دکتر احمد حیدری

روابط بینامتنی نهج‌البلاغه با اشعار کلاسیک فارسی

یکشنبه 19 اردیبهشت 1395 09:22 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: بینامتنیت ( التناص ) ، نهج البلاغه ،

روابط بینامتنی نهج‌البلاغه با اشعار کلاسیک فارسی


برای دانلود مقاله کلیک کن

چکیده

بر اساس نظریه‌ی بینامتنیت هر متن ادبی، آگاه یا ناخودآگاه، زایش و باز خوانشی از آثار ادبی پیش از خود یا معاصر با خود است. نهج‌البلاغه از هنگام ظهور تاکنون [بعد از قرآن کریم] همواره به عنوان یکی از منابع مهم و کلیدی ادبای عرب و ایران به شمار میرود. در این میان الگوپذیری شاعران کلاسیک سرای ایرانی از سخنان و مفاهیم ارزشمند امیر مؤمنان (ع)، برجسته تر است، به‌گونه‌ای که انواع بینامتنیت نهج‌البلاغه در بسیاری از سروده­های کلاسیک فارسی، به وضوح قابل‌رؤیت می باشد. هدف پژوهش حاضر شناخت، معرفی و بیان میزان بینامتنیت کلام امام (ع) در الفاظ و مضامین اشعار کلاسیک فارسی است؛ این تحقق به روش توصیفی - تحلیلی و با استقراء الفاظ و مضامین گهربار نهج‌البلاغه در اشعار برجسته ترین شاعران ادب فارسی صورت پذیرفته است. با تحلیل و بررسی روند بینامتنیت در اشعار موردنظر (متن حاضر) و نهج‌البلاغه (متن غایب) درمی‌یابیم که گونه های بینامتنیت به صورت واژگانی و مضمونی و گزارشی و روابط بینامتنی میان متن حاضر و غایب به صورت نفی جزیی، نفی متوازی ، نفی کلی، تجلی یافته است. شایان ذکر است که بینامتنیت مضمونی از میان انواع بینامتنی و نفی متوازی از میان روابط بینامتنی، در شیوه‌ی نگارش اشعار بررسی‌شده، از انواع دیگر، از بسامد بیشتری برخوردار است.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: روابط بینامتنی ، التناص القرآنی ، بینامتنیت نهج البلاغه ، التناص نهج البلاغه ، بینامتنیت شعر ، بینامتنیت اشعار کلاسیک ، نهج البلاغه بینامتنیت ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 17 مرداد 1395 07:23 ق.ظ

بینامتنیت قرآنی در شعر احمد مطر و مهدی اخوان ثالث (بررسی تطبیقی)

شنبه 21 فروردین 1395 06:28 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: احمد مطر ( دیوان + مقالات ) ، بینامتنیت ( التناص ) ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، شعر معاصر عربی ،

بینامتنیت قرآنی در شعر احمد مطر و مهدی اخوان ثالث (بررسی تطبیقی)

پرویز احمدزاده هوچ

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

این مقاله به بررسی موضوع بینامتنیت در اشعار مهدی أخوان ثالث شاعر ایرانی و احمد مطر شاعرعراقی در دوره معاصر می پردازد. این دو شاعر از حیث اوضاع اجتماعی و تاثیر آن در زندگی آنها، شبیه هم بوده و به وضوح می توان این تأثیر را در آثار هنری و شعری آنها ملاحظه کرد.

      این پژوهش به شناخت بینامتنیت و رابطه آن با ساختار زبان شعری از دیدگاههای احمد مطر و مهدی اخوان ثالث می پردازد. چنانچه این دو شاعر با به کارگیری تمام توان هنری خود توانسته اند بینامتنیت را در شعر خود به تصویر بکشند؛ لذا می  توان گفت: شعر آنها در پی خلق جهان دیگری است و این دو شاعر بدون توجه به دیگر عناصر زبانی، از بینامتنیت قرآنی تأثیر پذیرفته و توانسته اند با به کارگیری آن در عرصه شعر به نوآوری بپردازد.

       هدف از این مقاله، بررسی اشعار احمد مطر و مهدی اخوان ثالث در حوزه بینامتنیت قرآنی از منظر نقد ادبی و ادبیات تطبیقی می باشد. چرا که بینامتنیت قرآنی یکی از اجزاء اساسی شعر و نقد معاصر اسلامی و عربی بوده و بخش مهمی در میزان تجربه شاعران و تاثیر آن در جوانب مختلف زندگی آنها به شمار می رود. در حقیقت این نوع شعر به روح انسان و واقعیتهای آن می پردازد واقعیتی که شاعران آن را از محیط پیرامون خود به ارث می برند؛ لذا متن قرآن، منبع ارزشمندی برای بینامتنیت والهام شعراء از مضمون و دیدگاههای آن می باشد چنانچه گفتمان دینی و به خصوص قداست و اعجاز قرآنی، محبوبیتی و تعالی خاصی به شعر شاعران معاصر بخشیده است.   از این رهگذر، این نوشتار در پی تحلیل آثار ساختارهای بینامتنیت قرآنی، تعابیر شاعرانه و خلق زیبایی شناسی زبانی و معنایی آن در آثار احمد مطر و مهدی اخوان ثالث می باشد. 

موضوع: احمد مطر; مهدی اخوان ثالث; بینامتینت قرآنی; شعر معاصر عربی و فارسی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: احمد مطر ، تطبیقی احمد مطر ، بینامتنیت قرآنی ، التناص القرآنی ، شعر معاصر عربی ، الشعر المعاصر ، مقارنة أحمد مطر ،
آخرین ویرایش: شنبه 21 فروردین 1395 06:31 ق.ظ

التناصّ القرآنی فی شعر مصطفی صادق الرّافعی - بینامتنیت قرآنی در شعر مصطفی صادق الرافعی

شنبه 10 بهمن 1394 11:07 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات نقد ادبی ، بینامتنیت ( التناص ) ،

التناصّ القرآنی فی شعر مصطفی صادق الرّافعی

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

الملخص

یُعدّ التراث الدینی منبعا غنیّا للأدب وخاصة للشعر، وعدد الأعمال الأدبیة التی استغلّ فیها الأدباءُ تراثَ الأقدمین لیس بقلیل، بل هناک قسط وافر من هذه الآثار غذّاها الأدباء بما قد سُطِّر فی سجلّهم الثقافی والدینی. ونظرا لما فی الآیات القرآنیة من روعة وجمال دلالةً وبناءً، فکثیرا ما نری أن تداعی المعانی الربّانیّة التی قد استلّها الشاعر من القرآن الکریم یزوّد النصَّ بتأثیر أکثر وأعمق فی القارئ.

ینقسم التناصّ القرآنی فی شعر الرافعی إلی قسمین: أولا: التناصّ مع الآیات الکریمة والتقاطع معها فی البنیة اللفظیّة والدلالیّة. وثانیا: استدعاء القصص القرآنیة والشخصیات التی ذُکِرت فی القرآن الکریم، منها: أبو البشر آدم، وخلیل الله إبراهیم، ویوسف الصدّیق، والنبی أیّوب وموسی صلوات الله علیهم أجمعین.

ومن هذا المنطلق، یهدف هذا المقال إلی البحث عن النصوص المتناصّة مع القرآن الکریم فی شعر مصطفی صادق الرّافعی والبحث عن کیفیّة استضاءة الشاعر بها، لیُبیّن أنّه کیف استقی جمالیّتَه اللّغویة من ینبوع القران الکریم، معتمدا علی المنهج الوصفی _ التحلیلی.

الکلمات الدلیلیّة: القرآن الکریم؛ مصطفی صادق الرافعی؛ التناص والتقاطع؛ القصص القرآنی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: مصطفی صادق الرافعی ، التناص القرآنی ، بینامتنیت قرآنی ، القصص القرآنیة ، داستان های قرآن ، متن حاضر متن غایب التناص ، مقالات بینامتنیت ،
آخرین ویرایش: شنبه 10 بهمن 1394 11:10 ب.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic