احمد حیدری

اصطلاح‌ سازی حازم قرطاجنی در حوزة نقد ادبی و عروه

چهارشنبه 13 مرداد 1395 05:01 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: موضوعات شعر قدیم عربی ، عروض و قافیه عربی (کتاب + مقاله ) ، مقالات بلاغت عربی ، مقالات نقد ادبی ،

اصطلاح‌سازی حازم قرطاجنی در حوزة نقد ادبی و عروض

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

حازم قرطاجنی، دیدگاه‌ها و ایده‌های گوناگونی پیرامون میراث نقدی و بلاغی عربی دارد که در نقد جدید، خوانشی دوباره و توضیح و تفسیری جدید را می‌طلبد. این مقاله با هدف بازخوانی نوآوری‌های قرطاجنی و ارائة تفسیری تازه از آنها نوشته شده‌است. وی در ساختن اصطلاحات نقدی جدید که در نقد ادبی قدیم وجود نداشته، دستی دارد که از جملة آنها اصطلاحاتی مانند «الإعتاب، المنزع، التحجیل، التسویم، التغییر، الإحالة، الأرجل، الرکن، السبط والجعده و...» است. اصطلاح «الإحالة»، نحوة ارتباط شاعر با گذشته را نشان می‌دهد و در حقیقت همان اشارة شاعر به حوادث تاریخی و بررسی وقایع تاریخی است که باعث پیوند میان حال و گذشته می‌شود که در نقد معاصر عربی، «تناص» یا «استدعاء الشخصیات» نام دارد. حازم قرطاجنی، اولین کسی است که اصطلاح «الأرجل» را وارد علم عروض نمود که منظور از آن، همان مقاطع صوتی است. اصطلاح «الرکن» نیز اصطلاحی عروضی و عبارت از حرف ساکنی است که در قافیه بین دو حرف متحرک قرار می‌گیرد. وی وزن‌های شعری را نیز به دو دستة السبط و الجعد تقسیم نموده‌است: «سبط»، وزنی است که در آن سه متحرک در پی هم بیایند و «جعد»، نیز وزنی است که در آن چهار حرف ساکن در دو جزء و یا سه حرف ساکن در یک جزء در پی هم بیایند. همچنین اصطلاح «منزع» نزد حازم، همان اصطلاح «اسلوب» است که امروزه کاربرد فراوانی دارد. «تسویم» نیز اصطلاح جدیدی است که ناقد اندلسی آن را به معنای حسن مطلع سخن آورده‌است، همان‌گونه که «تحجیل» را به معنای حسن مقطع به کار برده‌است. به‌طور‌کلی هدف حازم از به‌کاربردن این اصطلاحات، افزایش تأثیر در خواننده است و وی با اصطلاح‌سازی در زمینة نقد ادبی، دایرة فرهنگی زبان عربی را گسترش داده و باعث ترقی و تعالی ذهن عربی شده‌است و با ارائة آرای ارزشمند خود در این حوزه، کمک فراوانی به غنی‌سازی نقد قدیم عربی نموده‌است.

کلیدواژگان: نقد ادبی؛ حازم قرطاجنی؛ منهاج البلغاء و سراج الأدباء؛ اصطلاح‌سازی نقدی و عروضی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: حازم القرطاجنی ، منهاج البلغاء و سراج الأدباء ، اصطلاح عروضی ، عروض و قافیه عربی ، عروض ابن حازم القرطاجنی ، اصطلاح نقدی قدیم ، ابن حازم القرطاجنی ،
آخرین ویرایش: چهارشنبه 13 مرداد 1395 05:05 ق.ظ

سهم ایرانیان در تکامل و تحوّل علم بلاغت

دوشنبه 9 فروردین 1395 12:21 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات بلاغت عربی ، بلاغت ( البلاغة ) ، علوم قرآنی ادبی ،

سهم ایرانیان در تکامل و تحوّل علم بلاغت

نویسندگان

احمد امیری خراسانی1 ؛ آرزو پوریزدان پناه کرمانی2

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

بلاغت یکی از علوم مشترک بشری است که در گذر تاریخ، مورد توجّه تمامی ملّت‌ها بوده است. فارغ از مشترکات بشری، علم بلاغت در سرزمین‌های اسلامی به گونه‌ای خوش درخشیده است. به شهادت فراز و فرودهای تاریخ بلاغت، عالمان مسلمان ایرانی، در تحوّل و بلوغ دانش بلاغت تاثیری بی مانند داشته‌اند. در این مقاله تاریخچه و ادوار علم بلاغت در میان ایرانیان و اعراب مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است، سپس عالمان بلاغی ایرانی که در جهت پیشرفت و شکوفایی علم بلاغت گام برداشته، معرّفی شده‌اند و اقدامات هر یک در این زمینه بیان شده است.

کلیدواژگان: علم بلاغت؛ عالمان بلاغی ایرانی؛ عبدالقاهر جرجانی؛ جارالله زمخشری و خطیب قزوینی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: علم بلاغت عربی ، البلاغة العربیة ، عالمان بلاغی ایرانی ، عبدالقاهر جرجانی ، خطیب قزوینی ، ایرانیان زبان عربی ، زمخشری بلاغت ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 9 فروردین 1395 12:49 ق.ظ

اسلوب احتباک در قرآن کریم

پنجشنبه 27 اسفند 1394 06:44 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ، مقالات بلاغت عربی ،

اسلوب احتباک در قرآن کریم

 

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: اسلوب احتباک ، احتباک قرآن ، الإحتباك القرآن ، بلاغة القرآن ، المحسنات اللفظیة الاحتباك ، المحسنات المعنویة الاحتباك ، الإحتباك ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 27 اسفند 1394 06:48 ب.ظ

بلاغت «تکرار» در قرآن و شعر قدیم عربی (جاهلی)

پنجشنبه 29 بهمن 1394 08:57 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات بلاغت عربی ، شعر و ادب جاهلی ، العصر الجاهلی ( شعر جاهلی - نثر جاهلی ) ، الأدب الإسلامی ،

بلاغت «تکرار» در قرآن و شعر قدیم عربی (جاهلی)

مهدی خرمی

استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه حکیم سبزواری، خراسان رضوی، ایران

برای دانلود مقاله کلیک کن

چکیده

اصالت تعابیر قرآن می‌طلبد که هر تعبیر قرآنی یک موقعیت را توصیف کند و یک واژه در سیاق معین، بخشی خاص از معارف و اطلاعات را فراهم آورد تا تکرار الفاظ و عبارات‌، تکراری‌ بی‌حاصل نباشد‌. غالباً در زبان‌شناسی و «معناشناسی شناختی» عقیده بر این است که «معنا» پدیده‌ای ثابت و تغییر‌ناپذیر نیست؛ بلکه یک واژه در ترکیب‌های مختلف بر معانی گوناگونی دلالت دارد‌ که معنای ثابت کلمات، معنای معجمی آن‌ها است نه معنای سیاقی‌. مطابق قواعد نحوی نیز وقتی یک اسم برای بار دوم و سوم در یک جمله به ‌کار می‌رود، باید به جای آن از ضمیر استفاده شود؛ اما در آیاتی مثل «وَ السَّمَاءَ رَفَعَهَا وَ وَضَعَ المِیزَانَ اَن لاتَطغَوا فی المِیزَانِ وَ اقیمُوا الوَزنَ بِالقِسطِ وَ لا تُخسِروُا المِیزَانَ» (الرحمن/ 7‌- 9) این قاعده مراعات نشده و این حاکی از آن است که تکرار لفظ «میزان» در سیاق‌های جدید باید بر معانی جدیدی دلالت کند؛ در غیر این صورت باید به جای لفظ تکراری، از ضمیر استفاده می‌شد‌. واژه‌ها یا عبارات تکراری قرآن ممکن است در ابتدا مفهوم تکرار ‌بی‌حاصل یا تکرار در بیان را به ذهن متبادر کنند؛ در صورتی که از لحاظ کارکرد با هم متفاوتند و بنا به عقیدة هیلدی، بر «تصریف در بیان» دلالت دارند‌. غرض از «تکرار» در شعر قدیم عربی بیشتر تأکید و مبالغه است تا تصریف در بیان و مفهوم تکرار نزد ناقدان و بلاغیان اغلب ناظر به همین معنی است. تکرار همیشه از عوامل مخل فصاحت به ‌شمار نمی‌آید، بلکه برعکس گاهی بلاغت کلام در گرو آن نهفته است. بسیاری از نمونه‌های تکرار، اغراضی غیر بلاغی دارند، به‌طوری‌که لازم نیست همیشه از منظر بلاغت به مسئلة تکرار بنگریم.هدف از این مقاله تببین جایگاه تکرار در زبان و نقش آن در قرآن و شعر قدیم عربی است.

کلیدواژگان: تکرار؛ تأکید‌؛ اطناب؛ قرآن؛ شعر جاهلی.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: بلاغت تکرار ، بلاغة التکرار ، سیمیائیة التکرار ، رمزیة التکرار ، الشعر القرآن ، شعر جاهلی قرآن ، اطناب قرآن شعر ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 29 بهمن 1394 09:02 ق.ظ

شعر خموشی و خموشی شعر: مطالعه تطبیقی بن‏مایة «سکوت» در اشعار مولوی و ویتمن

دوشنبه 7 دی 1394 01:27 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات بلاغت عربی ، مقالات دکتر انوشیروانی ادبیات تطبیقی ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ،

شعر خموشی و خموشی شعر: مطالعه تطبیقی بن‏مایة «سکوت» در اشعار مولوی و ویتمن 

نویسندگان: علیرضا انوشیروانی

برای دانلود تمام مقاله کلیک کن

چکیده

مولانا جلال‌الدین و والت ویتمن را می‏توان از بزرگ‏ترین و تأثیرگذارترین شاعران جهان به‌ شمار آورد. نیکلسون، مولانا را بزرگ‏ترین شاعر عارف دوران معرفی می‏کند و سازمان ملل سال 2007‌م را به نام مولوی نام‏گذاری می‏کند. والت ویتمن نیز گرایشی عارفانه داشت و پدر شعر نو آمریکا لقب گرفته است و در کنار امرسون و تورو، ستون سوم تثلیث جنبش «تعالی‏گرایی ادبی» را شکل می‏دهد. با وجود تفاوت‌های زبانی، فرهنگی، زمانی و مکانی، هر دو شاعر زبان و نطق را برای بیان مفاهیم متعالی و معنوی ناتوان می‌بیند و ناگزیر مخاطب را به سکوت و خموشی دعوت می‏کنند. بدون شک، دو شاعر در بن‌مایه تعدادی از غزلیات وی به خموشی ختم می‏شوند. ویتمن نیز جسته‌وگریخته از خموشی دم می‏زند، اما «خموشی» وی نه در کلام، بلکه در دعوت برای یکی‌شدن با طبیعت است. نگارندگان این مقاله برآنند تا با استفاده از نظریه «تشابهات بدون ارتباطات» و «قرابت معنوی» فرهنگ‌ها در قلمرو ادبیات تطبیقی به بررسی بن‌میه سکوت و خموشی در اشعار این دو شاعر بپردازند.

واژگان کلیدی: مولانا؛ والت‏ ویتمن؛ بن‌مایه خموشی؛ نظریه‌های ادبیات تطبیقی؛ قرابت فرهنگی.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: استعاره شناسی تطبیقی ، تطبیقی مولوی ، مولوی ویتمن ، نظریه ادبیات تطبیقی ، دکتر انوشیروانی ادبیات تطبیقی ، فرهنگ ادبیات تطبیقی ، البلاغة المقارنة ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 7 دی 1394 01:36 ب.ظ

علم النص: دراسة نقدیة جمالیة - مدحت الجیار - نقد زیبایی شناختی

دوشنبه 16 آذر 1394 05:09 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: کتاب های نقد ادبی عربی ، مقالات بلاغت عربی ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ،


علم النص: دراسة نقدیة جمالیة - مدحت الجیار

الناشر: المؤلف

الطبعة: الأولى 2005


دانلود فایل

کلمات کلیدی: الدراسات الجمالیة pdf- نقد زیبایی شناختی عربی - زبان شناسی زیبایی شناسی عربی.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: دوشنبه 16 آذر 1394 05:14 ب.ظ



تعداد کل صفحات : 2 1 2
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس