملّی گرایی، تقابل شرق و غرب، جنگ، زن، آزادی، علم، عدالت و فقر، جلوه های بارز مشترک در اندیشه آن ها را تشکیل می دهد. نگارنده در این پژوهش کوشیده است با تصویرشناسی دو جهان شرق و غرب در شعر شوقی و بهار، به تطبیق این رویکرد به عنوان یکی از رهیافت های فکری عصر حاضر بپردازد. نتایج به دست آمده نشان می دهد: الف) ایستادگی در برابر زیاده خواهی استعمارگران از اصول مورد اتّفاق در اندیشه دو شاعر است. ب) بهار و شوقی ضمن اشاره به جنبه های مثبت و منفی تقلید از غرب، به بیان نمونه هایی در هر دو حیطه پرداخته اند.

کلیدواژگان: بررسی تطبیقی، تصویرشناسی شرق و غرب، شوقی، بهار

منابع استفاده شده در مقاله:

1. آجدانی، لطف الله (1387)؛ روشنفکران ایران در عصر مشروطیت، چاپ دوم، تهران: نشر اختران.

2. أحمد فؤاد، نعمات (1971)؛ خصائص الشعر الحدیث، بیروت: دار الفکر العربی.

3. بهار، محمّدتقی (1354)؛ دیوان اشعار، چاپ سوم. تهران: امیرکبیر.

4. تارله، ی. و. ناپلئون (1358)؛ ترجمه محمّد قاضی، چاپ دوّم، تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.

5. حائری، هادی (1375)؛ یکصدمین سالگرد میلاد بهار، تهران: نشر حدیث.

6. حاکمی، اسماعیل (1386)؛ «بهار، سنت، تجدد»، مجموعه مقالات یادی دوباره از بهار، به کوشش دکتر سعید بزرگ بیگدلی، چاپ نخست، تهران: مؤسّسۀ تحقیقات و توسعه علوم انسانی.

7. حسین، طه (1933)؛ حافظ و شوقی، القاهرة: منشورات الخانجی وحمدان.

8. الخطیب، حسام (1999)؛ آفاق الأدب المقارن عربیّاً وعالمیّاً، الطبعة الثانیة، دمشق: دارالفکر.

9. زرّین­کوب، عبدالحسین (1355)؛ با کاروان حلّه، چاپ سیزدهم، تهران: علمی

10. شفیعی کدکنی، محمّدرضا (1378)؛ ادبیات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما، ترجمه حجت الله اصیل، تهران: نشر نی.

11.شوقی، احمد (بی­تا)؛ دیوان (الشوقیات)، بیروت: دار الجیل.

12. ضیف، شوقی (1975)؛ شوقی شاعر العصر الحدیث، الطبعة السادسة، القاهرة: دارالمعارف.

13. العقاد، عباس محمود (1950)؛ شعراء مصر وبیئاتهم فی الجیل الماضی، القاهرة: مکتبة النهضة المصریة.

14. الفاخوری، حنا (1378)؛ تاریخ ادبیات عربی، ترجمه عبدالمحمّد آیتی، تهران: توس.

15. مندور، محمّد (1970)؛ أعلام الشعر العربی الحدیث: أحمد شوقی، أحمد زکی ابوشادی، بشارة الخوری، بیروت: المکتب التجاری للطباعة والنشر.

16. نیکوهمّت، احمد (1361)؛ زندگی و آثار بهار، چاپ دوم، تهران: گروه انتشاراتی آباد.

17. هروی خراسانی، محمّدحسن (1331)؛تاریخ پیدایش مشروطیت ایران، مشهد: شرکت چاپخانه خراسان.

18. همایی، جلال الدّین (1387)؛ «مقام بهار»، به اهتمام میلاد عظیمی،من زبان وطن خویشم (نقد و تحلیل و گزیدۀ اشعار ملک الشعراء بهار) چاپ نخست، تهران: سخن.

19. یلفانی، رامین (1376)؛ زندگانی سیاسی ناصرالملک، چاپ اوّل، تهران: مؤسّسة مطالعات تاریخ معاصر.

ب: مجلّه ها

20. سبزیان پور، وحید (1386)؛ «ریشه­های ایرانی امثال و حکم عربی در شعر بهار»، نامه فرهنگستان، دفتر 9 (1)، صص 74-95.

21. ------------ (1383)؛ «مطالعه موردپژوهانه در تأثیر قرآن در ادبیات فارسی (اشعار بهار)»، مقالات و بررسی ها، دفتر 75 (1)، صص 95-122.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تصویرشناسی شرق غرب ، ملک الشعرای بهار تطبیقی ، أحمد شوقی تطبیقی ، مقالات تصویرشناسی ، تصویر دیگری شعر ، تصویر دیگری رمان ، علم الصورة المقارن ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 17 اسفند 1394 04:55 ب.ظ

گزارشی از حافظ‌ پژوهی در ادب عربی

دوشنبه 17 اسفند 1394 11:00 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: تصویرشناسی ( مقالات تصویر شناسی ) ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ،

گزارشی از حافظ‌پژوهی در ادب عربی

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

آوازه و تأثیر شعر خواجه شیراز تنها به ایران و ادب فارسی محدود نمی شود، بلکه در سرزمین های دیگر، از جمله جهان عرب، نیز بازتاب گسترده ای داشته است؛ این نوشتار، بر آن است تا به معرّفی توصیفی تحلیلی پژوهش های ادب عربی و جهان عرب دربارة حافظ و در برخی موارد به نقد دیدگاه های آنها بپردازد؛ و همچنین تلاش می کند که بر اساس مکتب فرانسوی ادبیّات تطبیقی به بررسی میزان و گسترة حافظ پژوهی در ادب عربی و جهان عرب و نیز اثر گذاری شعر و اندیشه حافظ را بر ادب عربی، به ویژه ادب عربی معاصر، بررسی کند.

یافته های اساسی این جستار در این است که پژوهش های حافظ شناسی در ادب عربی و جهان عرب در چهار حوزه، انجام شده است: 1. کتاب 2. ترجمه 3. مقاله 4. پایان نامه.

افزون بر این، نویسندگان پژوهش های ذکر شده، بیشتر با نگاهی مثبت و موازی و به دور از فرانگری یا فرونگری به تحلیل شعر حافظ پرداخته اند و شعر و شخصیّت حافظ بر اندیشة برخی از بزرگان و معاصران ادب عربی از جمله: الشّواربی، طه حسین، سیّد قطب، البیاتی، الصّاوی و... نیز تأثیرگذار بوده است.  

واژگان کلیدی: حافظ؛ ادب عربی؛ جهان عرب؛ ادبیّات تطبیقی؛ تصویرشناسی

الف. کتابها

1. الأمین، حسن (1975)؛ الموسوعة الأسلامیة، الطبعة الأولی، بیروت: دارالکتاب العربی.

2. البیاتی، عبدالوهّاب (2000)؛ دیوان الأشعار، الطبعة الأولی، بیروت: دار العودة.

3. جاسم، عزیز السیّد (1990)؛ الإلتزام والتّصوف فی شعر عبدالوهّاب البیاتی، الطبعة الأولی، بغداد: دائرة الشّؤون الثّقافیة العامّة.

4. الجراح، نوری (1389)؛ باغ ایرانی، ترجمة کوتی، چاپ اوّل، تهران: افراز.

5. حافظ شیرازی، شمس الدّین محمّد (1373)؛ دیوان اشعار، تصحیح: خطیب رهبر، چاپ سیزدهم، تهران: صفی علیشاه.

6. رسول نژاد، عبدالله (1379)؛ سیّد قطب و اشعار او، چاپ اوّل، تهران: احسان.

7. سیّد قطب، إبراهیم حسین (1983)؛ کتب وشخصیّات، الطبعة الثّالثة، القاهرة  بیروت: دارالشّروق.

8. شبلی، عمر (2007)؛ حافظ الشّیرازی بالعربیة شعراً، الطبعة الأولی، بیروت: منشورات إتّحاد الکتّاب اللّبنانیین.

9. الشّواربی، إبراهیم أمین (1944)؛ حافظ الشّیرازی شاعر غناء والغزل فی إیران، الطبعة الأولی، القاهرة: مطبعة المعارف ومکتبها.

10. ------------ (1946)؛ الأغانی شیراز، الطبعة الأولی، القاهرة: مطبعة المعارف ومکتبها.

11. الصّاوی، صلاح (1989)؛ دیوان العشق، الطبعة الأولی، تهران: الثّقافی.

12. الطّویلی، أحمد (2012)؛ حافظ شیرازی شاعر العشق والعرفان، الطبعة الأولی، تونس.

13. علی، أسعد (1986)؛ السّیر الأدبی، الطبعة الأولی، باریس: الإتّحاد العالمی للّغة العربیّة.

14. فرّوخ، عمر (1979)؛ تاریخ الأدب العربی، ج 3، الطبعة الأولی، بیروت: دارالعلم للملایین.

15. ------ (1981)؛ التّصوّف فی الإسلام، الطبعة الأولی، بیروت: دارالکتب العربی.                       

16. المنجد فی الأعلام (1980)؛ الطبعة الأولی، بیروت: المطبعة الکاثولیکیة.

17. موتابحی، أمین علی (1972)؛ الکلمات والمصطلحات العربیة فی أشعار حافظ الشّیرازی، الطبعة الأولی، بغداد.

ب. مجلّه ها

18. آیینه وند، صادق (1383)؛ «حافظ الشّیرازی فی کتاباتالباحثین العرب»، مجلة شیراز، دانشگاه شیراز، صص 108-112.

19. پاشازانوس، احمد (1390)؛ «عبدالوهّاب البیاتی وحافظ شیرازی»، فصلنامة لسان مبین، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین، شمارة 3، صص 28-44.

20. علی، محمّدعلی (1385)؛ «فی شیرازیات»، نشریة کتاب ماه ادبیات و فلسفه، شمارة 3، صص 82-87.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: مقالات تصویرشناسی ، تصویرشناسی ادبیات تطبیقی ، تصویر حافظ شیرازی ، تصویر عربی فارسی ، تصویر دیگری ، من و دیگری تطبیقی ، الأدب المقارن علم الصورة ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 17 اسفند 1394 11:04 ق.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic