دکتر احمد حیدری

قضیة اختلاف اللهجات فی المعنی والإعراب عند ابن جنّی من خلال کتابه الخصائص

چهارشنبه 21 بهمن 1394 08:58 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: لهجه های عربی (کتاب + مقالات) ،

قضیة اختلاف اللهجات فی المعنی والإعراب عند ابن جنّی من خلال کتابه الخصائص

فیروز حریرچی ؛ باقر کارگر

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

الملخص

أبوالفتح عثمان بن جنی الموصلی - وجنّی بکسر الجیم وتشدید النون وکسرها وسکون الیاء، علم رومی وهو معرب «کنّی»- یعتبر أحد العباقرة فی فقه اللغة والصرف والنحو الذی عاش طیلة القرن الرابع الهجری، وکان تلمیذاً لأبی علی الفارسی منذ أربعین سنة. لابن جنی إبداعات ومبتکرات فی العلوم العربیة، جاء بآراء کثیرة فی کتبه التی جاوزت الستین. یتطرق هذا المقال إلی بعض دراساته حول اختلاف اللهجات فی المعنی والإعراب مقارناً بینها وبین آراء الآخرین من النحاة، ویعالج أولاً اختلافهم فی المعنی حیث تتفق اللهجتان فی لفظ واحد ولکنّ المعنی لایکون واحداً بینهما، وقد یختلف وقد یتناقض أحیاناً. ثم یتناول اختلافهم فی الإعراب بذکر نماذج فی هذا الاختلاف محاولا التعرف علی دوافع کل لهجة لهذا الاختیار أو ذاک بحسب ما توفّر من أدلّة واطلاع.

الكلمات الرئیسیة: اتفاق؛ اختلاف؛ الإعراب؛ المعنی؛ اللفظ؛ اللهجات.

منابع استفاده شده در این مقاله:

القرآن الکریم.

ابن یعیش، یعیش بن علی. لاتا. شرح المفصل. بیروت: عالم الکتب.

الأزهری، خالد. لاتا. شرح التصریح علی التوضیح. دمشق: عیسی الحلبی.

الأزهری، محمد بن أحمد. 1382ش. تهذیب اللغة. تحقیق هارون عبدالسلام. تهران: لانا.

الأعشی، میمون. 1968م. الدیوان. شرح محمد محمد حسین. بیروت: المکتب الشرقی للنشر والتوزیع.

ابن جنی، أبوالفتح. 1952م. الخصائص. تحقیق  محمد علی النجار. القاهرة: دار الکتب المصریة.

__________. 1975م. سر صناعة الإعراب. تحقیق أحمد رشید سعید محمود. لبنا: دار الکتب العلمیة.

___________. 1386ق. المحتسب فی تبیین وجوه شواذ القراءات والإیضاح عنها. تحقیق علی النجدی الناصف وصاحبیه. القاهرة: لانا.

ابن مالک، جمال الدین أبوعبدالله. 1967م. تسهیل الفوائد وتکمیل المقاصد. تحقیق محمد کامل برکات. لبنان: دار الکاتب العربی.

ابن مقبل. 1962م. الدیوان. تحقیق عزة حسن. دمشق: وزارة الثقافة.

ابن منظور، جمال الدین محمد بن مکّرم. 1990م. لسان العرب. بیروت: دار صادر.

ابن یعیش، یعیش بن علی. لاتا. شرح المفصل. بیروت: عالم الکتب.

امرؤالقیس. 1969م. الدیوان. تحقیق محمد إبراهیم. مصر: دار المعارف.

أیوب، عبدالرحمن. 1968م. أصوات اللغة. القاهرة: لانا.

رؤبة. 1979م. الدیوان. بیروت: دار الآفاق الجدیدة.

سیبویه، عمرو بن عثمان. 1316ق. الکتاب. مصر: المطبعة الکبری الأمیریة بولاق.

السیوطی، جلال الدین عبدالرحمن بن أبی بکر. لاتا. بغیة الوعاة. تحقیق محمد إبراهیم. بیروت: المکتبة العصریة.

_________. 1975م. همع الهوامع فی شرح جمع الجوامع. تحقیق عبدالعال سالم مکرم. الکویت: دار البحرین العلیة.

عضیمة، محمد عبدالخالق. لاتا. المغنی فی تصریف الأفعال. مصر: لانا.

الشنتمری، أعلم. 1316ق. شرح أبیات سیبویه. مصر: بولاق.

الصبان، محمد. لاتا. حاشیة الصبان علی الأشمونی. دمشق: عیسی الحلبی.

القفطی، جمال الدین. 1986م. إنباه الرواة علی أنباه النحاة. بیروت: دار الفکر.

المالقی، أحمد عبدالنور. 1972م. تحقیق أحمد محمد الخراط. دمشق: لانا.

المبارکی، یحیی علی یحیی. 2007م. أثر اختلاف اللهجات العربیة فی النحو. القاهرة: دار النشر للجامعات.

مصطفی، إبراهیم. 1959م. إحیاء النحو. القاهرة: لانا.

یعقوب، إمیل بدیع. 1988م. موسوعة النحو والصرف والإعراب. بیروت: دار العلم للملایین.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: اعراب لهجه ها ، لهجه عربی ، لهجه های عربی ، لهجه عامیانه عربی ، واژگان لهجه ها ، ساختار لهجه عربی ، اللهجات العربیة ،
آخرین ویرایش: چهارشنبه 21 بهمن 1394 09:02 ق.ظ

دانلود کتاب: « موسوعة اللهجة الکویتیة » pdf

شنبه 26 دی 1394 10:54 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: لهجه های عربی (کتاب + مقالات) ،


دانلود کتاب:

« موسوعة اللهجة الکویتیة » pdf

 

برای دانلود کلیک کنید




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: لهجه عربی ، لهجه کویت ، لهجه خلیج ، قواعد لهجه عربی ، اصول لهجه عربی ، ساختار لهجه عربی ، زبان معیار ،
آخرین ویرایش: شنبه 26 دی 1394 11:02 ب.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic