دکتر احمد حیدری

بررسی سوره « عَبَس‌» از دیدگاه سبک‌شناسی گفتمانی میشل فوکو

شنبه 1 اسفند 1394 11:08 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: گفتمان ( الخطاب ) ، علوم قرآنی ادبی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

بررسی سوره « عَبَس‌» از دیدگاه سبک‌شناسی گفتمانی میشل فوکو

نویسندگان

محمد جرفی  1 ؛ عباد محمدیان2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

برای دانلود کلیک کنید

چکیده

نظریه سبک شناسی گفتمانی در پی بررسی زیبایی های منحصر به فرد چینش کلام در متون برجسته و هنری است. سبک شناسی گفتمانی، نگرشی است در باب رابطه محتوای متن با بیرون متن، که مستقیما تحت نفوذ اندیشه میشل فوکو به وجود آمد. این برخورد زبان شناختی، در متن های ادبی به مقولاتی فراتر از جمله، مانند: پیوستار معنایی، سبک نحوی جمله ها ، کنش گفتاری، بافت، نظم ساختارهای خودِ متن و بسامد کنش ها و جمله ها می پردازد. سبک نحوی جمله ها و کنش  گفتاری سوره عبس، رابطه مستقیمی را با پیوستار معنایی و بافت موقعیتی برقرار کرده است؛ به گونه ای که با تغییر بافت موقعیتی، سبک نحوی جمله ها و کنش گفتاری آن نیز تغییر می یابد و نکته دیگر، اینکه با تطبیق کنش ها و سبک نحوی جمله ها با بلاغت کلاسیک عربی در علم معانی که توجه به اقتضای حال را شرط اصلی بلاغت شمرده شده است، در یک راستا می باشد و کنش­های کلامی کاملا درست و به جا با مقتضای حال به کار رفته اند. در این جستار، می توان به عوامل موثر محیطی در نازل شدن این سوره و تاثیر عوامل محیطی بر کنش های کلامی، پیوستار دستوری و معنایی به کار رفته در جملات را بهتر جویا شد و به درک صحیح تری از نازل شدن سوره عبس که به سبک و سیاق ادبی ویژه ای نازل شده است، دست یافت.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ سوره عبس؛ سبک شناسی گفتمانی؛ سبک نحوی؛ کنش گفتاری؛ میشل فوکو.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سبک شناسی قرآن ، کنش گفتاری ، گفتمان قرآن ، میشل فوکو زبان شناسی ، نظریه زبان شناسی ، قرآن تحلیل گفتمان ، الأسلوبیة سورة ،
آخرین ویرایش: - -

تصویرپردازی هنری در سوره‌ی مبارکه‌ی اعراف با تکیه بر تشبیه، استعاره و مجاز

شنبه 1 اسفند 1394 07:34 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ،

تصویرپردازی هنری در سوره‌ی مبارکه‌ی اعراف با تکیه بر تشبیه، استعاره و مجاز

مینا پیرزادنیا  1 ؛ مالک عبدی1 ؛ زیور چراغی2

1استادیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه ایلام

2دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ایلام

براى دانلود مقاله كلیك كنید

چکیده

تصویرپردازی منطبق بر داده­پردازی معنائی، از جمله مسائلی است که در قرآن کریم مورد توجه قرار گرفته است؛ چراکه اگر مردم با کلام و محتوائی فاقدِ تصویر مواجه می­شدند، که فقط ذهن و عقل آنان را مخاطب می­ساخت، این کلام نمی­توانست چندان اثرگذار باشد، ولی از راه تصویرگری و پردازشِ خلاقانه­ی مضامین والای انسانی است که قرآن کریم محتواهای نورانی خود را رَختی از عناصر تأثیرگذار بدیعی و بیانی پوشانده و از رهگذر این آفرینش­های هنری، معنی و مفهوم مورد نظر را برای مخاطب به وجهی نیکو جلوه­گر می­سازد. در پژوهش حاضر سعی بر آن است که با تکیه بر روشی توصیفی ـ تحلیلی به بررسی جلوه­های تصویرگری هنری در سوره ­ی مبارکه­ ی اعراف پرداخته و از گوشه­ هائی از وجوه زیبایی­ شناختیِ بیانِ قرآنی در این سوره­ ی مبارکه پرده برداشته شود و به پاسخ این سؤال دست یابیم که خداوند حکیم در سوره­ی اعراف چگونه از شگردها و فنون تصویرگری بهره جسته و نقشه­ ی راه این سوره­ ی مبارکه برای بیان هنری صحنه­ های اثرگذار چیست؟ نتایج حاکی از آن است که تشبیهات در این سوره با هدف توصیف حال مشرکان، لغوپردازان و معارضان قرآن کریم است. اسلوب استعاره با اهدافی از جمله تهکم، استهزاء، تمثیل حال معاندان و... بیان شده است. وجود اسلوب مجاز و تخطی از حقیقتِ پاره­ای از معانی بر اساس اقتضاءاتِ بافتی و معنائی در این سوره­ی مبارکه نیز باعث رونق و زیبایی آیات آن شده است. به­طور کلی در این سوره­ ی مبارکه از تصویرپردازی به ­عنوان ابزاری قدرتمند برای تثبیت معانی و ملموس ­نمودن آن­ها در پیش چشمان مخاطب استفاده شده است.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ سوره­ ی مبارکه­ ی اعراف؛ تصویرپردازی هنری؛ تشبیه؛ استعاره؛ مجاز




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سبک شناسی قرآن ، تصویرپردازی هنری ، تشبیه قرآن ، استعاره مجاز قران ، سوره اعراف زبان شناسی ، الصورة الفنیة ، تصویر پردازی هنری بلاغی ،
آخرین ویرایش: شنبه 1 اسفند 1394 07:42 ب.ظ

معنا شناسی مدّ در قرآن کریم

جمعه 30 بهمن 1394 11:37 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

معنا شناسی مدّ در قرآن کریم

ثابت ضیایی* 1 ؛ یحیی معروف2

1کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه رازی کرمانشاه

2دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه رازی کرمانشاه

براى دانلود مقاله كلیك كنید

چکیده

یکی از ابعاد اعجاز قرآن کریم اعجاز بیانی است. موسیقی بر آمده از عبارت‌های قرآن به نحوی است که معانی را در چشم خواننده مجسّم می‌نماید. این پژوهش مبتنی بر این پرسش است که با توجّه به این حقیقت که چینش و نظم آهنگ واژه‌های قرآن کریم در خدمت اعجاز بیانی است، آیا می‌توان پدیده‌ی مدّ را که در بسیاری از عبارت‌های قرآنی خود نمایی می‌کند جزئی از اعجاز بیانی قرآن به حساب آورد؟ آیا می‌توان مقوله‌ی مدّ را از زاویه و رویکرد جدیدی مورد مطالعه قرار داد و آن را عاملی مؤثر برای القای معانی و به تصویر کشیدن ظرافت‌های قرآن کریم دانست؟

نتیجه این پژوهش که فقط به قرآن اختصاص دارد نشان می‌دهد کشش موسیقایی حاصل از مدّ یا به تعبیر دیگر کلماتی که در آنها خصوصاً مدّ متصل واجب و مدّ لازم وجود دارد این کارکرد را می‌تواند داشته باشد که علاوه بر معنای اصلی کلمه یکی از معانی (مدّ): کثرت، وسعت، فزونی و غیره را در عبارت‌های قرآنی به منصه‌ی ظهور برساند و به مخاطب القا کند. همچنین یکی از مسائلی که ترادف واژه‌ها را به معنای واقعی در قرآن کریم نفی می‌کند، وجود موسیقی و کشش صوت یا عدم آن در میان کلمات مترداف است.

کلیدواژگان: آیات قرآن؛ مدّ واجب؛ کثرت




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: اعجاز ادبی قرآن ، مد كثرت ، مد واجب ، زبان شناسی قرآن ، الأسلوبیة القرآن ، سبك شناسی قرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 11:40 ب.ظ

زبان و تصویر در تعبیرات قرآنی قصاید عربی سعدی

جمعه 30 بهمن 1394 09:28 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، علوم قرآنی ادبی ،

زبان و تصویر در تعبیرات قرآنی قصاید عربی سعدی

محسن ذوالفقاری

دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اراک

براى دانلود كلیك كنید

چکیده

تحلیل  قصاید عربی سعدی و تبیین ساختار زبانی شاعر در تصاویر قرآنی موجود در این قصاید، محور اصلی مقاله حاضر است که با توجه به جایگاه رفیع سعدی در عرصه ادبیات ایران و جهان، تبیین شاخصه های اصلی زبان تصویری او در راستای اثبات تسلط شاعر بر زبان قرآن و شعر عربی ضرورت می یابد. از آن جایی که رویکرد زبان و تصویر در اشعار سعدی با زیر ساخت تاثیرات شاعر از قرآن، کار نشده است لذا در این مقاله در صدد پاسخگویی به سوالات زیر هستیم:

اول این که جایگاه آیات قرآنی در قصاید عربی سعدی چگونه است؟ و میزان ابیات تصویری و غیر تصویری شاعر در چه حدی است؟ دیگر آن که صور خیال در ابیات قرآنی سعدی چه ویژگی هایی دارد؟ و کانون مرکزی تصویر در این ابیات چیست؟ بیان نحوه تقابل و تعامل، پیوند و مجاورت واژگان قرآن در نگاه تصویری شاعر، از رویکردهای دیگر مقاله حاضر است.

کلیدواژگان: زبان؛ تصویر؛ قرآن؛ قصاید سعدی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: سعدى قرآن ، زبان شناسی قرآن ، تصویر قرآن ، زبان قرآن ، قصاید سعدى ، تطبیقى سعدى قرآن ، سبك شناسی قرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:32 ب.ظ

معناشناسی باب اشتغال با تکیه بر قرآن کریم

جمعه 30 بهمن 1394 04:51 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: صرف - نحوی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، علوم قرآنی ادبی ،

  معناشناسی باب اشتغال با تکیه بر قرآن کریم

نویسندگان

ابوالفضل سجادی  1 ؛ مطهره فرجی2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

2دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

یکی از مباحث پیچیده و در عین حال کامل در نحو زبان عربی بحث اشتغال است. اشتغال را می‌توان از مباحثی دانست که با قواعد ویژه‌اش، ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده است. از آنجاکه قرآن کریم نمونه عالی فصاحت و بلاغت است و در بهره‌مندی و استفاده از ذخایر و امکانات زبانی به گونه‌ای بی‌نظیر عمل کرده است، بنابراین مقاله حاضر تلاش می‌کند تا با نظر به برخی آیات شریفه قرآن کریم اسلوب اشتغال را معنا ‌یابی کند. این مقاله، در نظر دارد ضمن معرفی باب اشتغال، نمونه‌هایی از موارد جواز و ترجیح نصب و رفع مشغول‌عنه را در قرآن کریم بررسی کرده و از این رهگذر تفاوت‌های معنایی آن‌ها را بیان کند. نتیجه، نشان می‌دهد که آنچه نحویان عربی به عنوان موارد تساوی و نیز ارجحیت نصب و رفع مشغول‌عنه ذکر کرده‌اند، بدون توجه به معناشناسی بوده است.

کلیدواژگان: قرآن کریم؛ معناشناسی؛ باب اشتغال




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معناشناسی شعر ، معناشناسی قرآن ، باب اشتغال ، قرآن کریم زبان شناسی ، سبک شناسی سوره قرآن ، اشتغال قرآن ، الأسلوبیة القرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 04:54 ب.ظ

واکاوی موسیقی و نظم آهنگ الفاظ قرآن کریم

جمعه 30 بهمن 1394 04:44 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: الأدب الإسلامی ، تحلیل گفتمان زبان شناسی ، علوم قرآنی ادبی ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ،

واکاوی موسیقی و نظم آهنگ الفاظ قرآن کریم

سهراب مروتی  1 ؛ نرگس شکربیگی2

1دانشیار دانشگاه ایلام

2دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

سخن وقتی می‌تواند مفهوم خویش را به بهترین وجه منتقل نماید و در روح شنونده موثر باشد که به زیور فصاحت و بلاغت و سایر محسنات لفظی و معنوی، آراسته باشد؛ زیباترین سخن، یعنی قرآن کریم از این لحاظ در اوج فصاحت و ستیغ بلاغت می‌باشد. قرآن کریم، سرشار از صنایع ادبی است و این ویژگی‌های بی‌بدیل قرآن، به همراه سبک و اسلوب ویژه‌ای که نه نثر است و نه نظم؛ مخاطبین را به حیرت و شگفتی واداشته است.

در حقیقت موسیقی و نظم آهنگ قرآن کریم، جدای از معنای آن نیست بلکه، هماهنگ با مقصود و غرض آیه و هم جهت با معنای آن است. نظم و آهنگی که بر مجموعه حاکم است، خود به چند دسته تقسیم می‌شود؛ که هر کدام جنبه‌ای از اعجاز قرآن را برای همگان روشن می کند. این پژوهش در صدد آن است که به بررسی و شناسایی جنبه موسیقیایی و نظم آهنگ الفاظ و عبارات قرآن کریم با روشی تحلیلی – توصیفی و با استناد به منابع کتاب خانه‌ای بپردازد.

کلیدواژگان: نظم آهنگ قرآن؛ سمانتیک قرآن؛ موسیقی الفاظ قرآن




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: نظم آهنگ قرآن ، موسیقی قرآن ، سمانتیک قرآن ، زبان شناسی قرآن ، الخطاب القرآن ، المستوی الموسیقی ، الأسلوبیة القرآن ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 04:48 ب.ظ



تعداد کل صفحات : 8 ... 3 4 5 6 7 8
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو