دکتر احمد حیدری

تحلیل معناشناختی واژگان حوزه معنایی «مرگ» در شعر لبید بن ربیعه

پنجشنبه 27 اسفند 1394 06:37 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: شعر و ادب جاهلی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، لبید بن ربیعة ،

تحلیل معناشناختی واژگان حوزه معنایی «مرگ» در شعر لبید بن ربیعه

 

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معناشناختی واژگان ، حوزه معنایی شعر ، لبید بن ربیعه ، شعر لبید بن ربیعة ، معلقة لبید ، الشعر الجاهلی ، شعر جاهلی ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 27 اسفند 1394 06:41 ب.ظ

بررسی نقش عامل تکرار در انسجام‌بخشی به خطبه‌های نهج‌البلاغه بر اساس الگوی انسجام هلیدی و حسن

جمعه 21 اسفند 1394 11:57 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ،

بررسی نقش عامل تکرار در انسجام‌بخشی به خطبه‌های نهج‌البلاغه بر اساس الگوی انسجام هلیدی و حسن

موضوع پژوهش‌ها  پژوهش‌های زبان‌شناسی ، پژوهش‌ها  نقد و نظریه ادبی

نویسنده: خلیل پروینی, علیرضا نظری  تاریخ چاپ: ۱۳۹۳ هجری شمسی زبان: فارسی

برای دانلود کلیک کنید

خلاصه

هلیدی و حسن معتقدند متن، واحدی معنایی و دارای عواملی است که بدان انسجام می‌بخشد و آن را از نامتن متمایز می‌کنند. از نظر این دو زبان‌شناس، عوامل ایجادکننده انسجام عبارت‌اند از: ارجاع، حذف، جای‌گزینی، ادات پیوندی و انسجام واژگانی. انسجام واژگانی، خود شامل دو مقوله هم‌آیی و تکرار است. تکرار یک واژه به صورت‌های لفظی و معنایی به میزان زیادی آن را در کانون متن قرار می‌دهد و همچنین باعث پیوستگی جمله‌های متن به دلیل وجود عنصری مشترک بین آنها می‌شود. نهج‌البلاغه نیز به عنوان یک متن اثرگذار دینی، از وجود این عامل مهم انسجامی خالی نیست؛ اما کارکرد این عامل در متن این کتاب گران‌قدر از جنبه‌هایی متعدد بررسی است و محوریت واژه «الله»، زبان استعاری، تعدد موضوع‌های خطبه‌ها و شیوه خاص تکرار، از کارکردهای ویژه عامل تکرار در نهج‌البلاغه است؛ همچنین ترادف (هم‌معنایی) به عنوان گونه‌ای از تکرار، در ایجاد انسجام واژگانی و تداوم متنی در خطبه‌های این کتاب، کارکرد و اهمیتی خاص دارد.

کلمات کلیدی: تکرار، نهج البلاغه، انسجام ترادف




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: التکرار نهج البلاغة ، انسجام قرآن ، انسجام نهج البلاغه ، بلاغت نهج البلاغه ، تکرار نهج البلاغه ، تکرار قرآن ، زبان شناسی نهج البلاغه ،
آخرین ویرایش: جمعه 21 اسفند 1394 12:00 ب.ظ

ظاهرة الإنزیاح فی شعر أدونیس - هنجار گریزی در شعر ادونیس

یکشنبه 16 اسفند 1394 05:37 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: هنجارشکنی - آشنایی زدایی - الانزیاح ، ادونیس ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

 ظاهرة الإنزیاح فی شعر أدونیس

المؤلفون

علی نظری1 ؛ یونس ولیئی2

1عضو هیئة التدریس فی قسم اللغة العربیة و آدابها، جامعة لرستان(أستاذ مشارک).

2طالب الدکتوراه بقسم اللغة العربیة و آدابها، جامعة لرستان.

برای دانلود مقاله کلیک کنید

الملخص

تعدّ ظاهرة الإنزیاح من الظواهر الهامة فی الدراسات الألسنیة و الأسلوبیة، التی تدرس اللغة الشعریة علی أنها لغة مخالفة للکلام العادی و المألوف لأنّ النص الأدبی خاصة الشعر ینزع إلی تحقیق هویته من خلال الاختلاف عن الخطاب الشائع. و أدونیس من الشعراء الذین اقترن اسماؤهم بحرکة الحداثة الشعریة العربیة، و استطاع الشاعر تبلور منهج جدید فی الشعر العربی یقوم علی توظیف اللغة علی نحو فیه قدر کبیر من الإبداع فقد أکثر من استخدام الإنزیاح فی شعره. و یحاول هذا البحث أن یعالج ظاهرة الانزیاح عند أدونیس بدراسة الإنزیاحات الواردة، الاستبدالیة و الترکیبیة فی شعره. و یرصد من الإنزیاحات الاستبدالیة عند الشاعر؛ الاستعارة، و التشبیه، و المفارقة، و من الانزیاحات الترکیبیة؛ التقدیم و التأخیر، و الحذف، و الانزیاح الأسلوبی.

الكلمات الرئیسیة: أدونیس؛ الإنزیاح؛ الإنزیاح الإستبدالی؛ الإنزیاح الترکیبی

منابع استفاده شده در مقاله:

إبن جنی، ابو عثمان النحوی. الخصائص. تحقیق محمد علی النجار. القاهرة: المکتبة العلمیة.

إبن منظور الأندلسی، محمد بن مکرم. لسان العرب. القاهرة: دار المعارف.

أدونیس. 2003 م. الأعمال الشعریة؛ اغانی مهیار الدمشقی وقصائد أخری. مکتبة الإسکندریة.

بو خاتم، مولای علی.2004 م. مصطلحات النقد العربی السیماوی؛ الإشکالیة والأصول والإمتداد. دمشق:اتحاد الکتاب العرب.

التفتازانی، سعد الدین.1388 ه. ش. شرح المختصر. الطبعة الخامسة. قم: منشورات اسماعیلیان.

الجرجانی، عبدالقاهر. 2009 م. أسرار البلاغة. تحقیق محمد الفاضلی. بیروت: المکتبة العصریة.

حافظ الشیرازی، شمس الدین محمد. 1387ه.ش. دیوان حافظ. تهران: ققنوس.

درویش، أحمد. 1998 م. دراسة الأسلوب بین المعاصرة والتراث. القاهرة: دار غریب للطباعة والنشر والتوزیع.

فضل، صلاح. 1998 م ب. نظریة البنائیة فی النقد العربی. القاهرة: دار الشروق.

فضل، صلاح. 1998م الف. علم الأسلوب ومبادئه وإجراءاته. القاهرة: دار الشروق.

الفیروز آبادی، مجد الدین. لاتا. القاموس المحیط. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

محمد ویس، أحمد. 2005 م. الإنزیاح من منظور الدراسات الأسلوبیة. المؤسسة الجامعیة للدراسات والنشر والتوزیع.

المسدّی، عبد السلام. لاتا. الأسلوب والأسلوبیة. الطبعة الثالثة. الدار العربیة للکتاب.

الهاشمی، السید أحمد.2010 م. جواهر البلاغة. الطبعة الثالثة. بیروت: دار المعرفة.

 

المقالات

الشتیوی، صالح علی سلیم. 2005 م. ظاهرة الإنزیاح الأسلوبی فی شعر خالد بن یزید الکاتب. مجلة جامعة دمشق. المجلد 21 الأعداد 3و4.

عبد القادر، البار. 2010 م. «الإنزیاح فی محوری الترکیب والإستبدال». مجلة الآداب واللغات. جامعة قاصدی مرباح. الجزائر. العدد التاسع.

گنجیان، علی و فاطمه جغتایی. «قصیدة النثر عند محمد الماغوط و احمد شاملو». مجلة دراسات الادب المعاصر. جامعة آزاد الاسلامیة فی جیرفت. السنة 3. العدد 10. صص 77-95.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: ادونیس ، الانزیاح الشعر المعاصر ، الانزیاح الترکیبی ، هنجارشکنی ادونیس ، آشنایی زدایی شعر عربی ، الأسلوبیة ادونیس ، سبک شناسی ادونیس ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 16 اسفند 1394 05:40 ب.ظ

تجلیات الانزیاح فی الصحیفة السجّادیة (دراسة أسلو‌بیة)

شنبه 15 اسفند 1394 11:21 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: هنجارشکنی - آشنایی زدایی - الانزیاح ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

تجلیات الانزیاح فی الصحیفة السجّادیة (دراسة أسلو‌بیة)

نویسندگان

زهرا قاسم پیوندی ؛ سید محمدرضا ابن الرسول ؛ محمد خاقانی اصفهانی

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

إنّ الصحیفة السجادیة تتّسم بالأسلوب الأدبی الرصین مقارنة بالکتب الأخرى فی هذا المضمار، فقام الباحثو‌ن بدراسات کثیرة لشرح هذا الکتاب الشریف، لکن لم یستوعب جهو‌دهم بلاغته و‌نحوه‌ بشکل کامل. من أهم قضایا البلاغة الحدیثة التی تقع موضع عنایة الباحثین هی الدراسات الأسلو‌بیة، و‌من أبرز الأسلو‌بیات، أسلوبیة الانزیاح التی اعتمدت على خروج عن المألوف و‌المعیار.

تسعى هذه المقالة إلى معالجة نص الصحیفة السجادیة من خلال دراسة نماذج من أدعیة الإمام السجاد 7 على أساس أسلوبیة الانزیاح بأنو‌اعها: الصوتیة، والنحویة، والمعجمیة، والدلالیة.

و‌فی الختام تستنتج بأنّ الصحیفة تستو‌عب کلّ جمالیات الانزیاح حیث ‌فیها نماذج من الخروج عن المألوف فی أطر النحو ‌و‌البلاغة والصوت والمعجم و‌هذه المیزات الانزیاحیة نفسها، أضفت صور إیحائیة على الموضوع للتعبیر عن البعد الجمالی الخفی فی النص ولفتت انتباه القارئ.  

کلیدواژگان: الانزیاح الدلالی؛ الانزیاح الصوتی؛ ‌ الانزیاح المعجمی؛ الانزیاح النحوی؛ الصحیفة السجادیة

منابع استفاده شده در مقاله:

القرآن الکریم.

الصحیفة السجادیة. ترجمة جواد فاضل، طهران: مطبعة سبهر.

ابن الأثیر. مبارک بن محمد (دو‌ن تا). النهایة فی غریب الحدیث و‌الأثر. تحقیق محمو‌د محمد الطناحی و‌طاهر أحمد الزادی، بیرو‌ت: دار إحیاء التراث العربی.

ابن جنی، أبو الفتح عثمان (دون تا). الخصائص. تحقیق محمد علی النجار، القاهرة: المکتبة العلمیة.

ابن عصفو‌ر، علی بن مؤمن (دو‌ن تا).المقرّب. تحقیق أحمد عبد الستار الجو‌اری و‌عبدالله الجبو‌ری، بغداد: مطبعة العانی.

ابن عقیل، عبدالله (1386ش). شرح ابن عقیل. تحقیق محمد محیی الدین عبدالحمید. طهران: انتشارات ناصر خسرو‌.

ابن المعصوم المدنی (دو‌ن تا). ریاض السالکین فی شرح صحیفة سید الساجدین. قم: النشر الإسلامی.

ابن هشام الأنصاری، جمال الدین (1386ش). مغنی اللبیب عن کتب الأعاریب. تحقیق محمد محیی الدین عبدالحمید، طهران: مؤسسة الصادق للطباعة والنشر.

أبو ‌العدو‌س، یو‌سف (2010م). الأسلوبیة الرؤیة و‌التطبیق. ط 2، عمان: دار المسیرة.

الأسترآبادی، رضی الدین محمد (دون تا). شرح الکافیة فی النحو. هامش سید شریف الجرجانی، طهران: المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة.

الإشمونی. علی بن محمد الشافعی (1412هـ). حاشیة الصبان على شرح الإشمونی على ألفیة بن مالک. قم: انتشارات زاهدی.

بلیت، هنریش (1999م). البلاغة و‌الأسلو‌بیة. ترجمة محمد العمری. المغرب: أفریقیا الشرق.

زارع، آفرین؛ و‌دادبو‌ر، نادیا (2011م). الإعجاز البیانی للقرآن الکریم من خلال أسلوبیة الانزیاح (دراسة و‌صفیة- تطبیقیة). مجلة الدراسات فی اللغة العربیة و‌آدابها، العدد 5، صص51-84.

زارع، آفرین؛ وآخرون (1391ش). تحلیل آوایی در صحیفه سجادیه (با تأکید بر دعاى استعاذه). مجلة پژوهش‌های قرآن وحدیث، العدد 1، صص71-91.

السیو‌طی، عبدالسلام (1998م). همع الهو‌امع فی شرح جمع الجو‌امع. بیرو‌ت: دار الکتب العلمیة.

شبلنر، برند (1987م). علم اللغة والدراسات الأدبیة. ترجمة محمود جاد الرب، الریاض: الدار الفنیة للنشر والتوزیع.

شفیعی کدکنی، محمد رضا (1379ش). موسیقی شعر. طهران: انتشارات آگاه.

شیری، علی أکبر (1380ش). نقش آشنایی زدایی در آفرینش‌هاى زبان أدبی. مجلة آموزش زبان وادب فارسی، العدد 59، صص 8-17.

مرادی، محمدهادی؛ و‌قاسمی، مجید (2012م). الردّ على منظّری انزیاحیة الأسلو‌ب (رؤیة نقدیة). فصلیة إضاءات نقدیة، العدد 5، صص105-123.

محمد و‌یس، أحمد (2005م). الانزیاح من منظور الدراسات الأسلو‌بیة. بیرو‌ت: انتشارات مجد.

المسدّی، عبدالسلام (دو‌ن تا). الأسلوبیة و‌الأسلوب. ط 3، تو‌نس: الدار العربیة للکتاب.

النعیمی، حسام سعید (1980م). الدراسات اللهجیة والصوتیة عند ابن جنی. العراق: منشورات وزارة الثقافة والإعلام.

یعقو‌ب، إمیل بدیع (1386ش). مو‌سو‌عة النحو‌ و‌الصرف و‌الإعراب. طهران: انتشارات استقلال.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الانزیاح الدلالی ، الانزیاح المعجمی ، هنجارگریزی ، الأسلوبیة ، سبک شناسی صحیفه سجادیه ، الانزیاح القرآن ، شالوده شکنی شعر عربی ،
آخرین ویرایش: شنبه 15 اسفند 1394 11:25 ب.ظ

بررسی نقش عامل تکرار در انسجام‌بخشی به خطبه‌های نهج‌البلاغه بر اساس الگوی انسجام هلیدی و حسن

پنجشنبه 13 اسفند 1394 11:45 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

بررسی نقش عامل تکرار در انسجام‌بخشی به خطبه‌های نهج‌البلاغه

 بر اساس الگوی انسجام هلیدی و حسن

برای دانلود مقاله کلیک کنید

خلاصه

هلیدی و حسن معتقدند متن، واحدی معنایی و دارای عواملی است که بدان انسجام می‌بخشد و آن را از نامتن متمایز می‌کنند. از نظر این دو زبان‌شناس، عوامل ایجادکننده انسجام عبارت‌اند از: ارجاع، حذف، جای‌گزینی، ادات پیوندی و انسجام واژگانی. انسجام واژگانی، خود شامل دو مقوله هم‌آیی و تکرار است. تکرار یک واژه به صورت‌های لفظی و معنایی به میزان زیادی آن را در کانون متن قرار می‌دهد و همچنین باعث پیوستگی جمله‌های متن به دلیل وجود عنصری مشترک بین آنها می‌شود. نهج‌البلاغه نیز به عنوان یک متن اثرگذار دینی، از وجود این عامل مهم انسجامی خالی نیست؛ اما کارکرد این عامل در متن این کتاب گران‌قدر از جنبه‌هایی متعدد بررسی است و محوریت واژه «الله»، زبان استعاری، تعدد موضوع‌های خطبه‌ها و شیوه خاص تکرار، از کارکردهای ویژه عامل تکرار در نهج‌البلاغه است؛ همچنین ترادف (هم‌معنایی) به عنوان گونه‌ای از تکرار، در ایجاد انسجام واژگانی و تداوم متنی در خطبه‌های این کتاب، کارکرد و اهمیتی خاص دارد.

کلمات کلیدی: تکرار . نهج البلاغه انسجام ترادف.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: انسجام هلیدی ، انسجام رقیة حسن ، زبان شناسی عربی ، الگوی انسجام هلیدی ، تکرار نهج البلاغة ، رمزیة التکرار ، بررسی زبانی نهج البلاغة ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 13 اسفند 1394 11:48 ب.ظ

مبالغه در قرآن "بررسی بلاغی مبالغه در آیات قران کریم"

یکشنبه 9 اسفند 1394 08:59 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

مبالغه در قرآن "بررسی بلاغی مبالغه در آیات قران کریم"

نویسندگان

عبدالله رادمرد1 ؛ صالحه غضنفری مقدم  2

1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی

2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی

برای دانلود فایل کلیک کنید

چکیده

خاستگاه کلامى در بحث اعجاز بلاغی قرآن موجب شده توجه زیادی به جنبه‌‌هاى کلامى قرآن شود و کمتر به موضوع بلاغت از منظر ادبى و بلاغى محض نگریسته شود؛ با این حال تلاشهاى بسیاری در تبیین بلاغت قرآن صورت گرفته است.

در حوزۀ بلاغت قرآن پرسش اساسی این است که آیا پذیرفتن زبان مجازی واستعاری قرآن، به ساحت مقدس کلام الهی خدشه ایجاد نمی کند؟ و اگر زبان مجازی و استعاری قرآن را باور کردیم، بدون این که قداست کلام خداوند با کذب و غیر واقعیت آمیخته شود، آیا هر نوع آرایۀ ادبی را می توان درآیات جستجو کرد؟

از میان مباحث بلاغی مطرح در علم معانی و بیان و بدیع، مبحث مبالغه و به تبع آن اغراق و غلوّ، جزء پرمناقشه ترین موضوعات است و از آن جا که کمتر کسی به خود اجازه ورود به این بحث را داده است، در این پژوهش سعی می شود پس از بررسی آراء برخی علمای بلاغت در موضوع مذکور و پاسخ به پرسش های فوق، آیاتی را که موارد مبالغه و اغراق و غلوّ در آن ها وجود دارد، مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.

نتیجه حاصل این که مبالغه ای که در الفاظ و تصویر های قرآن آمده، در خدمت گزاره های صادقانه قرار گرفته و بار ادبی و هنری بیشتری به کلام بخشیده است و می توان آن را در قالب هایی از جمله تقصّی، آوردن صفات پیاپی، استفاده از افعال مقاربه، حروف تشبیه و تشکیک، آوردن امر ممکن در صورت امر ممتنع، حذف جواب شرط و ... نشان داد.

کلیدواژگان: قرآن؛ بلاغت؛ مبالغه؛ اغراق؛ غلوّ




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: بلاغت قرآن ، المبالغة القرآن ، اغراق قرآن ، غلو قرآن ، سبک شناسی قرآن ، الأسلوبیة سورة ، مبالغه اغراق قرآن ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 9 اسفند 1394 09:02 ق.ظ



تعداد کل صفحات : 8 ... 2 3 4 5 6 7 8
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو