دکتر احمد حیدری

تحلیل زیبایی‌شناختی تصویر‌های هنری در قرآن (مطالعه موردی سوره فصّلت)

جمعه 30 بهمن 1394 09:18 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ،

تحلیل زیبایی‌شناختی تصویر‌های هنری در قرآن (مطالعه موردی سوره فصّلت)

حسین سیدی ؛ حسن خلف

1. استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

2. دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

   قرآن کریم منشوری آسمانی است که سرشار از جلوه‌هایی زیبا، جذاب و پویاست؛ یکی از این جلوه‌ها، صحنه‌ها و تصویرهای هنری شگرف و نفیس آن است که هر یک به روشنی، پرده از جمال خالق همه زیبایی‌ها بر‌می‌دارد. این مصحف شریف با به کارگیری یک رشته الفاظ و تعابیر ظاهراً ساده، گاه صحنه‌هایی باشکوه و تصاویری زیبا ارائه می‌دهد که می‌تواند ضمن برانگیختن احساسات و عواطف آدمی، عقل و اندیشه وی را نیز به تکاپو وا دارد؛ این الفاظ و تعابیر چنان زنده و تأثیرگذار است که انسان به جای آن‌که خود را در مقام خواننده الفاظ بیابد؛ خود را بیننده تابلوها و صحنه‌هایی زنده و سرشار از حرکت و پویایی می‌یابد. آن‌چه سبب پیدایش این تصاویر هنری در قرآن کریم شده است از یک سو کار‌رفت برخی فنون بلاغی از جمله: استعاره، کنایه تشخیص و تجسیم (مجسم سازی) است و از سویی دیگر حاصل ترکیب عناصری همچون تقابل صحنه‌ها، محاوره و گفت‌و‌گو و غیره. این پ‍ژوهش بر آن است تا ضمن بررسی مفهوم تصاویر هنری و مصادر آن، به تحلیل زیبایی‌شناختی این تصاویر در سوره فصّلت بپردازد.

کلیدواژگان: قرآن؛ تصویرهای هنری؛ سوره فصّلت؛ فنون بلاغی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الصورة الفنیة القرآن ، تصویرهای هنری قرآن ، فنون بلاغی قرآن ، زیبایی شناختی قرآن ، سبک شناسی سوره فصلت ، استعاره قرآن ، القرآن الأسلوبیة ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:22 ق.ظ

رویکردی زبان شناختی پیرامون چند معنایی واژه «رحمه» در قرآن

جمعه 30 بهمن 1394 09:09 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، علوم قرآنی ادبی ،

رویکردی زبان شناختی پیرامون چند معنایی واژه «رحمه» در قرآن

ابوالفضل سجادی  1 ؛ سمیه ماستری فراهانی2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

 زبان مجموعه  ای از واژگان زنده و پویاست که همواره در حال نوزایی و گسترش معنایی هستند. در بررسی های معناشناختی مطالعات زبان شناسی، چند معنایی ««Polysemy یکی از مهم ترین موضوعات قابل طرح در همة سطوح زبانی بوده که از آن جمله، می توان به چند معنایی واژگانی یا همان چند معنایی جانشینی اشاره نمود. در رویکردهای زبان شناختی نسبت به مفهوم واژگان، همواره با معانی ای روبرو هستیم که تحت تأثیر عناصر هم نشین خود در یک نظام ساختاری قرار گرفته اند و تحلیل معناشناختی آن ها با توجه به رابطة دو سویه میان عناصر این نظام و فرایند گفتمان متن صورت می پذیرد. توجه به بافت زبانی و کلیت متن پس از بررسی ریشه شناختی و کشف میدان معنایی یک واژه، سیر معنایی و در نتیجه چند معنایی آن را به خوبی نشان می دهد.

  یکی از مهم ترین محورهای بررسی و پژوهش قرآنی، کشف و تبیین دقیق معانی واژگان در ساختار کلام الهی است تا بدین طریق، درک و دریافت گزاره های دینی برآمده از آن ها هموار گردد. آنچه در این جستار بدان پرداخته می شود بررسی زبان شناختی چند معنایی واژة «رحمة» در قرآن کریم است که سیر معنایی این واژه را در ساختار آیات قرآن تبیین نموده و وجوه متعدد معنایی آن را در ارتباط با هستة مرکزی معنا و همچنین تأثیر واحدهای هم نشین با تکیه بر کتب تفسیری قرآن کریم مشخص می نماید. در این بررسی، واژة «رحمة» در قرآن کریم وجوه معنایی متعددی چون دین اسلام، بهشت، ایمان، باران، روزی و ... دارد که همه این معانی در ارتباط با هستة اصلی معنا و روابط مفهومی با دیگر واحدهای زبانی در ساختار کلام پردازش می شوند.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ زبان شناسی؛ چند معنایی؛ واژة«رحمة»




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معناشناسی قرآن ، چند معنایی ، زبان شناختی قرآن ، رویکرد زبان شناختی ، اللسانیات القرآن ، ادبی قرآن ، مطالعات زبان شناسی ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:13 ق.ظ

آشنایی‌زدایی در جزء سی‌ام قرآن کریم

جمعه 30 بهمن 1394 08:55 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: هنجارشکنی - آشنایی زدایی - الانزیاح ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، علوم قرآنی ادبی ،

آشنایی‌زدایی در جزء سی‌ام قرآن کریم

قاسم مختاری1 ؛ مطهره فرجی2

1دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

آشنایی‌زدایی از دستاوردهای مکتب فرمالیسم روس می‌باشد که بر بیگانه نمودن نُرم عادی زبان دلالت دارد. این اصل بعنوان شگردی برای زیبایی‌آفرینی به‌شمار می‌رود و هدف از آن، تشخّص و برجسته‌سازی هر اثر هنری است. این نوشتار تلاش می‌کند تا زبان قرآن کریم را به ‌عنوان برترین اثر ادبی و هنری، از منظر آشنایی‌زدایی بررسی نموده و میزان بهره‌مندی قرآن کریم را از امکانات زبانی و شگردهای زیبایی‌آفرینی نمایان سازد. روش این تحقیق، توصیفی- تحلیلی است و بر آن است تا به‌منظور تطبیق نظریه صورتگرایان با زبان قرآن، نمونه‌هایی از هنجارگریزی(قاعده‌کاهی و قاعده‌افزایی)  را در برخی آیات شریفه جزء سی‌ام قرآن کریم نشان دهد و در نهایت با تکیه بر تفاسیر ادبی قرآن کریم، بازتاب تأثیر آن را در کشف معنای مقصود و نیز کسب التذاذ بیشتر بیان کند. قرآن کریم، به‌اقتضای رسالت آسمانی خویش، بگونه‌ای بی‌نظیر با بهره‌گیری از ذخایر زبانی، در دو حیطه هنجارگریزی و قاعده‌افزایی دست به آشنایی‌زدایی زده و به‌ تبع آن با برجستگی کلام، القای مفهوم را به‌اوج رسانیده است

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ فرمالیسم؛ آشنایی‌زدایی؛ هنجارگریزی؛ قاعده‌افزایی.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: فرمالیسم ، آشنایی زدایی قرآن ، قاعده افزایی قرآن ، هنجارگریزی قرآن ، الانزیاح القرآن ، الانزیاح الشعر ، زبان شناسی قرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:06 ق.ظ

تداخل معنایی واژگان مترادف در ادبیات جاهلی و واژگان قرآن

جمعه 30 بهمن 1394 08:30 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: العصر الجاهلی ( شعر جاهلی - نثر جاهلی ) ، الأدب الإسلامی ، شعر و ادب جاهلی ، علوم قرآنی ادبی ،

تداخل معنایی واژگان مترادف در ادبیات جاهلی و واژگان قرآن

اعظم پرچم; نصرالله شاملی

برای دانلود فایل کلیک کنید

چکیده

ترادف یک پدیده مشترک میان زبانهای ‌مختلف است. زبان‌شناسان دنیا نظرات گوناگونی درباره‌ی آن داشته‌اند. از این رو، این بحث ابتدا در میان زبان‌شناسان عربی بررسی و سپس درباره‌ی گستره ی آن در قرآن کریم بحث می‌شود. پدیده ترادف موافقان و مخالفانی دارد که هرکدام دلایل خاص خود را دارند و سبب پیدایش این اختلاف، نبودن تعریفی جامع و مانع از ترادف بوده است. از طرف دیگر واژگان عربی در قرآن به واسطه بافت و سیاق آیات، تحولات معنایی گسترده‌ای پیدا کرده است.

این نوشتار با پژوهش در معانی برخی از واژه‌های ‌مترادف در قرآن، درصدد است تداخل معنایی واژه‌های ‌مربوطه را به جای ترادف کامل مطرح نماید که همین امر موجب تولید و تکثیر معنایی شده است. به عنوان مثال خوف و خشیت تداخل معنایی دارند ولی به سبب تغایر مفهومی نمی‌توانند کاملاً عین هم باشند اما در انسانهایی نظیر انبیای الهی که مظهر تجلی صفات پروردگارند، خوف و خشیت مصداقاً در آنان به وحدت می رسد.از دستاوردهای تداخل معنایی، پیدایش شبکه‌های ‌معنایی واژگان در قرآن است که مجموعه‌های ‌سازمان دار با در هم پیوستگی بسیار از آن حاصل می آید. این شبکه‌های ‌معنایی معارف نهفته در آیات را روشن کرده و اندیشه نظام دار بودن آن معارف را تقویت می‌کند.

کلیدواژه‌ها‌: قرآن، ترادف، تداخل معنایی، زبان‌شناسی، معنی‌شناسی، سیاق، واژگان ترس، ادب جاهلی.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تداخل معنایی ، قرآن شعر جاهلی ، القرآن الشعر الجاهلی ، معناشناسی قرآن ، زبان شناسی قرآن شعر ، زبان شناختی قرآن ، ادبیات جاهلی ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:06 ق.ظ

المحسّنات البدیعیة المبتنیة علی التشبیه - زیبایی شناسی تشبیه عربی

شنبه 14 آذر 1394 05:17 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: مقالات بلاغت عربی ، مقالات دکتر محمد جواد پورعابد ، علوم قرآنی ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،


المحسّنات البدیعیة المبتنیة علی التشبیه 

برای دانلود کلیک کن

محمد جواد - حصاوی

استادیار دانشگاه خلیج فارس (بوشهر)

چکیده

إنّ إستحسان کلّ من اللفظ و المعنی و تفضیل أحدهما علی الآخر منذ القدیم، جعل البلاغیین فی إختلاف و قسّمهم ذلک إلی أربعة أقسام. فنهجت کلّ جهة منهجها الخاص، حتّی أدّی هذا الإختلاف إلی الإعتناء ببعض العلوم البلاغیة و الإستخفاف بالبعض الآخر. فهذا علم البدیع الذی کان یطلق علی المحسّنات المعنویة و اللفظیة قد نال الحظّ الأدنی من القیم الفنّیة بالنسبة إلی الآخرین، حیث حصر البلاغیون البلاغة فی علمی البیان و المعانی. لعلّ ذلک لأنّهم لم یکونوا یعدّون الجمال الذی تنطوی علیه المحسنات البدیعیة جمالاً ذاتیاً، بل کلّ ما یرونه هو محاولة کان یقوم بها الأدیب لیضفی مسحةً ظاهریةً من الجمال علی کلامه لیدلّ علی إقتداره علی التفنّن فی إستخدام المحسّنات، بینما أنّ الکثیر من هذه المحسّنات ذات صلة بأقسام البیان من ضمنها التشبیه. إنّ الإنصیاع لهذا الرأی و الإعتراف بهذه الصلة ینتقل بنا إلی أفق أرحب، حیث تتحکّم فیه الروابط الدلالیة، و تظهر لنا عناصر و قیماً جدیدةً للجمال الفنّی؛ مثل الإستدلال، المبالغة، الإیهام، المفاجأة، الإستطراد، التقارن و دعوی الإتحاد و غیر ذلک. هذا المقال یحاول أن یدرس المحسّنات المبتنیة علی التشبیه لیکشف فیها من عناصر الجمال الفنّی الملتفّ فی طیاتها. هذه المحسنات تشمل: حسن التعلیل، التفریع، تجاهل العارف، الجمع، التفریق، الجمع مع التفریق و التجرید.

کلیدواژگان: المحسّنات؛ البدیعیة؛ التّشبیه؛ عناصر الجمال؛ العلاقات الدلالیة

کلمات کلیدی: دکتر محمود جواد پورعابد ( حصاوی) تشبیه در بلاغت عربی – زیبایی شناسی استعاره – زیبایی شناسی تشبیه عربی – روابط نشانه شناسی تشبیه استعاره – زبان وادبیات عربی دانشگاه خلیج فارس بوشهر.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: شنبه 14 آذر 1394 05:19 ب.ظ

دانلود کتاب الأنا والآخر من منظور قرآنی -pdf - من و دیگری از نگاه قرآن - دانلود مباحث تصویرشناسی در قرآن

جمعه 13 آذر 1394 12:18 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: تصویرشناسی ( مقالات تصویر شناسی ) ، علوم قرآنی ادبی ، دانلود کتاب های نقد ادبیات عرب pdf ،



دانلود کتاب الأنا و الآخر من منظور قرآنی pdf 

من و دیگری از نگاه قرآن - دانلود مباحث تصویرشناسی در قرآن 

تالیف : الدکتور سید العمر

برای دانلود کلیک کنید


کلمات کلیدی: تصویرشناسی در ادبیات عربی - تصویرشناسی در قرآن - الأنا والآخر فی القرآن الکریم -دراسة صورولوجیة فی القرآن - الأنا والآخر فی سورة - قرآن من و دیگری - زبان وادبیات عربی دانشگاه خلیج فارس بوشهر احمد حیدری



دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: جمعه 13 آذر 1394 12:30 ب.ظ



تعداد کل صفحات : 8 ... 4 5 6 7 8
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو