دکتر احمد حیدری

الخبر وأغراضه المجازیة فی سورة یونس؛ دراسة بلاغیة

یکشنبه 24 مرداد 1395 04:47 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: بلاغت ( البلاغة ) ، علوم قرآنی ادبی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

الخبر وأغراضه المجازیة فی سورة یونس؛ دراسة بلاغیة


برای دانلود اصل مقاله کلیک کنید

الملخص:

•یعد القرآن الكریم المعین الثر الذی لا ینضب أبداً، نهل منه العلماء القدامى والمحدثون من أهل التفسیر والبلاغة فی دراساتهم وأبحاثهم، فأخذوا بتفسیر القرآن الكریم وتحلیله وبیان الجوانب الاعجازیة والبلاغیة فیه، فذا جاء هذا البحث فی الدراسات البلاغیة القرآنیة من خلال تناول (الخبر فی سورة یونس) لتعدد أنماطه وتعبیراته فی هذه السورة . •قام البحث على مدخل وثلاث مباحث تضمن المدخل تحدید مفهوم الخبر فی اللغة والاصطلاح والحدیث عن السورة من حیث أسباب نزولها وموضوعاتها وخصص المبحث الأول بدراسة (الخبر الابتدائی) فی حین تضمن المبحث الثانی دراسة (الخبر الطلبی) أما المبحث الثالث فتناول دراسة (الخبر الإنكاری) . •اعتمد البحث على دراسة بلاغیة تحلیلیة للخبر فی سورة یونس مع توضیح الدلالات الفكریة والجمالیة بغیة تحقیق الروایة الشمولیة فی الكشف عن أسرار التعبیر الخبری وأغراضه المجازیة التی خرج إلیها .




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: اغراض خبر قرآن ، دراسة بلاغیة ، بررسی بلاغی خبر ، معناشناسی سوره ، بلاغت قرآن ، انواع خبر سوره قرآن ، دراسة سورة یونس ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 24 مرداد 1395 04:50 ق.ظ

سورة الذاریات / دراسة دلالیة نحویة بلاغیة - بررسی نشانه شناختی، نحوی و بلاغی سوره الذاریات

یکشنبه 24 مرداد 1395 04:28 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات نقد ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، علوم قرآنی ادبی ،

سورة الذاریات / دراسة دلالیة نحویة بلاغیة


برای دانلود مقاله کلیک کنید

 

الخلاصة

المــقــدِّمـــةالحمدُ للهِ على مَا مَنَّ بهِ علینا مِنْ مَعرفَةِ أسرارِ كتابِه، وكَشَفَ لنَا عَن مَكْنُونِ فَصلِ خِطَابِه، وعرَّفَنا تَفنُّـنَ أسالیبِه، وألهمنَا تَدَبُّـرَ مَعانِیهِ ووجوهِ إعرابِه، وصلواتُـهُ وسلامُهُ على خَاتَـمِ أنبیائِـه، وخیـرِ أحبابِـه، وعلى آلـهِ وأصحابِـهِ وأتباعِـه.أمَّا بَعدُ:فمِن نِـعَمِ اللهِ-تعالى- المباركة أنِ امتنَّ علینا بتعلُّم وتعلیمِ علوم اللغة والبَیَان؛ فما نكونُ فی شأنٍ، ولا نخوضُ فی أمرٍ، ولا نحامی عن فكرةٍ، أو ننتصرُ لها، ونحملُ النَّاس على أن یروا رأینا، ویُسَلِّمُوا بوجهةِ نَظرِنا، ووَجَاهَةِ أسبابنا، إلَّا كانت اللغة هی أداتنا، والسَّبیل إلى التَّفاهم عمَّا یجولُ فی خواطرنا، وهی الوسیلة الحافظة لمدار الحقِّ وفهمه، لغتنا الأمُّ وكفى، وما ربح من أدار عن كنوزها قفا.لأجل ما تقدم اخترنا البحث فی هذا الموضوع فی الدِّلالة والنحو والبلاغة؛ خدمةً للقرآن الكریم ولغته المباركة، وبعد استشارة ذوی الاختصاص جاء هذا البحثُ بعنوان: (سورةالذَّارِیات- دراسة دلالیة نحویة بلاغیة)؛ بنیَّةِ التَّعلُمِ والمُذَاكَرَةِ والإفادَةِ قبل كُلِّ شیءٍ، فَما أفادنا إیَّاهُ الكریمُ المَنَّانُ سیعودُ-بلا شكٍّ- على الطُّلَّابِ والإخوانِ، ونكونُ قد أحیینا فی داخلنا ووجداننا عِلمَاً هو من أشرفِ أنواع العلوم قَدْرَاً، وأعلاها مكانةً وخطراً؛ لأنَّهُ عِلمٌ یُعنى باستخراج أسرار العربیة من معادِنِها، والكشفِ عن محاسنِ النُّكتِ المودَّعَةِ فی مكامِنها، فهو مُنتقدُ قوى البصائرِ، ومِسْبَارُ غَوْرِ الفهمِ والخاطِرِ، ومِضمارُ ما یقع به التفاضلِ، وینعقد بین الأماثل فی شأنِهِ التَّسابُقِ والتَّناضُلِ.ولمَّا كان كلُّ علمٍ لا ینفَكُّ عن مبادئَ ومقدّماتٍ تكونُ فاتحةً لأمره، ومقاصدَ تكونُ خُلاصةً لسرّه، وتكمیلاتٍ تكونُ نهایةً لحالِه، قسمنا البحث على ثلاثة مباحث تسبقها مقدمة وتمهید، لعلَّها تكون وافیةً بالمطلوب محصلةً للبُغیة بعون علَّام الغُیوب، بَـیَّـنَّا فی التمهید كل ما یتعلق بالسورة، وما یتعلق بالدراسة الدِّلالیة والنحویة والبلاغیة.اختص المبحث الأول بالدراسة الدلالیة فی ستٍ وثلاثین لفظة، وبیان ما فیها من معانٍ.والمبحث الثانی اختص بالدراسة النحویة: (المرفوعات، والمنصوبات، والمجرورات، والأدوات).والمبحث الثالث اختص بالدراسة البلاغیة: (علم المعانی، وعلم البیان، وعلم البدیع).أمَّـا الخاتمة فقد اشتملت على أهم النتائج التی توصل إلیها هذا البحث.أمَّـا مصادر هذا البحث فقد تنوعت حسب ما یحتاجه من مصادر، منها كتب التفسیر واللغة والنحو والبلاغة.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سوره الذاریات ، دراسة بلاغیة ، دراسة نحویة دلالیة ، سبک شناسی سوره ، معناشناسی سوره ، سبک شناسی بلاغی قرآن ، اعجاز بلاغی قرآن ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 24 مرداد 1395 04:31 ق.ظ

کاربرد روش‌های معناشناسی نوین در پژوهش‌های قرآنی

جمعه 24 اردیبهشت 1395 12:31 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

کاربرد روش‌های معناشناسی نوین در پژوهش‌های قرآنی

نویسندگان

قاسم بستانی؛ وحید سپه وند

دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه شهید چمران اهواز

کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه شهید چمران اهواز

برای دانلود مقاله کلیک کن

چکیده

از گذشته دور قرآن‌پژوهان و مفسّران از روش‌های تفسیری گوناگونی که در طول سالیان بلند از مواجهه با فهم خطاب الهی استخراج کرده بودند، برای دست‌یابی به معانی آیات قرآن استفاده می‌کردند و تاکنون نیز خدمات ارزنده‌ای در این زمینه ارائه داده‌اند که راه‌گشای فهم معانی این کتاب آسمانی بوده است.

از سویی دیگر، دوره‌ی معاصر با آغاز روش‌های نقد ادبی، زبان‌شناسی و معناشناسی، روش‌هایی بعضاً جدید و متفاوت و با کارکردهایی نو در کشف معانی قرآن فراروی محققین و قرآن­پژوهان قرار داده است. این روش‌ها هر چند حاصل کار زبان‌شناسان جدید است، ولی می‌تواند کمک بسیاری در جهت فهم دقیق‌تر معانی قرآن کریم به مفسّر کند. امّا این روش‌ها کدامند؟ چه دلایلی بر ضرورت بهره‌مندی از این روش‌ها در کنار روش‌های کهن و کلاسیک سنّتی در تفسیر قرآن وجود دارد؟ مقاله پیش‌رو، با روش کتابخانه‌ای و تجزیه و تحلیل داده‌ها، سعی دارد این روش‌ها را شناسایی کرده و دلایل دالّ بر ضرورت کاربرد آن‌ها در تفسیر قرآن را بیان دارد؛ به امید آن که بتواند در این راه گامی ولو کوتاه بردارد.

کلیدواژگان: قرآن؛ معناشناسی؛ روش شناسی؛ روابط معنایی؛ تفسیر.

 




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: مقالات معناشناسی عربی ، معناشناسی قرآن ، معناشناسی واژگان قرآن ، معناشناسی سوره ، معناشناسی پژوهش قرآنی ، معناشناسی در قرآن ، معناشناسی آیه قرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 24 اردیبهشت 1395 12:34 ب.ظ

تحلیل ادبی زبانی داستان قرآنی موسی(ع) و خضر از منظر نظام های گفتمانی

یکشنبه 9 اسفند 1394 10:12 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: گفتمان ( الخطاب ) ، علوم قرآنی ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،


تحلیل ادبی زبانی داستان قرآنی موسی(ع) و خضر از منظر نظام های گفتمانی

فریده داودی مقدم

استادیار دانشگاه شاهد

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

از رویکردهای مهم و دیرینه ی قرآن پژوهان، تأمل در زبان و چگونگی فهم و تفسیر این متن عظیم است که دارای وجوه گوناگون دینی، معرفتی و هنری می باشد. از جمله این رویکردها، رویکرد ادبی و زبان شناسی به قرآن است که افرادی چون سید قطب، مستنصر میر، نیل رابینسون، ایزوتسو، آنگلیکا نویورت طرح و آثاری در این زمینه تألیف کرده اند.

با پیشرفت تحلیل مباحث گوناگون زبان شناسی و نشانه شناسی در متون مختلف، دریافته می شود که متن قرآن کریم و از جمله قصص قرآنی در بردارنده بسیاری از شگردهای زبانی در رساندن و القای مفاهیم متعالی خویش است که از این حیث کمتر به آنها پرداخته شده است.

این پژوهش با تحلیل داستان موسی و خضر در سوره کهف، بر اساس تحلیل نشانه معناشناسی گفتمانی به توصیف و تبیین انواع نظام های گفتمانی چون رخدادی، تجویزی  و تنشی در این داستان می پردازد.  با توجه به این نکته که در این تحقیق، ما هرگز در صدد این نیستیم که ارزش قصص قرآن را به سبب دارا بودن این   نظام های گفتمانی بدانیم، بلکه با قبول تعالی همه جانبه ی این متن برآنیم که این بعد از نظام های گفتمانی را در ساختار و محتوای آن آشکار سازیم. به سخنی دیگر در صدد توصیف این نظام ها در سطح و عمق این قصه هستیم تا از این رهگذر به بیان و اثبات یکی دیگر از ابعاد ارزشمند قصه های قرآنی پرداخته شود. روش تحقیق به شیوه ی تحلیل محتوا و بر اساس نظریه های نشانه معناشناسی است که توسط افرادی چون گرمس و کورتز در سال های اخیر مطرح شده است.  

کلیدواژگان: معناشناسی؛ نظام های گفتمانی؛ گرمس؛ حکایت موسی و خضر




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معناشناسی سوره ، نظام های گفتمانی زبان ، نظریه گرمس ، حکایت خضر موسی سبک شناسی ، سبک شناسی داستان قرآن ، نشانه معناشناختی ، الأسلوبیة قرآن ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 9 اسفند 1394 10:15 ق.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic