دکتر احمد حیدری

بررسی و نقد آرای معناشناختی شرق شناسان درموردقرآن کریم با تکیه بر نظرات ایزوتسو

سه شنبه 1 تیر 1395 02:42 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، پایان نامه (دانلود ) ، علوم قرآنی ادبی ،

دانلود پایان نامه دکتری:

بررسی و نقد آرای معناشناختی شرق شناسان درموردقرآن کریم با تکیه بر نظرات ایزوتسو

پایان‌نامه . دانشگاه معارف اسلامی قم . 1392 . پایان نامه دکترا

استاد راهنما: احمد پاکتچی / دانشجو: علی شریفی

برای دانلود خلاصه پایان نامه کلیک کنید


معناشناسی به عنوان یکی از شاخه‌های زبان‌شناسی که به پیدایش معنا و سیر پیشرفت و تحولات آن می‌پردازد، روابط معنایی بین مفاهیم مختلف را شناسایی می‌کند و شبکه‌ای از معانی مرتبط را استخراج می‌کند، نقش بسزایی بویژه در حوزه مطالعات قرآنی و تفسیری داشته است. در این پژوهش با بررسی و نقد مکاتب مختلف معناشناسی قابل استفاده در مسیر فهم قرآن کریم، دیدگاه مکتب قوم زبان‌شناسی به عنوان برجسته‌ترین مکتب در این میان، مورد تدقیق بیشتری قرار گرفته است که توشیهیکو ایزوتسو چهره برجسته این مکتب به شمار می‌رود. او یک زبان‌شناس، فیلسوف، اسلام‌شناس و قرآن‌پژوه ژاپنی (1914-1993 م.) بود که علاوه بر ترجمه قرآن کریم به زبان ژاپنی دارای دو اثر قرآنی به نام‌های خدا و انسان در قرآن و نیز مفاهیم اخلاقی- دینی در قرآن است که در آن‌ها با رویکردی معناشناسانه به تبیین ساختار اساسی آموزه‌های قرآن، پرداخته است. وی با برخورداری از پیشینه‌‌ای علمی در زبان‌شناسی و فلسفه، به بررسی معنا‌شناسانه واژه‌های کلیدی قرآن پرداخته و سعی کرده با کشف ارتباط معنایی واژگان در یک شبکه معنایی گسترده، به نظام هماهنگ قرآنی دست یابد. وی در روش خود از معناشناسی هم زمانی و درزمانی استفاده می‌کند که در معناشناسی هم زمانی نیز از اصول هفتگانه‌ای پیروی می‌کند که در پژوهش حاضر از جهات مختلف مورد بررسی و نقد قرار گرفته است. وی طرح عملیاتی خود را در قرآن با توجه به موارد زیر متناسب سازی کرد: الف- فهم ابتدایی کلمه؛ ب - پیدا کردن کلمات کلیدی در متن و یا شناخت کلمه کانونی؛ ج - پیدا کردن شبکه تصویری یا مجموعه کلی با کمک چینشی معنادار؛ د- شناخت فرآیند انتقالی معنا از جهان بینی قدیم به جدید؛ ه- تفکیک معنای نسبی از معنای اساسی؛ و - یافتن ساحت‌های فرازبانی. کاربست روش معناشناختی ایزوتسو که در آن، اصولی را فراروی مفسر قرار می دهد تا در تفسیر خود از آن‌ها بهره‌مند شود باعث می‌شود که مفسر علاوه بر روش‌های سنتی مراجعه به لغت و... در صورت استفاده از این اصول هفت‌گانه به فهمی دقیق‌تر از معانی واژگان دست یابد که این فهم دقیق واژگانی، زمینه‌ساز تفسیری کارآمد و به روز از قرآن کریم خواهد بود. این تحقیق، به روش کتابخانه‌ای انجام گرفته است و در کنار نقدهایی که بر روش، منابع و محتوای آثار ایزوتسو شده است بر این نکته تصریح شده است که در مسیر فهم قرآن، گریزی از معناشناسی نیست و چنین به نظر می‌رسد که ایزوتسو در به کارگیری رویکرد معناشناختی در تحلیل خود از مفاهیم قرآنی موفق بوده است.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معناشناسی قرآن ، نظریه ایزوتسو ، معناشناسی ایزوتسو ، نقد معناشناختی قرآن ، رساله دکتری معناشناسی ، زبان شناسی قرآن ، نظریه بافت قرآن ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 1 تیر 1395 02:45 ق.ظ

پدیده چند معنایی در زبان عربی

دوشنبه 3 خرداد 1395 09:59 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

                

پدیده چند معنایی در زبان عربی

نویسندگان

دکتر شهریار نیازی ؛ مهین حاجی زاده*

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

چکیده

مقوله اشتراک لفظی از موضوعات مورد توجه زبان شناسان به ویژه معناشناسان است از آنجا که این موضوع در گذشته نیز مورد اتهام اهل لغت بوده است . در این مقاله تلاش می شود ، رویکرد قدما بویژه نظریات و استدلالات مخالفان و موافقان این پدیده در زبان عربی مورد بررسی قرار گیرد .

در معناشناسی امروز ، مسئله چند معنایی (polysemy) ، که در ذیل روابط مفهومی در زبان طبقه بندی می شود ، بیان همان اشتراکات لفظی در نزد قدماست . در این مقاله علاوه بر تعریف و توضیح اصلاح چند معنایی ، سعی می شود مشابهات و اختلافات میان این دو اصلاح قدیم و جدید بازبینی شود . شایان ذکر است نظریات زبانی جدید وقوع پدیده چند معنایی در زبان را نتیجه همنشینی واژه ها می داند .




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: چند معنایی ، زبان شناسی عربی ، اشتراکات لفظی ، ترادف زبان عربی ، سبک شناسی ، چندمعنایی قرآن ، معناشناسی قرآن ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 3 خرداد 1395 10:03 ب.ظ

کاربرد روش‌های معناشناسی نوین در پژوهش‌های قرآنی

جمعه 24 اردیبهشت 1395 12:31 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

کاربرد روش‌های معناشناسی نوین در پژوهش‌های قرآنی

نویسندگان

قاسم بستانی؛ وحید سپه وند

دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه شهید چمران اهواز

کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه شهید چمران اهواز

برای دانلود مقاله کلیک کن

چکیده

از گذشته دور قرآن‌پژوهان و مفسّران از روش‌های تفسیری گوناگونی که در طول سالیان بلند از مواجهه با فهم خطاب الهی استخراج کرده بودند، برای دست‌یابی به معانی آیات قرآن استفاده می‌کردند و تاکنون نیز خدمات ارزنده‌ای در این زمینه ارائه داده‌اند که راه‌گشای فهم معانی این کتاب آسمانی بوده است.

از سویی دیگر، دوره‌ی معاصر با آغاز روش‌های نقد ادبی، زبان‌شناسی و معناشناسی، روش‌هایی بعضاً جدید و متفاوت و با کارکردهایی نو در کشف معانی قرآن فراروی محققین و قرآن­پژوهان قرار داده است. این روش‌ها هر چند حاصل کار زبان‌شناسان جدید است، ولی می‌تواند کمک بسیاری در جهت فهم دقیق‌تر معانی قرآن کریم به مفسّر کند. امّا این روش‌ها کدامند؟ چه دلایلی بر ضرورت بهره‌مندی از این روش‌ها در کنار روش‌های کهن و کلاسیک سنّتی در تفسیر قرآن وجود دارد؟ مقاله پیش‌رو، با روش کتابخانه‌ای و تجزیه و تحلیل داده‌ها، سعی دارد این روش‌ها را شناسایی کرده و دلایل دالّ بر ضرورت کاربرد آن‌ها در تفسیر قرآن را بیان دارد؛ به امید آن که بتواند در این راه گامی ولو کوتاه بردارد.

کلیدواژگان: قرآن؛ معناشناسی؛ روش شناسی؛ روابط معنایی؛ تفسیر.

 




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: مقالات معناشناسی عربی ، معناشناسی قرآن ، معناشناسی واژگان قرآن ، معناشناسی سوره ، معناشناسی پژوهش قرآنی ، معناشناسی در قرآن ، معناشناسی آیه قرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 24 اردیبهشت 1395 12:34 ب.ظ

معناشناسی باب اشتغال با تکیه بر قرآن کریم

جمعه 30 بهمن 1394 04:51 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: صرف - نحوی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، علوم قرآنی ادبی ،

  معناشناسی باب اشتغال با تکیه بر قرآن کریم

نویسندگان

ابوالفضل سجادی  1 ؛ مطهره فرجی2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

یکی از مباحث پیچیده و در عین حال کامل در نحو زبان عربی بحث اشتغال است. اشتغال را می‌توان از مباحثی دانست که با قواعد ویژه‌اش، ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده است. از آنجاکه قرآن کریم نمونه عالی فصاحت و بلاغت است و در بهره‌مندی و استفاده از ذخایر و امکانات زبانی به گونه‌ای بی‌نظیر عمل کرده است، بنابراین مقاله حاضر تلاش می‌کند تا با نظر به برخی آیات شریفه قرآن کریم اسلوب اشتغال را معنا ‌یابی کند. این مقاله، در نظر دارد ضمن معرفی باب اشتغال، نمونه‌هایی از موارد جواز و ترجیح نصب و رفع مشغول‌عنه را در قرآن کریم بررسی کرده و از این رهگذر تفاوت‌های معنایی آن‌ها را بیان کند. نتیجه، نشان می‌دهد که آنچه نحویان عربی به عنوان موارد تساوی و نیز ارجحیت نصب و رفع مشغول‌عنه ذکر کرده‌اند، بدون توجه به معناشناسی بوده است.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ معناشناسی؛ باب اشتغال




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معناشناسی شعر ، معناشناسی قرآن ، باب اشتغال ، قرآن کریم زبان شناسی ، سبک شناسی سوره قرآن ، اشتغال قرآن ، الأسلوبیة القرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 04:54 ب.ظ

رویکردی زبان شناختی پیرامون چند معنایی واژه «رحمه» در قرآن

جمعه 30 بهمن 1394 09:09 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، علوم قرآنی ادبی ،

رویکردی زبان شناختی پیرامون چند معنایی واژه «رحمه» در قرآن

ابوالفضل سجادی  1 ؛ سمیه ماستری فراهانی2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

 زبان مجموعه  ای از واژگان زنده و پویاست که همواره در حال نوزایی و گسترش معنایی هستند. در بررسی های معناشناختی مطالعات زبان شناسی، چند معنایی ««Polysemy یکی از مهم ترین موضوعات قابل طرح در همة سطوح زبانی بوده که از آن جمله، می توان به چند معنایی واژگانی یا همان چند معنایی جانشینی اشاره نمود. در رویکردهای زبان شناختی نسبت به مفهوم واژگان، همواره با معانی ای روبرو هستیم که تحت تأثیر عناصر هم نشین خود در یک نظام ساختاری قرار گرفته اند و تحلیل معناشناختی آن ها با توجه به رابطة دو سویه میان عناصر این نظام و فرایند گفتمان متن صورت می پذیرد. توجه به بافت زبانی و کلیت متن پس از بررسی ریشه شناختی و کشف میدان معنایی یک واژه، سیر معنایی و در نتیجه چند معنایی آن را به خوبی نشان می دهد.

  یکی از مهم ترین محورهای بررسی و پژوهش قرآنی، کشف و تبیین دقیق معانی واژگان در ساختار کلام الهی است تا بدین طریق، درک و دریافت گزاره های دینی برآمده از آن ها هموار گردد. آنچه در این جستار بدان پرداخته می شود بررسی زبان شناختی چند معنایی واژة «رحمة» در قرآن کریم است که سیر معنایی این واژه را در ساختار آیات قرآن تبیین نموده و وجوه متعدد معنایی آن را در ارتباط با هستة مرکزی معنا و همچنین تأثیر واحدهای هم نشین با تکیه بر کتب تفسیری قرآن کریم مشخص می نماید. در این بررسی، واژة «رحمة» در قرآن کریم وجوه معنایی متعددی چون دین اسلام، بهشت، ایمان، باران، روزی و ... دارد که همه این معانی در ارتباط با هستة اصلی معنا و روابط مفهومی با دیگر واحدهای زبانی در ساختار کلام پردازش می شوند.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ زبان شناسی؛ چند معنایی؛ واژة«رحمة»




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معناشناسی قرآن ، چند معنایی ، زبان شناختی قرآن ، رویکرد زبان شناختی ، اللسانیات القرآن ، ادبی قرآن ، مطالعات زبان شناسی ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:13 ق.ظ

تداخل معنایی واژگان مترادف در ادبیات جاهلی و واژگان قرآن

جمعه 30 بهمن 1394 08:30 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: العصر الجاهلی ( شعر جاهلی - نثر جاهلی ) ، الأدب الإسلامی ، شعر و ادب جاهلی ، علوم قرآنی ادبی ،

تداخل معنایی واژگان مترادف در ادبیات جاهلی و واژگان قرآن

اعظم پرچم; نصرالله شاملی

برای دانلود فایل کلیک کنید

چکیده

ترادف یک پدیده مشترک میان زبانهای ‌مختلف است. زبان‌شناسان دنیا نظرات گوناگونی درباره‌ی آن داشته‌اند. از این رو، این بحث ابتدا در میان زبان‌شناسان عربی بررسی و سپس درباره‌ی گستره ی آن در قرآن کریم بحث می‌شود. پدیده ترادف موافقان و مخالفانی دارد که هرکدام دلایل خاص خود را دارند و سبب پیدایش این اختلاف، نبودن تعریفی جامع و مانع از ترادف بوده است. از طرف دیگر واژگان عربی در قرآن به واسطه بافت و سیاق آیات، تحولات معنایی گسترده‌ای پیدا کرده است.

این نوشتار با پژوهش در معانی برخی از واژه‌های ‌مترادف در قرآن، درصدد است تداخل معنایی واژه‌های ‌مربوطه را به جای ترادف کامل مطرح نماید که همین امر موجب تولید و تکثیر معنایی شده است. به عنوان مثال خوف و خشیت تداخل معنایی دارند ولی به سبب تغایر مفهومی نمی‌توانند کاملاً عین هم باشند اما در انسانهایی نظیر انبیای الهی که مظهر تجلی صفات پروردگارند، خوف و خشیت مصداقاً در آنان به وحدت می رسد.از دستاوردهای تداخل معنایی، پیدایش شبکه‌های ‌معنایی واژگان در قرآن است که مجموعه‌های ‌سازمان دار با در هم پیوستگی بسیار از آن حاصل می آید. این شبکه‌های ‌معنایی معارف نهفته در آیات را روشن کرده و اندیشه نظام دار بودن آن معارف را تقویت می‌کند.

کلیدواژه‌ها‌: قرآن، ترادف، تداخل معنایی، زبان‌شناسی، معنی‌شناسی، سیاق، واژگان ترس، ادب جاهلی.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تداخل معنایی ، قرآن شعر جاهلی ، القرآن الشعر الجاهلی ، معناشناسی قرآن ، زبان شناسی قرآن شعر ، زبان شناختی قرآن ، ادبیات جاهلی ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:06 ق.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو