دکتر احمد حیدری

سورة الماعون – دراسة بلاغیة تحلیلیة - سبک شناسی بلاغی سوره الماعون

دوشنبه 25 مرداد 1395 02:02 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، بلاغت ( البلاغة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، علوم قرآنی ادبی ،

سورة الماعون – دراسة بلاغیة تحلیلیة


برای دانلود مقاله کلیک کنید

الخلاصة

یتناول البحث واحدة من قِصار السُّوَر وهی سورة الماعون, بالوقوف أمام نصّها الكریم وتدبّره, لاستشفاف ما یمكن من بلاغتها, وتجلیة ما احتوته من ظواهر بلاغیة, وإظهار مدى إسهام هذه الظواهر فی احتضان مقاصد السورة وصورها المختلفة, وكذلك اسهامها فی التأثیر على المتلقی وتحقیق اهداف الدعوة القرآنیة. وقد حاول البحث التأكید على أن الفنون البلاغیة لیست فنوناً تجریدیة لذاتها وانما هی جزء من بناء النص لها اهدافها ودلالاتها, ولاسیما فی النص القرآنی, حیث تُوظَّف الصور البلاغیة لخدمة المعانی. ولم نعمد إلى تقسیم البحث إلى محاور, وإنما جاء لُحمَةً واحدةً على سبیل المنهج التحلیلی الذی اسسّ له الدكتور جلیل رشید (رحمه الله) وسار على نهجه شیخی واستاذی الدكتور احمد فتحی رمضان, الذی اخذت من علمه واسلوبه الشیء الكثیر مما دعانی الى اقتباس بعض عباراته, والسیر على وفق ذلك المنهج الذی یقف امام مكنونات النص لیوصل القارئ إلى روافد الجمال والمعانی الثانیة, وهو بهذا یقترب من بعض أسرار النص وبلاغته المعجزة مُعتمداً فی كل ذلك على المدّونات التفسیریة وكتب اللغة والبلاغة. وقد اختیرت سورة الماعون موضوعاً للبحث كونها تعرض صورة الكفار والمنافقین وجزءاً من صفاتهم, وتهدف من خلال معانیها الثوانی إلى تحذیر المسلمین مما فی الصورتین, فضلاً عن أنها قد تواشجت فیها الفنون البلاغیة على نحو متناغم, فكانت لوحةً كاملةً یحتاج المتلقی إلى مفاتیح للدخول إلى عالمها الواسع العمیق, فكانت الظواهر البلاغیة هی المفاتیح التی تبقى معها السورة تحمل اعجازها المستمر مع الزمان والمكان.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: دراسة بلاغیة ، سورة الماعون ، سبک شناسی بلاغی ، بررسی بلاغی سوره قرآن ، سوره ماعون بلاغت ، معناشناسی سوره ماعون ، الأسلوبیة سورة ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 25 مرداد 1395 02:05 ق.ظ

مبالغه در قرآن "بررسی بلاغی مبالغه در آیات قران کریم"

یکشنبه 9 اسفند 1394 08:59 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

مبالغه در قرآن "بررسی بلاغی مبالغه در آیات قران کریم"

نویسندگان

عبدالله رادمرد1 ؛ صالحه غضنفری مقدم  2

1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی

2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی

برای دانلود فایل کلیک کنید

چکیده

خاستگاه کلامى در بحث اعجاز بلاغی قرآن موجب شده توجه زیادی به جنبه‌‌هاى کلامى قرآن شود و کمتر به موضوع بلاغت از منظر ادبى و بلاغى محض نگریسته شود؛ با این حال تلاشهاى بسیاری در تبیین بلاغت قرآن صورت گرفته است.

در حوزۀ بلاغت قرآن پرسش اساسی این است که آیا پذیرفتن زبان مجازی واستعاری قرآن، به ساحت مقدس کلام الهی خدشه ایجاد نمی کند؟ و اگر زبان مجازی و استعاری قرآن را باور کردیم، بدون این که قداست کلام خداوند با کذب و غیر واقعیت آمیخته شود، آیا هر نوع آرایۀ ادبی را می توان درآیات جستجو کرد؟

از میان مباحث بلاغی مطرح در علم معانی و بیان و بدیع، مبحث مبالغه و به تبع آن اغراق و غلوّ، جزء پرمناقشه ترین موضوعات است و از آن جا که کمتر کسی به خود اجازه ورود به این بحث را داده است، در این پژوهش سعی می شود پس از بررسی آراء برخی علمای بلاغت در موضوع مذکور و پاسخ به پرسش های فوق، آیاتی را که موارد مبالغه و اغراق و غلوّ در آن ها وجود دارد، مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.

نتیجه حاصل این که مبالغه ای که در الفاظ و تصویر های قرآن آمده، در خدمت گزاره های صادقانه قرار گرفته و بار ادبی و هنری بیشتری به کلام بخشیده است و می توان آن را در قالب هایی از جمله تقصّی، آوردن صفات پیاپی، استفاده از افعال مقاربه، حروف تشبیه و تشکیک، آوردن امر ممکن در صورت امر ممتنع، حذف جواب شرط و ... نشان داد.

کلیدواژگان: قرآن؛ بلاغت؛ مبالغه؛ اغراق؛ غلوّ




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: بلاغت قرآن ، المبالغة القرآن ، اغراق قرآن ، غلو قرآن ، سبک شناسی قرآن ، الأسلوبیة سورة ، مبالغه اغراق قرآن ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 9 اسفند 1394 09:02 ق.ظ

تحلیل زیبایی‌شناختی تصویر‌های هنری در قرآن (مطالعه موردی سوره فصّلت)

یکشنبه 2 اسفند 1394 08:17 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

تحلیل زیبایی‌شناختی تصویر‌های هنری در قرآن (مطالعه موردی سوره فصّلت)

نویسندگان

حسین سیدی1 ؛ حسن خلف2

1. استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

   قرآن کریم منشوری آسمانی است که سرشار از جلوه‌هایی زیبا، جذاب و پویاست؛ یکی از این جلوه‌ها، صحنه‌ها و تصویرهای هنری شگرف و نفیس آن است که هر یک به روشنی، پرده از جمال خالق همه زیبایی‌ها بر‌می‌دارد. این مصحف شریف با به کارگیری یک رشته الفاظ و تعابیر ظاهراً ساده، گاه صحنه‌هایی باشکوه و تصاویری زیبا ارائه می‌دهد که می‌تواند ضمن برانگیختن احساسات و عواطف آدمی، عقل و اندیشه وی را نیز به تکاپو وا دارد؛ این الفاظ و تعابیر چنان زنده و تأثیرگذار است که انسان به جای آن‌که خود را در مقام خواننده الفاظ بیابد؛ خود را بیننده تابلوها و صحنه‌هایی زنده و سرشار از حرکت و پویایی می‌یابد. آن‌چه سبب پیدایش این تصاویر هنری در قرآن کریم شده است از یک سو کار‌رفت برخی فنون بلاغی از جمله: استعاره، کنایه تشخیص و تجسیم (مجسم سازی) است و از سویی دیگر حاصل ترکیب عناصری همچون تقابل صحنه‌ها، محاوره و گفت‌و‌گو و غیره. این پ‍ژوهش بر آن است تا ضمن بررسی مفهوم تصاویر هنری و مصادر آن، به تحلیل زیبایی‌شناختی این تصاویر در سوره فصّلت بپردازد.

کلیدواژگان: قرآن؛ تصویرهای هنری؛ سوره فصّلت؛ فنون بلاغی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الصورة الفنیة ، فنون بلاغت ، سبک ادبی قرآن ، الأسلوبیة سورة ، سبک شناسی سوره ، هنرهای بلاغی قرآن ، تصویرهای هنری ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 2 اسفند 1394 08:19 ق.ظ

بررسی سوره « عَبَس‌» از دیدگاه سبک‌شناسی گفتمانی میشل فوکو

شنبه 1 اسفند 1394 11:08 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: گفتمان ( الخطاب ) ، علوم قرآنی ادبی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

بررسی سوره « عَبَس‌» از دیدگاه سبک‌شناسی گفتمانی میشل فوکو

نویسندگان

محمد جرفی  1 ؛ عباد محمدیان2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

برای دانلود کلیک کنید

چکیده

نظریه سبک شناسی گفتمانی در پی بررسی زیبایی های منحصر به فرد چینش کلام در متون برجسته و هنری است. سبک شناسی گفتمانی، نگرشی است در باب رابطه محتوای متن با بیرون متن، که مستقیما تحت نفوذ اندیشه میشل فوکو به وجود آمد. این برخورد زبان شناختی، در متن های ادبی به مقولاتی فراتر از جمله، مانند: پیوستار معنایی، سبک نحوی جمله ها ، کنش گفتاری، بافت، نظم ساختارهای خودِ متن و بسامد کنش ها و جمله ها می پردازد. سبک نحوی جمله ها و کنش  گفتاری سوره عبس، رابطه مستقیمی را با پیوستار معنایی و بافت موقعیتی برقرار کرده است؛ به گونه ای که با تغییر بافت موقعیتی، سبک نحوی جمله ها و کنش گفتاری آن نیز تغییر می یابد و نکته دیگر، اینکه با تطبیق کنش ها و سبک نحوی جمله ها با بلاغت کلاسیک عربی در علم معانی که توجه به اقتضای حال را شرط اصلی بلاغت شمرده شده است، در یک راستا می باشد و کنش­های کلامی کاملا درست و به جا با مقتضای حال به کار رفته اند. در این جستار، می توان به عوامل موثر محیطی در نازل شدن این سوره و تاثیر عوامل محیطی بر کنش های کلامی، پیوستار دستوری و معنایی به کار رفته در جملات را بهتر جویا شد و به درک صحیح تری از نازل شدن سوره عبس که به سبک و سیاق ادبی ویژه ای نازل شده است، دست یافت.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ سوره عبس؛ سبک شناسی گفتمانی؛ سبک نحوی؛ کنش گفتاری؛ میشل فوکو.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سبک شناسی قرآن ، کنش گفتاری ، گفتمان قرآن ، میشل فوکو زبان شناسی ، نظریه زبان شناسی ، قرآن تحلیل گفتمان ، الأسلوبیة سورة ،
آخرین ویرایش: - -



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic