دکتر احمد حیدری

الفضاء المیثولوجی المؤسِّس لجداریة محمود درویش

چهارشنبه 27 مرداد 1395 06:46 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: محمود درویش ( کتاب + مقالات ) ، ادبیات پایداری - مقالات ادبیات مقاومت عربی الأدب المقاوم ، شعر معاصر عربی ، اسطوره شناسی ،

الفضاء المیثولوجی المؤسِّس لجداریة محمود درویش

برای دانلود مقاله کلیک کنید

الخلاصة

جداریة محمود درویش مشروع وجودی مشبع بالقلق، اتّخذ أسئلة الوجود الكبرى جوهراً محوریاً تنامى تحت تأثیر إیقاع الفزع من الموت، وهاجس الذات الشاعرة ونزوعها إلى الإبحار صوب أبدیة لا نهائیة عبر نشدانها الخلود السرمدی.ومن خلال بنیة قلقة اللوحات تشیر إلى شتات الرؤیة الجمالی المنظّم، ولعلّ ما اعترى الجداریة من غیوم ذلك التشتّت، ناجم من حیرة الموقف الذی مرّ به الشاعر لحظة الموت، وإرباكه، لذلك تناثرت أسئلة الوجود والمصیر لتوحی بذلك القلق المتأصّل من الموت الذی اكتنف وجود الشاعر.انطوت الجداریة على رؤیة نافذة فی جوهر حقائق الوجود، رؤیة تتعدّد مستویات الحركة فیها، وتتنوع، لتباین أصولها واختلاف مرجعیّاتها؛ ذلك أنّ محمود درویش غاص فی أعماق ذاته متصیّداً من مخزونها المعرفی ما یملأ به شرایین تجربته الشعریة الراهنة دماً ودفئاً، فكان أنْ نبّه ذلك الغوصُ ما هجع فی الإرث الحضاری والأسطوری والتاریخی والدینی والصوفی وو..، من رؤى وصور ونماذج ماهی إلاّ تنویعات على نموذج تجربته الشعریة التی غَدَتْ ارتكازاً على هذا، ثریة بإمكانات قراءتها المتعددة.وستنفتح قراءتنا الراهنة على الفضاء المیثیولوجی فی الجداریة، لنرصد ملامحه وتشكلاته؛ فقد استثمر الشاعر المدخرات المیثیولوجیة، لتمكنه من رمی بعض الضوء على خفایا تجربته، أو لیزید فیها من مصادر الشعریة والدهشة، یقول (تشیس) فی كتابه (البحث عن الأسطورة): إن القصیدة التی ترتعش بالحیاة (أسطوریة)، والعكس صحیح، وهو یحاج بأن الشعر والأسطورة ینشآن من الحاجات الإنسانیة نفسها، ویمثلان نوعاً واحداً من البنیة الرمزیة، وینجحان فی أن یخلعا على التجربة نوعا واحداً من الرهبة والدهشة السحریة ولیس هذا، فحسب، بل إنّ وراء سعی درویش الدؤوب لإیواء عوائد میثیولوجیة فی الجداریة، غایات أخرى.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: محمود درویش ، محمود درویش المیثولوجیا ، المیثولوجیا ، محمود درویش اسطوره ، الجداریة ، المقاومة محمود درویش ، اسطوره شعر معاصر ،
آخرین ویرایش: چهارشنبه 27 مرداد 1395 06:49 ق.ظ

بررسی تطبیقی بازآفرینی اسطوره پرومته در شعر معاصر عربی و فارسی (با تأکید بر شاعران برجسته)

پنجشنبه 20 اسفند 1394 10:40 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: اسطوره شناسی ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، شعر معاصر عربی ،

بررسی تطبیقی بازآفرینی اسطوره پرومته در شعر معاصر عربی و فارسی (با تأکید بر شاعران برجسته)

برای دانلود مقاله کلیک کن

چکیده

حضور گسترده اسطوره و بازآفرینی آن در ادبیّات معاصر جهان، از جمله ادبیّات فارسی و عربی، سبب نوآوری و غنای ادبیّات گردیده است. اسطورة یونانی «پرومته» یکی از این اسطوره­هاست که شاعران ادب فارسی و عربی برای بیان مفاهیم سیاسی و اجتماعی، از آن به عنوان نماد سرکشی، اعتراض، مقاومت، رهایی و... بهره گرفته­اند. پژوهش حاضر بر آن است تا این گونه ادبی را که از قلمروهـای شاخص ادبیّـات تطبیقی بـه شمار می­ آید، در شعر برخی از شاعران برجسته ادب فارسی از جمله: «احمد شاملو»، «نادر نادرپور»، «سیاوش کسرایی» و برخی شاعران چیره‌دست ادب عربی از جمله «عبدالوهّاب بیاتی»، «بدر شاکر السّیّاب»، «ابو القاسم شابی» و... بررسی نماید. به طور کلّی، شاعران مذکور بنا بر انگیزه ­ها و اهداف سیاسی– اجتماعی خویش، اسطوره پرومته را در آثار خود به­کار برده‌اند و از این اسطوره برای بیان احساسات خود، بـرانگیختن ملّت، اعتراض نسبت به واقع ای نامطلوب و... سود جسته‌اند. تحلیل علل کاربرد این اسطوره در شعر معاصر فارسی و عربی و بررسی چگونگی بازآفرینی آن و نیز بیان وجوه اشتراک و افتراق این بازآفرینی، از محور­های بنیادین این جستار است.

 واژگان کلیدی: اسطوره؛ پرومته؛ ادبیّات تطبیقی؛ شعر معاصر عربی و فارسی

منابع استفاده شده در مقاله:

  قرآن کریم

1. اسماعیل پور، قاسم (1382)؛ تحوّل اسطوره های ایرانی، تهران: افکار.

2. اسماعیل، عز الدین (1981)؛الشّعر العربی المعاصر (قضایاه و ظواهره الفنیة و المعنویة)، الطّبعة الثّالثة، بیروت: دار العودة.

3. براهنی، رضا (1371)؛ طلا در مس، تهران: نویسنده.

4. البیاتی، عبدالوهاب (1985)؛ قصائد حُبّ علی بوابات العالم السّبع، الطّبعة الثّالثة، بیروت: دار الشروق.

5. پورنامداریان، تقی (1381)؛ سفر در مه: تأمّلی در شعر احمد شاملو، تهران: نگاه.

6. تهانوی، محمد علی فاروغی (1996)؛ کشّاف اصطلاحات الفنون، الطّبعة الأولی، مکتبة لبنان ناشرون.

7. جیدة، عبد الحمید (1980)؛ الإتّجاهات الجدیدة فی الشّعر العربی المعاصر، الطّبعة الأولی، بیروت: موسسه نوفل.

8. الجیوسی، سلمی خضراء (2001)؛ الإتّجاهات والحرکات فی الشّعر العربی الحدیث، بغداد: دار الرسالة.

9. حمود، محمد (1996)؛ الحداثة فیالشّعر العربی المعاصر، الطّبعة الأولی، بیروت: الشرّکة العاملیة للکتاب.

10. خلیل، احمد (1986)؛ مضمون الأسطورة فی الفکر العربی، بیروت: دار الطلیعه.

11. داسل هینلز، جارو (1383)؛ شناخت اساطیر ایران، ترجمه و تألیف باجلان فرّخی، چاپ اوّل، تهران: قطره.

12. داوود، انس (1992)؛ الأسطورة فی الشّعر العربی الحدیث، الطّبعة الثّالثة، القاهرة: دار المعارف.

13. دهخدا، علی‌اکبر (1365)؛ لغت‌نامه، تهران: مؤسّسة لغت‌نامه.

14. رزوق، أسعد (1990)؛ الأسطورة فی الشّعر المعاصر، دار الحمراء للطباعة والنشر.

15. رشیدیان، بهزاد (1370)؛ بینش اساطیری در شعر معاصر فارسی، تهران: گستره.

16. روتون، ک.ک. (1378)؛ اسطوره، ترجمة ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: مرکز.

17. زاید، علی عشری (1997)؛استدعاء الشّخصیات التّراثیة فیالشّعر العربی المعاصر، مصر: ﺩﺍﺭ ﺍﻟﻔﻜﺭ ﺍﻟﻌﺭبی.

18. زکی، احمد کمال (1975)؛ الاساطیر– دراسة حضاریة مقارنة، القاهرة: دار العودة.

19. سرکاراتی، بهمن (1378)؛ سایه­های شکار شده، تهران: قطره.

20. الشابی، ابو القاسم (1997)؛ دیوان تعلیق یحیی شامی، الطّبعة الأولی، بیروت: دار الفکر العربی.

21. شاکر السّیّاب، بدر (2000)؛ الدیوان، بیروت: دار العودة.

22. شاملو، احمد (1383)؛ مجموعه آثار، تهران: نگاه.

23. شکری، غالی (1366)؛ أدب المقاومة، ترجمه محمد حسین روحانی، تهران: نشر نو.

24. الشیخ، غرید (1999)؛ دیوان شابی، الطّبعة الأولی، بیروت: مؤسّسة الأعلمی للمطبوعات.

25. عباس، احسان (1384)؛ رویکرد های شعر معاصر عرب، ترجمة حبیب‌الله عباسی، تهران: سخن.

26. الفاخوری، حنا (1996)؛ تاریخ الأدب فی المغرب العربی، الطّبعة الأولی، بیروت: دار الجیل.

27. فروخ، عمر (1987)؛ الشابی شاعر الحب والحیاة، الطّبعة الثانیة، بیروت: دار العلم للملایین،.

28. کات، یان (1388)؛ تفسیری برتراژدی­های یونان باستان - تناول خدایان، ترجمة داوود دانشور و منصور ابراهیمی، چاپ چهارم، تهران: سمت.

29. کسرایی، سیاوش (1387)؛ مجموعه آثار، تهران: نگاه.

30. کامو، آلبر (1382)؛ انسان طاغی، ترجمة مهبد ایرانی ‌طلب، تهران: قطره.

31. گریمال، پیر (1378)؛ فرهنگ اساطیر ایران و روم، ترجمة دکتر احمد بهمنش، چاپ چهارم، امیر کبیر.

32. لنگرودی، شمس (1384)؛ تاریخ تحلیلی شعر نو، جلد دوّم، تهران: نشر مرکز.

33. محمدی، محمد حسین (1374)؛ فرهنگ تلمیحات شعر معاصر، تهران: میترا.

34. مسکوب، شاهرخ (1383)؛ پرومته در زنجیر، تهران: فوگون.

35. مهرداد، بهار (1381)؛ پژوهشی در اساطیر ایران، تهران: نگاه.

36. -------- (1387)؛ پژوهشی در اساطیر ایران (پاره نخست و دوم)، تهران: آگاه.

37. نادرپور، نادر (1383)؛ مجموعه آثار، تهران: نگاه.

38. وحدت، فرزین (1382)؛ رویارویی فکری ایران با مدرنیت، ترجمة مهدی حقیقت‌خواه تهران: ققنوس.

39. ولک، رنه و استین، وارن (1373)؛ نظریه ادبیّات، ترجمة ضیاء موحّد و پرویز مهاجر، چاپ اوّل، تهران: علمی و فرهنگی.

40. هینلز، جان (1379)؛ شناخت اساطیر ایران، ترجمة ژاله آموزگار و احمد تفضّلی، تهران: چشمه.

ب: مجلّه­ها

41. سلیمی، علی و پیمان صالحی (1390)؛ «بررسی تطبیقی اسطورة سندباد در شعر بدر شاکر السّیّاب و خلیل حاوی»، مجلّة ادبیّات و علوم انسانی سابق، شمارة 4، صص 77-94.

42. علوی، فریده و رضا علی­اکبرپور (1390)؛ «حضور اسطوره­های ادبی خارجی در شعر معاصر فارسی»، پژوهش ادبیات معاصر جهان (پژوهش زبان­های خارجی)، شمارة 61، صص 41-61.

43. نجفی ایوکی، علی (1389)؛ «اسطوره­های برجسته در شعر عبدالوهّاب البیاتی»، مجلّة ادبیّات وعلوم انسانی سابق، شمارة 2، صص 1-26.

44. نیازی، شهریار و عبدالله حسینی (1386)؛ «أسطورة تموز عند رواد الشّعر الحدیث فی سوریة والعراق»، مجلّة الجمعیة العلمیه الایرانیة للّغة العربیة وآدابها، ش 7، صص 41-62.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تطبیقی اسطوره ، اسطوره عربی فارسی ، اسطوره شعر معاصر ، شعر معاصر عربی فارسی اسطوره ، بازآفرینی اسطوره ، الأسطوره ، الأسطوره الأدب الفارسی العربی ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 20 اسفند 1394 10:49 ق.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic