دکتر احمد حیدری

ضمیر الشَّأن فی القرآن الكریم دراسة نحویة بلاغیة

یکشنبه 24 مرداد 1395 04:34 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

ضمیر الشَّأن فی القرآن الكریم دراسة نحویة بلاغیة


برای دانلود اصل مقاله کلیک کنید

الخلاصة

تمیز ضمیر الشَّأْن من بقیة الضمائر بعدة أمور منها: إنه لا یعود على ما قبله كبقیة الضمائر، وإنه تمیز بالابهام ثم التفسیر المذكور فی الجملة الآتیة بعده، لتعظیم الأمر، وتفخیم الشأن؛ فضلاً عن أنَّ له شروطاً تمیزه من بقیة الضمائر، زیادة على كثرة التسمیات التی سُمی بها هذا الضمیر. ان اختلاف النحاة والمفسرین فی هذا الضمیر وهذه الاسباب مجتمعة دفعتنی الى هكذا دراسة وقد وسمت بعنوان: ((ضمیر الشَّأْن فی القرآن الكریم دراسة نحویة بلاغیة))، وقد اقتضت طبیعة الدراسة تقسیم البحث على مبحثین سبقتهما توطئة ذكرتُ فیها: تسمیات هذا الضمیر، وشروطه التی تمیزه من بقیة الضمائر، وذكرت أیضاً رأی النحویین فی دلالته على التعظیم، ومن ثُمَّ رأی البلاغیین.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: ضمیر الشأن ، سبک شناسی ضمیر شأن ، سبک شناسی قرآن ، دراسة نحویة بلاغیة ، بررسی نحوی بلاغی ، معناشناسی ضمیر قرآن ، بلاغی نحوی قرآن ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 24 مرداد 1395 04:36 ق.ظ

مبالغه در قرآن "بررسی بلاغی مبالغه در آیات قران کریم"

یکشنبه 9 اسفند 1394 08:59 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

مبالغه در قرآن "بررسی بلاغی مبالغه در آیات قران کریم"

نویسندگان

عبدالله رادمرد1 ؛ صالحه غضنفری مقدم  2

1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی

2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی

برای دانلود فایل کلیک کنید

چکیده

خاستگاه کلامى در بحث اعجاز بلاغی قرآن موجب شده توجه زیادی به جنبه‌‌هاى کلامى قرآن شود و کمتر به موضوع بلاغت از منظر ادبى و بلاغى محض نگریسته شود؛ با این حال تلاشهاى بسیاری در تبیین بلاغت قرآن صورت گرفته است.

در حوزۀ بلاغت قرآن پرسش اساسی این است که آیا پذیرفتن زبان مجازی واستعاری قرآن، به ساحت مقدس کلام الهی خدشه ایجاد نمی کند؟ و اگر زبان مجازی و استعاری قرآن را باور کردیم، بدون این که قداست کلام خداوند با کذب و غیر واقعیت آمیخته شود، آیا هر نوع آرایۀ ادبی را می توان درآیات جستجو کرد؟

از میان مباحث بلاغی مطرح در علم معانی و بیان و بدیع، مبحث مبالغه و به تبع آن اغراق و غلوّ، جزء پرمناقشه ترین موضوعات است و از آن جا که کمتر کسی به خود اجازه ورود به این بحث را داده است، در این پژوهش سعی می شود پس از بررسی آراء برخی علمای بلاغت در موضوع مذکور و پاسخ به پرسش های فوق، آیاتی را که موارد مبالغه و اغراق و غلوّ در آن ها وجود دارد، مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.

نتیجه حاصل این که مبالغه ای که در الفاظ و تصویر های قرآن آمده، در خدمت گزاره های صادقانه قرار گرفته و بار ادبی و هنری بیشتری به کلام بخشیده است و می توان آن را در قالب هایی از جمله تقصّی، آوردن صفات پیاپی، استفاده از افعال مقاربه، حروف تشبیه و تشکیک، آوردن امر ممکن در صورت امر ممتنع، حذف جواب شرط و ... نشان داد.

کلیدواژگان: قرآن؛ بلاغت؛ مبالغه؛ اغراق؛ غلوّ




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: بلاغت قرآن ، المبالغة القرآن ، اغراق قرآن ، غلو قرآن ، سبک شناسی قرآن ، الأسلوبیة سورة ، مبالغه اغراق قرآن ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 9 اسفند 1394 09:02 ق.ظ

بررسی سوره « عَبَس‌» از دیدگاه سبک‌شناسی گفتمانی میشل فوکو

شنبه 1 اسفند 1394 11:08 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: گفتمان ( الخطاب ) ، علوم قرآنی ادبی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

بررسی سوره « عَبَس‌» از دیدگاه سبک‌شناسی گفتمانی میشل فوکو

نویسندگان

محمد جرفی  1 ؛ عباد محمدیان2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

برای دانلود کلیک کنید

چکیده

نظریه سبک شناسی گفتمانی در پی بررسی زیبایی های منحصر به فرد چینش کلام در متون برجسته و هنری است. سبک شناسی گفتمانی، نگرشی است در باب رابطه محتوای متن با بیرون متن، که مستقیما تحت نفوذ اندیشه میشل فوکو به وجود آمد. این برخورد زبان شناختی، در متن های ادبی به مقولاتی فراتر از جمله، مانند: پیوستار معنایی، سبک نحوی جمله ها ، کنش گفتاری، بافت، نظم ساختارهای خودِ متن و بسامد کنش ها و جمله ها می پردازد. سبک نحوی جمله ها و کنش  گفتاری سوره عبس، رابطه مستقیمی را با پیوستار معنایی و بافت موقعیتی برقرار کرده است؛ به گونه ای که با تغییر بافت موقعیتی، سبک نحوی جمله ها و کنش گفتاری آن نیز تغییر می یابد و نکته دیگر، اینکه با تطبیق کنش ها و سبک نحوی جمله ها با بلاغت کلاسیک عربی در علم معانی که توجه به اقتضای حال را شرط اصلی بلاغت شمرده شده است، در یک راستا می باشد و کنش­های کلامی کاملا درست و به جا با مقتضای حال به کار رفته اند. در این جستار، می توان به عوامل موثر محیطی در نازل شدن این سوره و تاثیر عوامل محیطی بر کنش های کلامی، پیوستار دستوری و معنایی به کار رفته در جملات را بهتر جویا شد و به درک صحیح تری از نازل شدن سوره عبس که به سبک و سیاق ادبی ویژه ای نازل شده است، دست یافت.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ سوره عبس؛ سبک شناسی گفتمانی؛ سبک نحوی؛ کنش گفتاری؛ میشل فوکو.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سبک شناسی قرآن ، کنش گفتاری ، گفتمان قرآن ، میشل فوکو زبان شناسی ، نظریه زبان شناسی ، قرآن تحلیل گفتمان ، الأسلوبیة سورة ،
آخرین ویرایش: - -

تصویرپردازی هنری در سوره‌ی مبارکه‌ی اعراف با تکیه بر تشبیه، استعاره و مجاز

شنبه 1 اسفند 1394 07:34 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ،

تصویرپردازی هنری در سوره‌ی مبارکه‌ی اعراف با تکیه بر تشبیه، استعاره و مجاز

مینا پیرزادنیا  1 ؛ مالک عبدی1 ؛ زیور چراغی2

1استادیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه ایلام

2دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ایلام

براى دانلود مقاله كلیك كنید

چکیده

تصویرپردازی منطبق بر داده­پردازی معنائی، از جمله مسائلی است که در قرآن کریم مورد توجه قرار گرفته است؛ چراکه اگر مردم با کلام و محتوائی فاقدِ تصویر مواجه می­شدند، که فقط ذهن و عقل آنان را مخاطب می­ساخت، این کلام نمی­توانست چندان اثرگذار باشد، ولی از راه تصویرگری و پردازشِ خلاقانه­ی مضامین والای انسانی است که قرآن کریم محتواهای نورانی خود را رَختی از عناصر تأثیرگذار بدیعی و بیانی پوشانده و از رهگذر این آفرینش­های هنری، معنی و مفهوم مورد نظر را برای مخاطب به وجهی نیکو جلوه­گر می­سازد. در پژوهش حاضر سعی بر آن است که با تکیه بر روشی توصیفی ـ تحلیلی به بررسی جلوه­های تصویرگری هنری در سوره ­ی مبارکه­ ی اعراف پرداخته و از گوشه­ هائی از وجوه زیبایی­ شناختیِ بیانِ قرآنی در این سوره­ ی مبارکه پرده برداشته شود و به پاسخ این سؤال دست یابیم که خداوند حکیم در سوره­ی اعراف چگونه از شگردها و فنون تصویرگری بهره جسته و نقشه­ ی راه این سوره­ ی مبارکه برای بیان هنری صحنه­ های اثرگذار چیست؟ نتایج حاکی از آن است که تشبیهات در این سوره با هدف توصیف حال مشرکان، لغوپردازان و معارضان قرآن کریم است. اسلوب استعاره با اهدافی از جمله تهکم، استهزاء، تمثیل حال معاندان و... بیان شده است. وجود اسلوب مجاز و تخطی از حقیقتِ پاره­ای از معانی بر اساس اقتضاءاتِ بافتی و معنائی در این سوره­ی مبارکه نیز باعث رونق و زیبایی آیات آن شده است. به­طور کلی در این سوره­ ی مبارکه از تصویرپردازی به ­عنوان ابزاری قدرتمند برای تثبیت معانی و ملموس ­نمودن آن­ها در پیش چشمان مخاطب استفاده شده است.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ سوره­ ی مبارکه­ ی اعراف؛ تصویرپردازی هنری؛ تشبیه؛ استعاره؛ مجاز




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سبک شناسی قرآن ، تصویرپردازی هنری ، تشبیه قرآن ، استعاره مجاز قران ، سوره اعراف زبان شناسی ، الصورة الفنیة ، تصویر پردازی هنری بلاغی ،
آخرین ویرایش: شنبه 1 اسفند 1394 07:42 ب.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic