دکتر احمد حیدری

تاثیر گذاری اشعار اجتماعی احمد مطر بر شاعران انقلاب اسلامی یا تاکید یر سید حسن حسینی و قیصر امین پور و علیرضا قزوه

شنبه 21 فروردین 1395 06:24 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: احمد مطر ( دیوان + مقالات ) ، پایان نامه (دانلود ) ، ادبیات پایداری - مقالات ادبیات مقاومت عربی الأدب المقاوم ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، شعر معاصر عربی ،

تاثیر گذاری اشعار اجتماعی احمد مطر بر شاعران انقلاب اسلامی یا تاکید یر سید حسن حسینی و قیصر امین پور و علیرضا قزوه

پایان‌نامه - دانشگاه قم - دانشکده ادبیات و علوم انسانی . 1391 . کارشناسی ارشد

استاد راهنما: محمد رضا موحدی | استاد مشاور: حسن مقیاسی | دانشجو: بتول موسوی

برای دانلود فایل خلاصه پایان نامه کلیک کنید

با توجه به این که فضای سیاسی بسیاری در بین ایران و دنیای عرب وجود دارد ، همین تشابهات و گاهی اختلافات در بین این دو زبان ، پژوهش های بسیاری در بیان ادبیات تطبیقی صورت گرفته است ، که به بررسی اشتراکات دو زبان از نظر فرهنگی و اجتماعی می پردازد . در این پژوهش تطبیقی که به بررسی تأثیر گذاری اشعار احمد مطر ، برشاعران انقلاب اسلامی می پردازیم . همانطور که می دانیم زبان ، همان عنصری است که متن را ، از غیر ادبی متمایز می سازد و آن را از سطح زبان عادی فراتر می برد . هر شاعری متناسب با توانایی های خود ، زبان خاصی دارد . که او را از دیگر شاعران متمایز می سازد . مهم ترین ویژگی احمد مطر ، زبان خاص اوست که دارای طنزی تلخ با واژگانی ساده و بدور از ابهام و غموض است . زبانی که نشان دهنده ی تجربه ی تلخ زندگی شاعر است ، که غالب شعر نو یا آزاد برای بیان آن انتخاب کرده است . و این می تواند دلایلی که شاعرانی چون سید حسن حسینی ، قیصر امین پور و علیرضا قزوه از احمد مطر تأثیر پذیرفته باشند . این شاعران نه تنها با زبان شاعران ، فرهنگ عربی آشنا بودند بلکه در بسیاری از معاصرهای خود نام احمد مطر را می بردند و او را عنوان یک شاعر سیاسی – اجتماعی و شاعر شعرهای اعتراض قبول دارند . نباید از نظر دور داشت که احمد مطر عراقی است و شیعه و اهل بصره و هم مرز بودن ایران که این عوامل می توانند ظن آشنایی این شاعران را با آثار احمد مطر و موضوعات شعری او در ما تقویت کند . هم چنین عراق و ایران از ظلم بی شمار نظام بعث زجرهای بسیار کشیده اند و این امر باعث شد که اشتراک زیادی در شعرهای آن ها باشد مانند آزادی ، انقلاب ، فلسطین ، ارزش های انقلاب و قیام و ... این شاعران متعدی را خلق کرده اند که در عین حال سادگی و قابل فهم بودن ، شگفتی آفرین و در اوج و تأثیر گذاری است . از ویژگی های مهم این شاعران متعهد گرایش انسانی و اسلامی است که مفاهیم اجتماعی ، سیاسی ، سبک زبان شعر خاص ، تنوع و گستردگی موضوعات اشعار احمد مطر بر شاعران انقلاب تأثیر بسزایی دارند که به وضوح در اشعار این شاعران دیده می شود . باید گفت منابع شعری این شاعران واقعیت های موجود د رزندگی است . این شاعران رابطه ی نزدیک و مستحکمی با امت خود برقرار کردند . صداقت و لحن تأثیر گذار آن ها در میان دردها و رنج های آن ها ، گواه این پیوند مستحکم است . از تأثیر گذاری احمد مطر بر شاعران انقلاب اسلامی در موضوعات سیاسی است که به ارتقاء شعر سیاسی و اجتماعی و تکامل آن نقش به سزایی ایفا کرده است . عوامل اساسی در موفقیت این شاعران آگاهی وسیع و گسترده از ادبیات و آشنایی با اشعار گذشتگان و ادبیات دینی ( قرآن ، حدیث ، نهج البلاغه ) در آثارشان دیده می شود و هم چنین آشنایی با متون ادبی و معاصر و جهانی همچون تراژدی ، کمدی ، رمان و داستان کوتاه باعث اطلاع شعر آن ها به خصوص در بیان مسائل اجتماعی شده است . یکی از اشتراکات مردمی که در بین این شاعران دیده می شود و بسیار نفوذ کرده است ، موضوع فلسطین است . این شاعران متعهد به دفاع از مردم مظلوم فلسطین به پا خواستند و اشعاری مشترک در این موضوع سروده اند . برخلاف ماهیت شعر اجتماعی به عقیده برخی که کم انعطاف و دارای محدودیت در استفاده از متون کلامی و زیبایی های لفظی و معنوی و هنرمندی های شاعرانه است . این شاعران توانسته اند با طبع پویا و ذوق سرشار ، شعری ارائه دهند که در عین حال اجتماعی بودن بسیار هنرمندانه ، شاعرانه ور از خلاقیت و ابتکار است . از ویژگی ها و تأثیر گذاری مطر شاعران انقلاب اسلامی تعهد به شعر حقیقی و واقعی است . این شاعران به مسائل انسانی و ارزش های متعهد هستند . در شعر هایشان تعهد به مسائل اسلام ، انقلاب و در نهایت انسانیت شاخصه بارزی است . یکی دیگر از ویژگی های این شاعران وابستگی و تعلق به مکان هر انسان حس وطن پرستی و عشق به سرزمین و زادگاه پدری و مادری را از سویی تا حق تابعیت شهروندی را از سوی دیگر فراهم می کند ، دیده می شود . در شعر این شاعران و تأثیر گذاری احمد مطر بر سید حسن حسینی ، علیرضا قزوه و قیصر امین پور از مقاومت در مقابل ظلم سخن می گیود و مردم را به مقابله دشمن تشویق می کنند . احمد مطر مقاومت در مقابل حاکمان ظالم و شاعران انقلاب در مقاومت در مقابل دشمنانی که کشور را تهدید می کند وظیفه اصلی خود می داند . از دیگر موضوعات مشترک در اشعار این شاعران که احمد مطر سید حسن حسینی ، قیصر امین پور و علیرضا قزوه را به خود مشغول کرده است آزادی است که بر اساس آن انسان بدون ترس و قید و بند آنچه را که ایمان دارد را به زبان آورد. آزادی در سروده های آن ها در مفهوم اولیه نجات از اسارت دشمن خارجی و جغرافیایی ، در مفهوم رهایی از تعلقات و خواسته های نفسانی و در نهایت به مفهوم اجتماعی آن ، رهایی انسان در معنی عام و مطلق دیده می شود .




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: احمد مطر ، تطبیقی احمد مطر ، مقارنة احمد مطر ، الشعر الاجتماعی ، اشعار اجتماعی ، شعر معاصر عربی ، شعر المقاومة ،
آخرین ویرایش: شنبه 21 فروردین 1395 06:26 ق.ظ

طنز سیاسی - اجتماعی در اندیشه‌های عبید زاکانی و احمد مطر

شنبه 7 فروردین 1395 05:35 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: ادبیات طنز ( السخریة ) ، احمد مطر ( دیوان + مقالات ) ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ،

طنز سیاسی - اجتماعی در اندیشه‌های عبید زاکانی و احمد مطر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

مقایسه اندیشه‌های عبید زاکانی، شاعر و نویسنده عصر مغول و احمد مطر، از شاعران معاصر عراق، در حوزه ادبیّات تطبیقی مکتب آمریکا قرار می‌گیرد. یکی از وجوه مشترک در آثار این دو هنرمند که بر اثر شرایط خفقان‌آور جامعه به وجود آمده، طنز سیاسی - اجتماعی است که هدف اصلی آن انتقاد از شرایط نابسامان جامعه و اصلاح آن است. از این روی، در حکایت‌های زاکانی و اشعار مطر، در کنار مضمون­های متفاوت، مضامین طنزآمیز مشترکی چون نقد حاکم، قاضی، واعظ، تصریح به نام دشمنان، گسترش فساد، سرکوب شخصیّت‌های برجسته و اندیشمندان و گسترش فقر، قابل بررسی است.

      عبید از هنر خاصّی در بیان سخنانش سود جسته که همین مسأله سبب گشته است معنای طنزهایش را تنها خردمندان دریابند؛ امّا زشت­گویی او در برخی حکایت­هایش، آثار او را به سوی هزل و یاوه کشانده و معنای حقیقی سخنانش را پنهان ساخته است. مطر با رعایت جانب ادب، توانسته حقایق تلخ روزگار خویش را آشکارتر سازد و برخلاف عبید، شعر خود را تنها برای مبارزه با حکومت به کار گیرد و حسّ مخالفت مردم بر ضد اوضاع نابسامان را بیشتر بر­انگیزد؛ هرچند که خود از رسیدن به آینده­ای درخشان ناامید است.

 واژگان کلیدی: ادبیّات تطبیقی؛ طنز سیاسی - اجتماعی؛ عبید زاکانی؛ احمد مطر

منابع استفاده شده در مقاله:

1. ابو رعد (2005)؛ احمد مطر شاعر المنفی، الطّبعة الأولی، بیروت: دار الیوسف.

2. اشپولر، برتولد (1365)؛ تاریخ مغول در ایران، ترجمه محمود میرآفتاب، چاپ دوّم، تهران: علمی و فرهنگی.

3. اقبال آشتیانی، عبّاس (1347)؛ تاریخ مفصّل ایران از استیلای مغول تا اعلان مشروطیت، جلد اوّل، چاپ سوّم، تهران: امیرکبیر.

4. بیانی، شیرین (1381)؛ دین و دولت در ایران عهد مغول، جلد اوّل، چاپ سوّم، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

5. بیانی، شیرین (1379)؛ مغولان و حکومت ایلخانی در ایران، چاپ اوّل، تهران: سمت.

6. جمعی از نویسندگان (1375)؛ عبید زاکانی، لطیفه­پرداز و طنزآور بزرگ ایران، به کوشش: حمید باقرزاده و بهروز صاحب‌اختیاری، چاپ اوّل، تهران: اشکان.

7. حسینی، حسن و موسی بیدج (1380)؛ نگاهی به خویش (گفتگو با شاعران و نویسندگان معاصر عرب)، چاپ اوّل، تهران: سروش.

8. حلبی، علی‌اصغر (1384)؛ زاکانی نامه (رساله­ای در شرح احوال، آثار و نقد افکار مولانا عبید زاکانی)، چاپ اوّل، تهران: زوّار.

9. الخلیل، سمیر (1370)؛ جمهوری وحشت، سیاست عراق امروز، ترجمة احمد تدیّن، چاپ اوّل، تهران: طرح نو.

10. داودی، نصرالله (1344)؛ در شناخت عبید زاکانی، مشهد: پگاه.

11. زاکانی، عبید (1382)؛ کلیّات عبید زاکانی (تصحیح، تحقیق، شرح و ترجمة حکایات عربی)، ترجمة پرویز اتابکی، چاپ دوّم، تهران: زوّار.

12. سیّد رضی (1386)؛ نهج البلاغه، ترجمة محمّد دشتی، چاپ دوّم، قم: طوبای محبّت.

13. شورای نویسندگان (بی­تا)؛ تاریخ سیاسی عراق، (بی م): مؤسّسة انتشاراتی نهضت جهانی اسلام.

14. صفا، ذبیح‌الله (1371)؛ تاریخ ادبیّات ایران (در قلمرو زبان فارسی از اوایل قرن هفتم تا پایان قرن هشتم هجری)، جلد سوّم، چاپ نهم، تهران: فردوس.

15. غنیم، کمال احمد (1998)؛ عناصر الإبداع الفنیّة فی شعر احمد مطر، الطّبعة الأولی، القاهرة: مدبولی.

16. فولادزاده، عبدالامیر (1369)؛ ایدئولوژی حزب سوسیالیست بعث عراق، چاپ اوّل، (بی م): دفتر تبلیغات جنبش رانده‌شدگان عراقی.

17. قشمی، محمد (1380)؛ جاودانة عبید زاکانی، چاپ اوّل، تهران: ثالث.

18. مریّجی، شمس­الله (1387)؛ مبانی فکری و زمینه­های اجتماعی جریان­های معاصر عراق، چاپ اوّل، قم: بوستان کتاب.

19. مطر، احمد (2001)؛ الأعمال الشّعریة الکاملة، الطّبعة الثانیة، لندن.

20. معتضد، خسرو (1382)؛ سقوط دیکتاتور (صدّام از ظهور تا سقوط)، چاپ اوّل، تهران: البرز.

21. ولی، وهّاب (1379)؛ مجموعه مقالات اولین سمینار تاریخی هجوم مغول به ایران و پیامدهای آن، جلد دوّم، تهران: شهید بهشتی.

ب: مجلّه­ها

22. ترکمن، محمد حسین (1377)؛ «طنز سیاسی و اجتماعی»، فصلنامه پژوهش­های ارتباطی(پژوهش و سنجش)، تهران، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، صص 424-431.

23. حسینی، حسن (1367)؛ «احمد مطر، شاعر خنده‌های تلخ»، ماهنامه­ کیهان فرهنگی، تهران، مؤسّسة کیهان، صص 29-32.

24. زینی­وند، تورج (1391)؛ «طنز تلخ در شعر پایداری فلسطین (مطالعه مورد پژوهش: شعر راشد حسین)»، فصلنامه نقد ادب عربی معاصر، یزد، دانشگاه یزد، صص 77-100.

25. سعدون­زاده، جواد (1388)؛ «مظاهر ادب المقاومة فی شعر احمد مطر»، مجله ادبیّات پایداری، کرمان، دانشگاه شهید باهنر، صص 51-61.

26. شرکت مقدّم، صدیقه (1388)؛ «مکتب­های ادبیّات تطبیقی»، فصلنامه مطالعات ادبیّات تطبیقی، کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جیرفت، صص 51-71.

27. معروف، یحیی (1390)؛ «نقد و بررسی وامگیری قرآنی در شعر احمد مطر»، مجله زبان و ادبیات عربی (ادبیات و علوم انسانی)، مشهد، دانشگاه فردوسی، صص 123-151.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: طنز سیاسی اجتماعی در شعر عربی ، احمد مطر ، تطبیقی طنز احمد مطر ، السخریة فی شعر احمد مطر ، تطبیقی عبیدزاکانی ، مقارنة احمد مطر ، احمد مطر عبید زاکانی ،
آخرین ویرایش: شنبه 7 فروردین 1395 05:38 ب.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو