دکتر احمد حیدری

حواریة اللغة فی روایات إبراهیم الکونی

چهارشنبه 21 بهمن 1394 11:21 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات نقد ادبی ، عناصر روایت شناسی ، ابراهیم الکونی ،

حواریة اللغة فی روایات إبراهیم الکونی

محمد طیبی1 ؛ فاطمه اکبری زاده  2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه البلیده الجزائر

2فارغ التحصیل گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تربیت مدرس

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

الملخص

إنّ الروایة ظاهرة لغویة تکمن أصالتها فی تجمیع الأسالیب المختلفة واللغات المتعددة والأصوات المتنوعة التی تقیم بینها العلاقات الحواریة. إنّها قادرة على أن تجلّی الحواریة بین مختلف اللغات الاجتماعیة، لتنتج خطاباً روائیاً یعکس جمالیة العلاقات اللغویة ویعمق القناعة بالأحداث الروائیة؛کما تبرز العلاقات الحواریة الداخلیة بین لغتها ولغة سائر النصوص الأدبیة وغیر الأدبیة، لتنتج نصاً متزوداً بنصوص غیره. أما دراسة لغة الروایة من هذا المنظر النقدی أی "الحواریة"، فتکشف عما للروائی من أسرار أسلوبیة متمیزة، وآلیات الـتعبیر، وطرائق استخدام وکیفیة انتقاء المادة اللغویة. والدراسة التوصیفیة التحلیلیة هذه، تکشف میزات حواریة لغة روایات إبراهیم الکونی الذی یهتم بتصویر الصحراء وما فیها من الموجودات؛ إذ حول عالم الصحراء إلى کون حیوی مفعم بأحاسیس جمالیة لا حدود لها. إنّه قد أنتج التعدد اللغوی فی روایاته باستخدام اللغات المتعددة فی مختلف مستویات المجتمع الإنسانی من لغة معاصریه والأسلاف، ومما وهب للجمادات والحیوانات لغة خاصة. إنّه یمجد الصحراء ویقدس عناصرها، فیجعل للصحراء صورةً جمالیةً متمیزةً فی لغة روایاته؛ ولتقویة هذه الصورة تبرز العلاقات الحواریة الداخلیة بین لغة الروایة ولغة مختلف الأجناس من الأجناس الأدبیة، والأسطوریة، والدینیة، والتاریخیة؛ حیث یتبدل لغة الروایة إلی لوحة حواریة علی أساس اللاتجانس اللغوی والإیدئولوجی للکائنات الصحراویة.  

الكلمات الرئیسیة: الحواریة؛ التعدد اللغوی؛ التناص؛ الروایة؛ إبراهیم الکونی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الحواریة ، الحوار الروائی ، الحوار الروایة ، إبراهیم الکونی ، التناص ابراهیم الکونی ، التعدد اللغوی ، الأدب اللیبی ،
آخرین ویرایش: چهارشنبه 21 بهمن 1394 11:24 ب.ظ

الزمکانیة فی روایة "أعاصیر فی بلاد الشام"

پنجشنبه 15 بهمن 1394 09:22 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات نقد ادبی ، عناصر روایت شناسی ،

الزمکانیة فی روایة "أعاصیر فی بلاد الشام"

المؤلفون

حسن شوندی ؛ زهرا محمود اصفهانی

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

الملخص

قبضت الأدیبة السوریة نادیا خوست علی جمر الإبداع، ولوّنته بثقافتها بقدرة وطرفة. فوفّرت لقصصها حساسیة فریدة جعلتها واحدة من المبدعات اللواتی یعتز اتّحاد الکتاب العرب بانتمائهن إلیه. فنادیا خوست تفوح بعطر بلاد الشام، فحناؤها لیس دمشقیا فقط.لعب المکان فی الروایة الفلسطینیة دورا وظیفیا واضحا، وارتبطت بمراحل الصراع العربی الصهیونی. فنلاحظ وجود نمطین للمکان فی الروایة السوریة هما: المکان المغلق والمکان المفتوح، ولکل منهما خصائص ومیزات تعکس الطبیعة الفکریة والنفسیة للشخصیة التی تعیش فیها.

    لقد وعی الروائیون الفلسطینیون الأهمیة الکبیرة للزمن. فهی تعود إلى الوراء لتسترجع أحداثا تکون قد حصلت فی الماضی. أو علی العکس من ذلک تقفز إلى الأمام لتستشرف ما هو آت، أو متوقّع من الأحداث.وفیما یلی یدرس البحث واقع الروایة، وأهم القضایا والمفاهیم والأفکار التی تناولوها بهذا الصدد،  ومن ثم یخلص إلى دراسة الروایة فنیا، فیقف علی علاقتها بالمکونات الروائیة: المکان والزمان.

الكلمات الرئیسیة: نادیا خوست؛ أعاصیر فی بلاد الشام؛ الروایة؛ المکان؛ الزمان؛ فلسطین

منابع استفاده شده در مقاله:

آرمن، سیدابراهیم. «تیار الوعی فی التلصص لصنع الله إبراهیم». فصلیة دراسات الأدب المعاصر. خریف 1389ش. العدد8. صص9-18.

بحراوی، حسن. 1990م. بنیة الشکل الروائی. ط1. بیروت: المرکز الثقافی العربی.

بوتور، میثال؛ وترفرید أنکونیوس. 1982م. بحوث فی الروایة الجدیدة.  ط2. بیروت:  دار عویدات.

خمّار،عبدالله. فن الکتابة وتقنیات الوصف.  (http://www.khammar)

خوست، نادیا. لاتا. أعاصیر فی بلاد الشام. دمشق: اتحاد الکتاب العرب.

صبحی، محیی الدین. لاتا. نظریة الأدب. ط3. المؤسسة العربیة للدراسات والنشر.

قاسم، سیزا أحمد. 1984م.  بناء الروایة. مصر: الهیئة المصریة العامة للکتاب.

مرکز المعلومات الوطنی الفلسطینی،  مجازر العصابات الصهیونیة بحق الفلسطینیین قبل واثناء عام 1948:  موقع وفا 2011.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: أعاصیر فی بلاد الشام ، فلسطین ، الروایة ، المکان الزمان ، الزمکانیة ، نادیا خوست ، روایت شناسی داستان ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 15 بهمن 1394 09:39 ب.ظ

بررسی تطبیقی عناصر داستان در مقامات حریری و مقامات حمیدی

دوشنبه 5 بهمن 1394 09:50 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: مقامات ، مقالات نقد ادبی ، عناصر روایت شناسی ، الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ،

  بررسی تطبیقی عناصر داستان در مقامات حریری و مقامات حمیدی

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید

چکیده

در این پژوهش، عناصر داستان های مقامات حریری و حمیدی از جهات مختلف بررسی شده است، مقامات حریری و حمیدی از جمله کتب نثر فنی و متکلف عربی و فارسی است که در داستان های آن به ویژگی هایی نظیر روایتگری و قصه پردازی، راوی، موضوع خاص و اوصاف زبانی می توان دست یافت. روایات مقامات حریری و حمیدی از نظر روایتگری با قصه و داستان های سنتی مشترک هستند و عناصر مختلف داستانی را می توان در آنها بررسی نمود که مواردی مانند موضوع، شخصیت، راوی، کنش و بنمایه های داستانی، زمان، مکان، حجم و نوع بیان روایی مقامه ها از آن زمره اند. البته خصوصیاتی چون محکم نبودن روابط علت و معلولی میان رویدادها، مطلق گرایی، ارائه نتایج اخلاقی، تغییرناپذیری شخصیت ها، کیفیت روایت و ... را می توان به این موارد افزود.

این دو اثر از نظر نوع داستانی در زمره داستان های واقعی و اخلاقی قرار می گیرند که شیوه نویسندگی آنها بر سایر اجزا مرجح است. بیان داستانی این مقامه ها هم جدی و هم طنزآلود است. در مقامات حریری شخصیت اصلی ابوزید سروجی و در مقامات حمیدی شخصیت اصلی فرد ناشناس است. راوی درون داستانی حریری حارث بن همام است، اما راوی برون داستانی در این اثر وجود ندارد. راوی درون داستانی و برون داستانی در مقامات حمیدی فرد ناشناسی است. کنش داستانی و بنمایه های مشترکی در سراسر مقامه های این دو اثر دیده می شود که بر اساس الگوی پراپ نشان داده شده است. الگوی اصلی زنجیره بنمایه های داستان های مقامات بر اساس نظر پراپ در این فرمول دیده می شود:

α ŋ3 A8 a a5 B1 B7↑ D2 D5 E2 EVI K1 K2 K3 Q Wº<

زمان در مقامات حریری نامعلوم ولی در مقامات حمیدی با کلماتی کلی بیان شده است. مکان های مشترکی در هر دو اثر ذکر شده است که داستان ها در آنجا شکل گرفته اند. مقاله حاضر علاوه بر مقدمه سه بخش اصلی دارد: 1- مشخصه های کلی داستان ها، 2- نگرشی به ساختار و بنمایه های زنجیره ای داستان ها، 3- بررسی برجسته ترین عناصر داستانی دو اثر.

كلید واژه: مقامه، حریری، حمیدی، موضوع، شخصیت، راوی، کنش، زمان و مکان




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: مقامه ، عنصر شخصیت ، زمان و مکان شخصیت ، مقامه حریری ، عناصر داستانی مقامه ، تطبیقی مقامه ، مقارنة المقامات ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 6 بهمن 1394 01:28 ب.ظ

لمحة عن ظهور الروایة العربیة و تطورها - گذری بر پیدایش رمان عربی

پنجشنبه 1 بهمن 1394 01:13 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات نقد ادبی ، عناصر روایت شناسی ، رمان عربی ( الروایات العربیة ) ،

لمحة عن ظهور الروایة العربیة و تطورها

محمدهادی مرادی؛ آزاد مونسی؛ قادر قادری؛ رحیم خاکپور

برای دانلود فایل مقاله کلیک کن

الملخص

ظهرت الروایات العربیة الأولی فی سنة 1867 للمیلاد، و کانت منذ نشأتها تحت تأثیر عاملین: الحنین إلی الماضی، و الافتنان بالغرب و الخضوع لهیمنته. فی بدایة القرن العشرین اتّسم عدد من الروایات التی کتبت بمراعاة الذوق الشعبی و الثقافی للعرب، فظهرت مثلاً روایات جورجی زیدان التاریخیة المشهورة، و خطت الروایة العربیة خطوة جدیدة علی ید أمثال جبران خلیل جبران و أمین الریحانی ثم میخائیل نعیمة؛ و فی عام 1914 صدرت روایة «زینب» لهیکل و هی التی یعتبرها نقاد الأدب الروائی منعطفاً هاماً فی مسار الروایة العربیة، و فی نفس هذه المرحلة أصبحت المقاییس الغربیة هی السائدة فی کتابة الروایات. ثم إن الروایة العربیة لم تدخل فی الحیز الأهم و المرحلة الکبری من مراحل تطورها إلا فی الستینیات من القرن الماضی.

الكلمات الرئیسیة: الروایة؛ الروایة العربیة؛ الروایة الحدیثة؛ نشأة الروایة؛ تطور الروایة.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: پیدایش رمان عربی ، تاریخ رمان عربی ، الروایة العربیة ، عناصر الروایة ، روایت شناسی عربی ، تطور الروایة ، الروایة المعاصرة ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 1 بهمن 1394 01:16 ق.ظ

روایة فی الظلام لنجیب الکیلانی فی ضوء النقد

سه شنبه 29 دی 1394 07:13 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: نجیب الکیلانی ، مقالات نقد ادبی ، عناصر روایت شناسی ،

       روایة فی الظلام لنجیب الکیلانی فی ضوء النقد

المؤلفون

صفورا خدارحمی

* خریجة ماجستیر من جامعة آزاد الإسلامیة فی کرج

برای دانلود تمام فایل کلیک کنید

الملخص

تعد الروایة فی العصر الراهن من أهم الأشکال والقوالب القصصیة وهی تصویر عن الحیاة الواقعیة للعصر الذی کتبت فیه و هی تجربة أدبیة، تصوّر بالنثر حیاة مجموعة من الشخصیات تتفاعل مجتمعه لتؤلف إطاراً عاماً متخیلاً قریباً ممّا یحدث فی الواقع الذی یعیش فیه الکاتب. أما النقد، فقد دخل فی معظم أمور الحیاة سواء فیما یتعلق بنقد الأشخاص أو الآراء أو الاتجاهات ودخل أیضاً فی النتاج الأدبی من مقالات وکتب وقصص وروایات للإشادة بما أضافته إلی الأدب وتصحیح ما جادت فیه فی حدود الأخلاق، لأنّ المقصود بالنقد إیضاح الحقیقة وتعدیل الخطأ. یحاول هذا المقال أن یقارب فترة زمنیة من حیاة مصر السیاسیة والاجتماعیة من التی تعدّ قصة کفاحیة عاطفیة حول فترة تاریخیة من حیاة مصر السیاسیة والإجتماعیة من خلال روایة «فی الظلام» التی تعدّ قصة کفاحیة عاطفیة حول فترة تاریخیة من حیاة مصر أی سنة 1947- 1952م. و قد کتبها الکیلانی فی زمن اعتقاله سنة 1957م.

الکلمات الدلیلیة: نجیب الکیلانی؛ الروایة؛ الشخصیات؛ السرد والحوار؛ الأسلوب؛ ثورة یولیو 1952م




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: نجیب الکیلانی ، نقد الروایة ، روایت شناسی ، السرد الروایة ، الحوار الروایة ، الأسلوب ، نقد رمان عربی ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 29 دی 1394 07:15 ب.ظ

الحریة الوجودیة فی الروایة العربیة المعاصرة؛ دراسة فی "أصابعنا التی تحترق" لسهیل إدریس

شنبه 26 دی 1394 09:40 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات نقد ادبی ، عناصر روایت شناسی ، گفتمان مقاومت ، داستان کوتاه عربی ( مقالات ) ،
 

الحریة الوجودیة فی الروایة العربیة المعاصرة؛ دراسة فی "أصابعنا التی تحترق" لسهیل إدریس

خلیل پروینی1 ؛ صادق آینه‌وند2 ؛ مجید محمدی بایزیدی  3

1أستاد اللغة العربیة وآدابها بجامعة تربیت مدرس، طهران، إیران

2أستاذ التاریخ والحضارة الإسلامیة بجامعة تربیت مدرس، طهران، إیران

3طالب مرحلة الدکتوراه للغة العربیة وآدابها بجامعة تربیت مدرس، طهران، إیران

الملخص

تعتبر الحریة من أهمّ المبادئ التی ارتکزت علیها الوجودیة؛ فهی توحّد بین الإنسان والحریة، وتعتقد أن لا إنسان بلا حریة، فتجعل منه ذا حریة مطلقة، دون أن تؤدّی إلی الفوضویة. إنّ روایات سهیل إدریس، والذی یعدّ من أبرز مروّجی الوجودیة فی الأدب العربی، قد عکست کثیرا من المبادئ الوجودیة، بحیث تعتبر منطلقا هامّا لنشر الوجودیة کفلسفة ذات لغة معقدّة بین الناس عن طریق لغة أدبیة. وروایة "أصابعنا التی تحترق" - کآخر حلقة فی ثلاثیته - قد قدّمت نموذجا عن البطل الوجودی الذی ینادی بأهمّ الشعار الوجودی نتیجة حاجة الإنسان العربی الماسة إلیه وهو الحریة. والحریة الوجودیة قد شغلت مساحة واسعة من هذه الروایة. إنّ هذه الدراسة قد تولّت من خلال المنهج الوصفی – التحلیلی مهمة دراسة الحریة الوجودیة ومیزاتها فی هذه الروایة. فالنتائج تدلّ علی أنّ هذه الحریة توصف دائما  بالمطلقة، والبطل یرفض کلّ ما یخالف هذا الإطلاق، ویصاحبه القلق نتیجة ممارسته للحریة المطلقة، والمسؤولیة هی التی تحول دون أن تنتهی هذه الحریة المطلقة إلی الفوضویة.

الكلمات الرئیسیة: الحریة المطلقة؛ المسؤولیة؛ القلق؛ سهیل إدریس؛ أصابعنا التی تحترق




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سهیل ادریس ، الحریة الروایة ، آزادی رمان ، الوجودیة الروایة ، اگزیستانسیالیسم رمان ، الوجودیة رمان ، أصابعنا التی تحترق ،
آخرین ویرایش: شنبه 26 دی 1394 09:51 ب.ظ



تعداد کل صفحات : 5 1 2 3 4 5
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic