دکتر احمد حیدری

بررسی تطبیقی اسلوب‌های بیان قصص قرآن در تفاسیر المنار و نمونه

سه شنبه 19 مرداد 1395 05:30 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

 

بررسی تطبیقی اسلوب‌های بیان قصص قرآن در تفاسیر المنار و نمونه

محمد مولوی  ؛ معصومه خلیلی


برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

قرآن کریم به عنوان کامل‌ترین کتاب آسمانی، برای هدایت انسان‌ها از فنون گوناگونی استفاده کرده است. از جملة این فنون، بهره‌گیری از اسلوب داستان است که در مواضع و مناسبت‌های گوناگون مطرح می‌کند. هدف قرآن در بیان این داستان‌ها، بیان داستان تخیّلی نیست، بلکه سرگذشت پیشینیان را آیینه‌ای برای عبرت آیندگان قرار داده است و سراسر آن حقّ است. مفسّران قرآن، به‌ویژه در دوران معاصر، به این بُعد از قرآن توجّه خاصّی نموده‌اند‌ تا جایی که از آن، با اعجاز غیبی یا اعجاز قصصی یاد می‌کنند. از جملة این مفسّران رشیدرضا در تفسیر المنار و آیت‌الله مکارم شیرازی در تفسیر نمونه است که عبارتِ «اعجاز قِصَصی قرآن» در بسیاری از مجلّدات آنها به صورت گسترده‌ای به چشم می‌خورد. بررسی این تفاسیر نشان می‌دهد که دیدگاه تمثیلی و تخیّلی مفسّران المنار نسبت به برخی از قصص قرآن باعث گردیده تا نظرات خاصّی را مطابق عقل‌گرایی افراطی و سلفی خودشان به قصص تحمیل کنند. در مقابل، تفسیر نمونه با دیدگاهی معتدلانه، بی‌تأثیر از عقاید مذهبی خاص و با دلیل و برهان، واقعی بودن همة قصص را اثبات نموده است و تمثیلی دانستن آنها را با صراحت رد کرده‌اند. ایشان هدف عبرت‌آموزی و تربیتی از قصص قرآن را برخلاف تمثیل بودن آنها دانسته است.

کلیدواژگان: قصص قرآن؛ رشیدرضا؛ مکارم شیرازی؛ تفسیر المنار؛ تفسیر نمونه




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: داستان قرآنی ، تفسیر ادبی قرآن ، قصص قرآن ، تفسیر المنار ، سبک شناسی ، تفسیر نمونه ، سبک شناسی داستان قرآنی ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 19 مرداد 1395 05:35 ب.ظ

بایستگی دانش بدیع در تفسیر؛ با نگاهی به تفسیر المیزان

سه شنبه 24 فروردین 1395 11:17 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ، بلاغت ( البلاغة ) ،

بایستگی دانش بدیع در تفسیر؛ با نگاهی به تفسیر المیزان

محمد عشایری‌منفرد*

برای دانلود مقاله کلیک کن

چكیده

از دیرباز یکی از دغدغه‌های دانشمندان تفسیر و علوم قرآن، شمارش دانش‌های بایسته در تفسیر بوده است؛ چندان که علاوه بر کتب علوم قرآن در دیباچة بسیاری از تفاسیر نیز به این دغدغه پرداخته شده است. علم بدیع از دانش‌هایی است که بر بایستگی آن در دانش تفسیر پافشاری شده است؛ اما امروزه که گسست بین تفسیر قرآن و زیباشناسی آن جدی گرفته شده، این مسئله مطرح می‌شود که آیا دانش بدیع، تنها در زیبایی‌شناسی قرآن تأثیر دارد یا اینکه در تفسیر قرآن نیز نقش‌آفرین است؟ این مقاله با انگیزة بررسی همین موضوع و برای رسیدن به نتیجه‌ای روشن دربارة بایستگی دانش بدیع در دانش تفسیر می‌کوشد تا با نگاهی به تفسیر المیزان، به جایگاه‌شناسی دانش بدیع در روش تفسیری علامه طباطبایی بپردازد و نشان دهد که دانش بدیع از بایسته‌های تفسیر است و علامه طباطبایی نیز در فرایند تفسیر آیات الهی از این دانش بهره برده است.

کلیدواژه‌ها: دانش بدیع، تفسیر قرآن، تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، زیبایی‌شناسی، آرایه‌شناسی.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تفسیر بلاغی ، زیبایی شناسی تفسیر ، الجمالیة ، آرایه های بدیعی ، البدیع ، تفسیر ادبی قرآن ، التفاسیر الأدبیة ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 24 فروردین 1395 11:19 ب.ظ

رویکرد عرفانی به داستان حضرت یوسف(ع) در تفاسیر عرفانی

چهارشنبه 12 اسفند 1394 02:34 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: تصوف - متصوفان در ادبیات عرب ،

رویکرد عرفانی به داستان حضرت یوسف(ع) در تفاسیر عرفانی

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

یکی از رویکردهای تفسیری مورد توجه مفسران در فهم قرآن، تفسیر عرفانی است که معانی باطنی آیات قرآن را عرضه می‌کند. تکیه بر تاویل و رمزی انگاشتنِ قرآن، مهم‌ترین ویژگی تفاسیر عرفانی است. پیشینه این نوع نگاه به قرآن، به متون دینی پیش از اسلام برمی‌گردد. صوفیه و عرفا با تکیه بر کشف و شهود و معرفت خاص خود، با روشی متمایز از مفسران دیگر، به تفسیر قرآن پرداخته‌اند. یوسف از سوره‌هایی است که بسیار مورد اقبال مفسران قرار گرفته و تفاسیر عرفانی بسیاری هم از آن در دست است. در این پژوهش، سوره یوسف در ده تفسیر عرفانی، از نظر روش و رویکرد عرفانی و سیر تطور نگاه عرفانی به داستان حضرت یوسف(ع) بررسی شده است. مفسران در تفسیرهای عرفانی این سوره، به هر دو جنبه عرفان نظری و عملی در داستان یوسف(ع) نظر داشته‌اند؛ البته آنان در کشف آموزه‌های عرفانی این سوره، بیشتر به روایت‌ها و اسرائیلیات توجه کرده‌اند. گاهی هم تاویل‌های ذوقی از این سوره شده است. در تفاسیر عرفانی تا قرن هفتم، نگاه عرفانی به داستان یوسف(ع) بیشتر بر زهد و شریعت استوار بود. اما پس از آن، تحت تاثیر آرای ابن عربی و به پیروی از او، رویکرد تاویلی به این داستان بیشتر مورد توجه مفسران قرار گرفت.

کلمات کلیدی: قرآن سوره یوسف تفسیر عرفانی داستان یوسف(ع) رویکرد عرفانی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: داستان عرفانی ، عرفان ادبیات عرب ، تصوف قرآن ، داستان تصوف ، داستان حضرت یوسف ، زبان وادبیات عرب ، تفسیر ادبی قرآن ،
آخرین ویرایش: چهارشنبه 12 اسفند 1394 02:38 ب.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات