احمد حیدری

سیمیائیّة ظاهرة «طفل الحرب» فی شعر محمود درویش - نشانه شناسی کودک جنگ در شعر محمود درویش

یکشنبه 17 مرداد 1395 07:39 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: نقد شعر ، نشانه شناسی (السیمیائیة) ، محمود درویش ( کتاب + مقالات ) ، ادبیات پایداری - مقالات ادبیات مقاومت عربی الأدب المقاوم ،

سیمیائیّة ظاهرة «طفل الحرب» فی شعر محمود درویش

حسین عابدی  ؛ تورج زینی وند ؛ علی سلیمی ؛ فاطمه کلاهچیان

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

أصبح طفل الحرب و الإجراءات و الأنماط المختلفة لهذه الظاهرة عند شعراء المقاومة کسِمات و موادّ ذات معنی تجعل معرفة جزءٍ من قضیّة المقاومة و البناءات و علاقاتها الدّاخلیة و الخارجیّة. بعض الأدوار و المؤشّرات الّتی تصوّر العلاقة الوثیقة بین براءة الطّفولة و عالم کامل من العنف والخشونة، یسرد من خلال شعر محمود درویش و ترفق مجموعة واسعة من المعانی المحتملة لهذا المفهوم البشری الصّافی. تتطرّق هذه المقالة معتمداً على المنهجینِ: السِّیمیائیّ و الوصفیّ التّحلیلیّ، إلی شعر محمود درویش و موضوع «طفل الحرب». و اما تحلیل هذا الموضوع فجاء من وجهة نظر السیمیائیة و أخذت الدّراسة بعین الاعتبار تقییم الطّبقات الفکریّة و الدّلالیّة و سمات مثل عنوان القصائد، و الزّمان و المکان و الشّخصیّات و السّرد و التّناصّ و المؤلّف و الرموز و غیرها من التّقنیات الّتی تجلب القاریء لاکتشاف المعانی الخفیّة. تشیر النّتائج الهامّة للبحث إلی أنّ شعر درویش یمیل إلى التصابی أکثر من أن یکون طفولیا؛ أی إن اللغة فیه للکبار و لکنه یخضع موضوعیاًّ للأطفال فحسب. شعره سیمیائیّة الحیاة وصدى لها، الحیاة العامّة و الخاصّة لشاعرٍ تتقلب من وجهة نظر الطُّفولة بین سمات متمیّزة و سمات غیر سارّة و مزعجة. فی شعره بالإضافة إلى العناصر داخل النّصّ، یعتمد کثیراً علی المؤثّرات و عناصر خارجة عن النّصّ و السّیرة الذّاتیّة للشّاعر. و الزّمان و المکان و الشّخصیّات أکثر العلامات شیوعاً فی شعره و کلّ هذه السِّمات و العلامات یمکن أنْ تقدّم مجموعة متنوّعة من التّفاسیر لشعر درویش.

کلیدواژگان: السّیمیائیّة؛ شعر الطّفل؛ شعر الحرب؛ الشّعر المقاوم؛ محمود درویش




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: محمود درویش ، طفل الحرب ، الشعر المقاوم ، ادبیات مقاومت ، ادبیات پایداری ، نشانه شناسی شعر مقاومت ، السیمیائیة ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 17 مرداد 1395 07:42 ق.ظ

التحلیل السیمّائیّ للخطاب الشعریّ

شنبه 4 اردیبهشت 1395 06:32 ب.ظ

نویسنده : حیدری (کاربر دوم)
ارسال شده در: نشانه شناسی (السیمیائیة) ،

التحلیل السیمّائیّ للخطاب الشعریّ

د. عبد الملك مرتاض

برای دانلود فایل کتاب کلیک کنید


إن من المكابرة الزّعمَ أنّ المعاصرین الیوم، وحدهم، هم الذین اهتدّوُا السبیلَ إلى إشكالیة القراءة السّیمائیة بكل إنجازاتها اللسانیاتیّة، وبتعدّد حقول تأویلاتها المستكشَفة، والتی لیس لآفاقها حدود.

لقد اجتهد كثیر من محلّلی النصوص من العرب القدماء فی أن یركضوا فی بعض مضطربات التأویلیة التی هی فرع من فروع السیمائیة؛ وذلك على الرغم من أن هذه الأعمال التحلیلیة التی اتخذت لها التأویلیة إجراء كانت تُعنَى، خصوصاً، بتعددیة القراءة على أساس من تأویل المعنى اللغویّ، أو على أساس من تخریج القراءة النحویة؛ إلاّ أن ذلك لم یمنع من وجود ملامح ترقى إلى ما فوق ذلك هنا وهناك...

كما أنّ تطویر الكتابات التأویلیّة ـ التفسیر الذی ینهض على تأویلیة الإجراء ـ التی وقعت من حول نصّ القرآن العظیم أفضت إلى تطویر سیمائیة التأویل، والوثب بها إلى أبعد التصوّرات العقلیة والجمالیة والدلالیة التی لا حدود لها.

وأیّاً كان هذا الذی یأتی إلى نص أدبیّ ما فیكتب من حوله تحلیلاً، فإنه لا یُفلت من صنف القرّاء، كما أن مسعاه لا یفلت من مفهوم القراءة. بید أن هذه القراءة تختلف اختلافاً بعیداً بین محلل ومحلل من وجهة، ودارس ودارس من وجهة ثانیة، وبین قارئ عادیّ وقارئ محترف آخر من وجهة أخرى؛ مما یجعل من مفهوم القراءة إشكالیة لسانیاتیة سیمائیّة نقدیة جمیعاً. فالنقد قراءة؛ مجرد قراءة شخص محترف لنص أدبیّ ما. والأدوات التی یصطنعها فی فهم هذا النص، أو قراءته، أی تمثّل تأویله على نحو ما؛ هی التی تحدد معالم التحلیل الذی ینشأ عن مسعاه الأدبی.

 




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: السیمیائیة ، الخطاب الشعری ، نشانه شناسی ، تحلیل گفتمان شعر ، بدر شاکر السیاب ، التشاکل و التباین ، الحیز و التحیز ،
آخرین ویرایش: شنبه 4 اردیبهشت 1395 06:46 ب.ظ

نشانه‌ شناسی سروده کلمات سبارتاکوس الأخیره

دوشنبه 30 فروردین 1395 02:54 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: أمل دنقل ، شعر معاصر عربی ، نقد شعر ، نماد و رمز و نشانه شناسی ادبیات عرب ، نشانه شناسی (السیمیائیة) ،

          نشانه‌ شناسی سروده کلمات سبارتاکوس الأخیره

علی نجفی ایوکی ؛ زهرا وکیلی ؛ نفیسه میرگلوی بیات

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

نشانه‌شناسی علمی است که به بررسی نشانه‌های زبانی می‌پردازد، این نشانه‌ها در حقیقت ترکیبی از دو بخش صوت آوایی(دال) و معنا (مدلول) می‌باشد؛ سطح نخستین، جانب بیرونی زبان را شکل می‌دهد و سطح دیگر، القاگرِ معنا و اندیشه‌ای است که زبان در بر دارد. جستار حاضر می‌کوشد تا سروده (کلمات سبارتاکوس الاخیرة) أمل دنقل شاعر معاصر مصر(1940- 1983) را بر اساس اصول نشانه‌شناسی در دو محور افقی و عمودی نقد و تحلیل نماید.

چنین استنباط می‌شود که شاعر از رهگذر نقاب شخصیّت اسپارتاکوس، انسان‌هایی را که زیر یوغ ستمگران مورد ظلم واقع شده‌اند به شورش و انقلاب و پایداری فرا می‌خواند. دیگر اینکه تضادی در تمام بخش‌های سروده جریان دارد؛ تناقضی بین آنچه که به تصویر می‌کشد و آنچه که در واقعیت مشاهده می‌نماید. گذشته از آن، متن شعری یاد شده از نظرگاه نشانه‌شناسی سرشار از دلالت‌ها و معانی گوناگونی است که می‌توان خوانش‌ها و تاویل‌های متعددی برای آن ارائه داد.

کلیدواژگان :نشانه‌شناسی؛ أمل دنقل؛ اسپارتاکوس؛ دلالت.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: أمل دنقل ، علم الدلالة ، الشعر المعاصر ، شعر معاصر عربی ، نشانه شناسی ، السیمیائیة ، شعر أمل دنقل ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 30 فروردین 1395 04:56 ب.ظ

نشانه شناسی شعر

دوشنبه 2 فروردین 1395 01:41 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: نشانه شناسی (السیمیائیة) ، نقد شعر ،

نشانه شناسی شعر

نویسندگان

علی محمد حق شناس ؛ لطیف عطاری

برای دانلود فایل مقاله کلیک کن

چکیده

نشانه های زبان شعر با بهره گیری از توان القایی حیرت انگیز ناشی از توان القایی زبان عادی و توان القایی منبعث از شگردهای هنری و انواع هنر مایه ها، از نشانه های زبان عادی فاصله می گیرند و کارکردی القایی می یابند.در نشانه شناسی القایی،نشانه های زبانی ، درنسبت تنگاتنگ با مصادیق خودو با انتزاع هنری و آفرینشگرانه مختصات معنایی انتزاع نشده از آنها ، خود درحکم دال هایی برای مدلول های قابل آفرینش شعری عمل می کنندو بدین سان دلالت زبانی را از دلات شعری، متمایز می دارند.نشانه های زبانی ، نشانه های آوایی، دلبخواهی یا نا انگیخته ، قراردادی و عهده دار امر ابلاغ پیام اند.

در مقابل ، نشانه های شعری، نشانه هایی معنایی ، انگیخته ، غیر قراردادی و عهده دار امر القای پیام هستند.ملاحظات مصادیقی مبنای دال شعری، همانا حوزه تناسبات، انگیختگی ها، گریز ازقرار دادها، آفرینش های معانی برآمده از دل معانی دیگر یا معنای معطوف به معنا، القا و فراروی دال های شعری از نشانه های زبان ارتباطی است.القای شعری ، برعکس ابلاغ زبانی ، راه را بر مکاشفه و آفرینش سویه های غایب پیام و معناها و تعبیرهای ذهنی متلون و متموج درفضای پر ابهام ،پرمعنا و مه آلود و پراشارات و پر رمز و راز تصویر شده درشعر ، هموارمی سازدو شعر را به عرصه ای برای آفرینشگری خواننده تبدیل می کند.

کلیدواژگان: القا.توان القایی.کارکرد القایی.نشانه شناسی القایی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: نشانه شناسی شعر ، نشانه شناسی رمان ، نشانه شناسی عنوان ، السیمیائیة ، نشانه معناشناختی شعر ، نشانه شناسی تطبیقی ، نشانه معناشناختی قصیده ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 2 فروردین 1395 01:44 ق.ظ

از کرامت جاهلی تا کرامت قرآنی؛نشانه‌شناسی فرآیندهای گفتمانی «کرامت» در قرآن با تکیه بر الگوی تنشی

پنجشنبه 29 بهمن 1394 09:25 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: گفتمان ( الخطاب ) ، العصر الجاهلی ( شعر جاهلی - نثر جاهلی ) ، شعر و ادب جاهلی ، نشانه شناسی (السیمیائیة) ،

از کرامت جاهلی تا کرامت قرآنی؛نشانه‌شناسی فرآیندهای گفتمانی «کرامت» در قرآن با تکیه بر الگوی تنشی

هادی رهنما

استادیار دانشگاه پیام تور

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

الگوی تنشی (tensive) که متعلّق به گستره نشانه‌شناسی پساگریماسی محسوب می‌شود، به سوی «فرآیند تولید و دریافت معنا» جهت یافته است. الگوی تنشی، دو بُعد بنیادین ادراک را به مثابه ابعاد و ظرفیّت‌های معناسازی در نظر می‌گیرد: بعد فشاره‌ای (درونی، احساسی) و بعد گستره‌ای (بیرونی، شناختی)، به مثابه ظرفیت‌های پیشامعنایی، به ترتیب معرِّف «سطح بیان» و «سطح محتوا» هستند. سطوح مشخصی از فشاره و گستره پیوند می‌یابند و در محل هم‌پیوندی آنها نشانه-معنا شکل می‌گیرد. ابعاد فشاره‌ای-گستره‌ای شاخص‌هایی کمّی و قابل سنجش‌اند و این ویژگی الگوی تنشی را به ابزاری دقیق در تحلیل فرآیند گفتمانی هر نشانه-معنا، از جمله نشانه-معناهای قرآنی، تبدیل می‌کند. در این مقاله، ضمن معرفی نشانه‌شناسی تنشی به حیطه مطالعات قرآنی ـ کوششی که نخستین گام در این مسیر است ـ از باب نمونه، فرآیندهای گفتمانی و صورت‌بندی نشانه-معنای کرامت در قرآن کریم، با تکیه بر الگوی تنشی مطالعه شده است. فرآیندهای گفتمانی کرامت انسانی در قرآن کریم، در دو سطح تنشی محقق شده است: در سطح نخست، شاکله کرامت پیشینی (در فرهنگ جاهلی) که ناظر به افراد دارا و متعلق به تباری خاص بوده، به چالش کشیده شده، «کرامت عام» انسانی با دو مؤلفه‌ی انتساب تبار همه انسان‌ها به آدم علیه­السلام به مثابه مخلوقِ برتری ‌یافته بر فرشتگان، و برخورداری تمامی آدمیان از نعمت‌های خداوند، صورت‌بندی شده است. در سطح دوم تنشی، «کرامت خاص» انسانی در پیوند با ایمان و عمل صالح انسان صورت‌بندی شده است. این کرامتِ عند الله است که تنها مؤمنان و پرهیزکاران به آن دست می‌یابند.

کلیدواژگان: قرآن؛ نشانه‌شناسی؛ الگوی تنشی؛ دلالت؛ گفتمان؛ نشانه-‌معنا؛ کرامت؛ انسان




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: دلالت گفتمان ، نشانه معناشناختی شعر ، قرآن شعر جاهلی ، علم الدلالة الشعر ، گفتمان شعر ، دلالة الخطاب ، الگوی تنشی ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 29 بهمن 1394 09:29 ق.ظ

نگاهی نمادین به حضور شتر در شعر دوره جاهلی

پنجشنبه 29 بهمن 1394 08:53 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: العصر الجاهلی ( شعر جاهلی - نثر جاهلی ) ، شعر و ادب جاهلی ، نشانه شناسی (السیمیائیة) ، نماد ها و سمبل در ادبیات عرب ،

نگاهی نمادین به حضور شتر در شعر دوره جاهلی

نویسندگان

رضا افخمی عقدا

استادیار دانشگاه یزد

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

یکی از جلوه‌های بارز قصاید جاهلی، تصویر و توصیف مَرکب مرد جاهلی به شکل عام و شتر بشکل خاص است که یار ،همراه و همدم شاعر است و ظاهراً شاعر با عاریت گرفتن اعضای حیوانات نمادینی چون گورخر، گاووحشی، شترمرغ و... به توصیف پراکندة آن پرداخته است. این مقاله بر خلاف شیوة‌‌ ناقدان پیشین و برخی از سخن سنجان معاصر بگونه‌ای متفاوت به تفسیر توصیفات بظاهر متفرق شاعر جاهلی از مرکب خود پرداخته تا با تحلیل مبتنی بر رمز و بازگشایی سمبولی، عمق پیوند مفاهیم و مضامین گوناگون آن پدیدار گشته و این اجزای نمادین در یک وجود اسطوره‌ای نمود پیدا کند. بر این اساس بعید نمینماید که شتر در قصیدة جاهلی، نماد شاعر یا انسان ایده‌آل باشد که هرکدام از عناصر حیوانی و طبیعی که با آن پیوند میخورند، سمبول قدرت، چالاکی، حکمت، ذکاوت، دوراندیشی، احساس مسؤولیت، صلابت، استواری و... است

کلیدواژگان: رمزگشایی؛ شتر؛ شعرجاهلی؛ نمادپردازی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: نماد شعر عربی ، العصر الجاهلی ، الرمز الشعر العربی ، نماد شتر ، الجمل الشعر العربی ، الرمز الشعر الجاهلی ، الرمز الشاعر العربی ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 29 بهمن 1394 08:56 ق.ظ



تعداد کل صفحات : 4 1 2 3 4
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس