دکتر احمد حیدری

نشانه‌ شناسی سروده کلمات سبارتاکوس الأخیره

دوشنبه 30 فروردین 1395 03:54 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: أمل دنقل ، شعر معاصر عربی ، نقد شعر ، نماد و رمز و نشانه شناسی ادبیات عرب ، نشانه شناسی (السیمیائیة) ،

          نشانه‌ شناسی سروده کلمات سبارتاکوس الأخیره

علی نجفی ایوکی ؛ زهرا وکیلی ؛ نفیسه میرگلوی بیات

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

نشانه‌شناسی علمی است که به بررسی نشانه‌های زبانی می‌پردازد، این نشانه‌ها در حقیقت ترکیبی از دو بخش صوت آوایی(دال) و معنا (مدلول) می‌باشد؛ سطح نخستین، جانب بیرونی زبان را شکل می‌دهد و سطح دیگر، القاگرِ معنا و اندیشه‌ای است که زبان در بر دارد. جستار حاضر می‌کوشد تا سروده (کلمات سبارتاکوس الاخیرة) أمل دنقل شاعر معاصر مصر(1940- 1983) را بر اساس اصول نشانه‌شناسی در دو محور افقی و عمودی نقد و تحلیل نماید.

چنین استنباط می‌شود که شاعر از رهگذر نقاب شخصیّت اسپارتاکوس، انسان‌هایی را که زیر یوغ ستمگران مورد ظلم واقع شده‌اند به شورش و انقلاب و پایداری فرا می‌خواند. دیگر اینکه تضادی در تمام بخش‌های سروده جریان دارد؛ تناقضی بین آنچه که به تصویر می‌کشد و آنچه که در واقعیت مشاهده می‌نماید. گذشته از آن، متن شعری یاد شده از نظرگاه نشانه‌شناسی سرشار از دلالت‌ها و معانی گوناگونی است که می‌توان خوانش‌ها و تاویل‌های متعددی برای آن ارائه داد.

کلیدواژگان :نشانه‌شناسی؛ أمل دنقل؛ اسپارتاکوس؛ دلالت.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: أمل دنقل ، علم الدلالة ، الشعر المعاصر ، شعر معاصر عربی ، نشانه شناسی ، السیمیائیة ، شعر أمل دنقل ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 30 فروردین 1395 05:56 ب.ظ

جلوه‌های نمادین شکوه و اقتدار گذشته‌ی جهان عرب در شعر امل دُنقُل

پنجشنبه 5 فروردین 1395 10:43 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: أمل دنقل ، ادبیات مقاومت فلسطین ، ادبیات پایداری - مقالات ادبیات مقاومت عربی الأدب المقاوم ، نماد و رمز و نشانه شناسی ادبیات عرب ،

جلوه‌های نمادین شکوه و اقتدار گذشته‌ی جهان عرب در شعر امل دُنقُل

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

نماد پردازی به عنوان یکی از جلوه‌های ادبی شعر شاعران سرکش و عصیان‌گر عرب نظیر امل دُنقل جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است. او یکی از شاعران برجسته‌ی مصر در دوره‌ی معاصر است که از این شیوه برای بیان اعتراض و انتقاد خود استفاده می‌کند. وی به اندازه­ای زبان نمادین را متناسب با موقعیت به کار می‌برد که شعرهای او، علاوه بر تفسیر رویدادهای سیاسی و اجتماعی، نوعی پیش­بینی اوضاع جامعه نیز است. تنوع نمادهای او و کاربرد بجای آنها، نشان از آگاهی گسترده­ی او از میراث عربی و دقت و توجه زیاد نسبت به مسائل روز جامعه دارد. امل دنقل، با یادآوری عزت و عظمت گذشته‌ی ملتهای عربی از طریق این نمادها، بر هویت ملی و میهنی خود تأکید می‌ورزد و تلاش می‌کند تا با بیدارسازی وجدان خفته‌ی آنها و دمیدن روح ایستادگی و پایداری در آنها، جهان عرب را به بازگرداندن این عزت و عظمت فرا‌خواند؛ زیرا به عقیده‌ی او گرفتاری­های کنونی مردم عرب، ناشی از دور شدن آنها از سرچشمه‌های فرهنگ و ادب خویش است. او از نمادهای قطرالندی، کلیب، صلاح‌الدین ایوبی، عبدالرحمن داخل (صقر قریش)، سیف الدوله، ابوالهول و اسب برای اشاره به شکوه گذشته‌ی عربها بهره می‌گیرد. این مقاله برآن است تا جلوه‌های نمادین قدرت و عظمت گذشته‌ی عربها را در شعر امل دنقل مورد پژوهش و بررسی قرار دهد.

کلیدواژگان: نماد؛ امل دنقل؛ شعر معاصر مصر؛ ادبیات پایداری




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: نماد مقاومت شعر عربی ، أمل دنقل ، شعر معاصر مصر ، شعر مقاومت مصر ، أمل دنقل پایداری ، المقاومة أمل دنقل ، الشعر المعاصر العربی ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 5 فروردین 1395 10:47 ب.ظ

التناص الأسطوری فی شعر أمل دنقل - بینامتنیت اسطوره ای در شعر أمل دنقل

دوشنبه 19 بهمن 1394 11:21 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: احمد حیدری ، بینامتنیت ( التناص ) ، اسطوره شناسی ،

التناص الأسطوری فی شعر أمل دنقل

المؤلفون

حسین میرزائی ؛ سیدابراهیم آرمن

برای دانلود فایل مقاله کلیک کن

الملخص

تعتبر قضیة التناص الأدبی قضیة حدیثة عرف قدیماً باسم التضمین، وظهر المفهوم الحدیث لهذه الظاهرة الأدبیة علی ید الباحثة جولیا کریستیفا التی طورت المفهوم عن مفهوم الحواریة أو الصوت المتعدد الذی اجترحه الناقد والمفکر الروسی میخائیل باختین.ثم اتسع مفهوم التناص وأصبح بمثابة ظاهرة نقدیة جدیدة وجدیرة بالدراسة والاهتمام، وشاعت فی الأدب الغربی ولاحقاً انتقل الاهتمام بتقنیة التناص إلی الأدب العربی مع جملة ما انتقل إلی الأدب العربی فی ظواهر أدبیة ونقدیة عربیة ضمن الاحتکاک الثقافی.

وإذا ما انتقلنا إلی جذور هذا المفهوم فی الأدب العربی نجد أنه مصطلح جدید لظاهرة أدبیة ونقدیة قدیمة. ومن جملة الأدباء الذین استفادوا کثیرا من هذه الظاهرة هو أمل دنقل الذی یشکل التناص فی شعره عنصراً أساسیاً ومؤثراً، إذ یوظف التناص الأسطوری ویبرز من خلال هذا التوظیف لتبین وقائع عصره.تحاول هذه المقالة أن تقوم بدراسة قضیة التناص والتناص الأسطوری وفاعلیته فی شعر الشاعر.

الكلمات الرئیسیة: التناص؛ النقد؛ الأسطورة؛ أمل نقل

منابع استفاده شده در مقاله:

ابن عبد ربه. 1990م. العقد الفرید. الجزءالثالث. بیروت: دار الکتب العربی.

ابن منظور، جمال الدین أبوالفضل. 1955م. لسان العرب. بیروت: دار صادر.

البحراوی، سید. 1998م. فی البحث عن لؤلؤة المستحیل. بیروت: دارالفکر الجدید.

خورشید، فاروق. 2002م. أدیب الأسطورة عند العرب. الکویت: لانا.

دنقل، أمل. 1995م. الأعمال الشعریة الکاملة. القاهرة: مکتبة مدبولی.

الدوسری، أحمد. 2004م. أمل دنقل شاعر علی خطوط النار. الدوحة: القسمة العربیة للدراسات والنشر.

الروینی, عبلة. لاتا. الجنوبی. القاهرة: مکتبة مدبولی.

الزبیدی، السید مرتضی. لاتا. تاج العروس. مرکز الکتل الثقافیة.

الزعبی، أحمد. 2000م. التناص نظریا وتطبیقیا. عمّان: مؤسسة عمّان للنشر.

طهماسبی، عدنان. 2005م. الأسطورة عند شعراء مصر المعاصرین. مجلة اللغة العربیة وآدابها. العدد الثانی. صیف وخریف.

عباس، إحسان. 1978م.اتجاهات الشعر العربی المعاصر. الکویت: المجلس الوطنی للثقافة والفنون والآداب.

عبدالمعطی، الشعراوی. 1983م. أساطیر إغریقیة (أساطیر البشر). الطبعة الثانیة. القاهرة: الهیئة المصریة العامة للکتاب.

عشری زائد، علی. 1978م. استدعاء الشخصیات التراثیة فی الشعر العربی المعاصر. طرابلس: الشرکة العامة للنشر.

علوش، سعید. 1985م. معجم المصطلحات الأدبیة المعاصرة. بیروت: دارالکتاب اللبنانی.

قمیحة، جابر. 1987م. التراث الإنسانی فی شعر أمل دنقل. کلیة الألسن. جامعة عین الشمی القاهرة.

کریستیفا، جولیا. 1991م. علم النص. ت: فرید الزاهی. مراجعة عبد الجلیل ناظم. المغرب: دار بقال للنشر.

کندی، محمد علی. 2003م. الرمز والقناع فی الشعر العربی الحدیث. الطبعة الأولی. بیروت: دار الکتاب الجدید المتحد.

مجاهد، أحمد. 1997م. أشکال التناص الشعری. دراسة فی توظیف الشخصیات التراثیة. مصر: الهیئة المصریة للکتاب.

مجلی، نسیم. 1994م. أمیر شعراء الرفض، أمل دنقل. القاهرة: الهیئة المصریة العامة للکتاب.

مساوی، عبد السلام. 1994م. البنیات الدالة فی شعر أمل دنقل. اتحاد الکتاب العرب.

مفتاح، محمد. 1985م. تحلیل الخطاب الشعری (إستیراتیجیة التناص). بیروت: دار التنویر للطباعة.

ناهم، أحمد. 2007م. التناص فی شعر الرواد. القاهرة: دار الوفاق العربیة.

نجفی، علی. 1387ش. مجلة اللغة العربیة وآدابها. التناص فی شعر أمل دنقل.

هلال، محمد غنیمی. 1973م. النقد الأدبی الحدیث. بیروت: دارالثقافة.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: التناص الأسطوری ، التناص أمل دنقل ، الأسطورة الشعر ، الشعر المعاصر الأسطوره ، أمل دنقل ، النقد التناص ، بینامتنیت اسطوره ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 19 بهمن 1394 11:25 ب.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic