دکتر احمد حیدری

بررسی نقش عامل تکرار در انسجام‌بخشی به خطبه‌های نهج‌البلاغه بر اساس الگوی انسجام هلیدی و حسن

جمعه 21 اسفند 1394 11:57 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ،

بررسی نقش عامل تکرار در انسجام‌بخشی به خطبه‌های نهج‌البلاغه بر اساس الگوی انسجام هلیدی و حسن

موضوع پژوهش‌ها  پژوهش‌های زبان‌شناسی ، پژوهش‌ها  نقد و نظریه ادبی

نویسنده: خلیل پروینی, علیرضا نظری  تاریخ چاپ: ۱۳۹۳ هجری شمسی زبان: فارسی

برای دانلود کلیک کنید

خلاصه

هلیدی و حسن معتقدند متن، واحدی معنایی و دارای عواملی است که بدان انسجام می‌بخشد و آن را از نامتن متمایز می‌کنند. از نظر این دو زبان‌شناس، عوامل ایجادکننده انسجام عبارت‌اند از: ارجاع، حذف، جای‌گزینی، ادات پیوندی و انسجام واژگانی. انسجام واژگانی، خود شامل دو مقوله هم‌آیی و تکرار است. تکرار یک واژه به صورت‌های لفظی و معنایی به میزان زیادی آن را در کانون متن قرار می‌دهد و همچنین باعث پیوستگی جمله‌های متن به دلیل وجود عنصری مشترک بین آنها می‌شود. نهج‌البلاغه نیز به عنوان یک متن اثرگذار دینی، از وجود این عامل مهم انسجامی خالی نیست؛ اما کارکرد این عامل در متن این کتاب گران‌قدر از جنبه‌هایی متعدد بررسی است و محوریت واژه «الله»، زبان استعاری، تعدد موضوع‌های خطبه‌ها و شیوه خاص تکرار، از کارکردهای ویژه عامل تکرار در نهج‌البلاغه است؛ همچنین ترادف (هم‌معنایی) به عنوان گونه‌ای از تکرار، در ایجاد انسجام واژگانی و تداوم متنی در خطبه‌های این کتاب، کارکرد و اهمیتی خاص دارد.

کلمات کلیدی: تکرار، نهج البلاغه، انسجام ترادف




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: التکرار نهج البلاغة ، انسجام قرآن ، انسجام نهج البلاغه ، بلاغت نهج البلاغه ، تکرار نهج البلاغه ، تکرار قرآن ، زبان شناسی نهج البلاغه ،
آخرین ویرایش: جمعه 21 اسفند 1394 12:00 ب.ظ

دراسة جمالیة التکرار فی دیوان "قَلیلکِ… لا کثیرهُنَّ" لیحیى السماوی

چهارشنبه 5 اسفند 1394 12:01 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: یحیی سماوی ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، شعر معاصر عربی ،
 

دراسة جمالیة التکرار فی دیوان "قَلیلکِ… لا کثیرهُنَّ" لیحیى السماوی

یحیی معروف1 ؛ نورالدین پروین2

1أستاذ بجامعة رازی، کرمانشاه، إیران.

2طالب مرحلة الدکتوراه بجامعة رازی، کرمانشاه، إیران.

برای دانلود کلیک کنید

الملخص

تحقق ظاهرة التکرار فی النصّ الأدبی الجانبین المهمین: الجانب اللفظی والجانب المعنوی. یخلق التکرار فی الجانب اللفظی جواً موسیقیاً متناسقاً، کما یؤدّی فی الجانب المعنوی إلى توکید المعنى وإبرازه فى معرض الوضوح والبیان.

إن التکرار عنصر من عناصر البلاغة اهتم به شعراء العرب المعاصرون اهتماماً بالغاً، ومن بینهم الشاعر العراقی یحیى السماوی الذی نشر دیواناً بعنوان "قلیلکِ... لا کثیرهُنّ" و فیه ما یتعلق بزوجته الفاضلة وهموم وطنه الأصلی الذی ظل ومایزال مصدراً لآهاته ونفثاته وآلامه وذکریاته.

وتهدف هذه المقالة باعتماد المنهج الوصفی- التحلیلی إلى تحلیل التکرار وأنماطه فی دیوان یحیى السماوی، ویتمثل هذا التکرار فی تکرار الکلمة المفردة،  المقابلات والضمائر، تکرار العبارات، تکرار الجملة المستقلة، تکرار عنوان القصائد، تکرار الأسالیب المتنوعة، تکرار الترکیب الاستفهامی والندائی و... . ومن النتائج التی توصلنا إلیها أنّ الدیوان یعکس هموم الشاعر و آلامه الصادقة فی فراق العراق من خلال جمالیة التکرار الذی شکّل لُحمة الدیوان. فثمّة تناغم واضح بین أسلوب التکرار ومحتواه.

الكلمات الرئیسیة: یحیى السماوی؛ قلیلکِ... لا کثیرهُنّ؛ الشعر العربی المعاصر؛ أسلوب التکرار




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: یحیی سماوی ، الشعر العربی المعاصر ، أسلوب التکرار ، جمالیة التکرار ، التكرار الشعر ، دیوان یحیی السماوی ، ظاهرة التکرار ،
آخرین ویرایش: چهارشنبه 5 اسفند 1394 12:04 ب.ظ

عناصر الموسیقی فی دیوان نقوش علی جذع نخلة یحیی سماوی

سه شنبه 4 اسفند 1394 08:35 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: یحیی سماوی ، مقالات نقد ادبی ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ،

عناصر الموسیقی فی دیوان نقوش علی جذع نخلة یحیی سماوی

نویسندگان/الكتّاب: الدكتور یحیى معروف * ، بهنام باقری

برای دانلود مقاله کلیک کنید

نظراً، لأهمیة التی تحتلها الموسیقی فی الشعر، فإنّه یمكننا الحدیث عن جانبین للموسیقی فی أی عمل شعری، وهما: الموسیقی الخارجیة والموسیقی الداخلیة. وتعنی هذه الدراسة بدراسة الموسیقی بنوعیها الخارجیة والداخلیة والبحث فی الآثار والدلالات الناجمة عن كلّ نوع فی دیوان "نقوش علی جذع نخلة" للشاعر یحیی السماوی. أما عن الموسیقی الخارجیة فقد حاولنا أن ندرس دراسة إحصائیة لنسبة تواتر البحور، والزحافات والعلل، ونسبة حروف الروی وحركاته، وأنماط القافیة فی كلا النمطین (العمودی والحر)، عند الشاعر. أما علی صعید الموسیقی الداخلیة فتناولنا ظاهرة التكرار ودورها الإیقاعی والدلالی فی تماسك القصائد، وبعض ظواهر إیقاعیة أخری كالطباق والجناس. وقد تبیّن من خلال الدراسة أن الشاعر یحاول، فی تشكیل البنیة الإیقاعیة لقصائده، الإفادة من أصغر الجزئیات وأدقها من أجل توظیفها واستثمار مكوناتها بغیة إثراء النغمة المؤثرة المنبعثة من الإیقاعات الخارجیة والداخلیة وإثراء دلالات النص وبیان ما یختلج فی صدره من مشاعر الحزن والأسی والجراح التی تمر بالعراق.

کلمات مفتاحیة: یحیی السماوی، نقوش علی جذع نخلة، الموسیقی الداخلیة، الموسیقی الخارجیة.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: یحیی السماوی ، نقوش علی جذع نخلة ، الموسیقی الداخلیة ، الموسیقی الخارجیة ، الشعر العراقی المعاصر ، نقد القصیدة ، السماوی ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 4 اسفند 1394 08:38 ب.ظ

الصور البصریة والسّمعیة المحوّلة فی شعر سهراب سبهری و عبدالوهاب البیاتی (دراسة و مقارنة)

دوشنبه 3 اسفند 1394 08:42 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: الأدب المقارن - ادبیات تطبیقی ، عبدالوهاب البیاتی ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ،

الصور البصریة والسّمعیة المحوّلة فی شعر سهراب سبهری و عبدالوهاب البیاتی (دراسة و مقارنة)

نویسندگان

علی سلیمی  1 ؛ رضا کیانی2

1أستاذ مشارک فی قسم اللغة العربیة وآدابها بجامعة رازی کرمانشاه

2طالب الدکتوراة فی فرع الأدب العربی بجامعة رازی کرمانشاه

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

إنّ للحواس الخمس و خاصة لصورها البصریة والسّمعیة المحوّلة بعضها الی بعض دوراً مرموقاً بارزاً فی خلق و تشکیل الصّور الشّعریة و إعطائها الجمالیة الفنیة و إنّ توظیف الشاعر لهذه الآلیة التصویریة و التی تسمّی بتراسل الحواس، یحرّک نوعاً من الآثارة الذهنیة والتخییلیة لدى القارئ و بسبب هذه المحاولة التحولیة للحواس، تتجرد المحسوسات احیاناً مِنْ حسیتها الواقعیة و تتحول إلى مشاعر عمیقة مؤثّرة تثیر فی نفسیة المتلقی ما لا یتوقعه فیساهم بذالک فی تعمیق الرؤیة التی یسعى الشاعر لنقلها الی القارئ. إنّ هذه الظاهرة الشعریة الجمالیة التی یعتمد علیها بعض الشعراء المعاصرین بوصفها إحدى آلیات الانزیاح الدّلالی تعتبر من العناصر الشعریة الهامة. یتناول هذا المقال دّراسة وتحلیل ومقارنة هذه الظاهرة الجمالیة فی شعر الشاعر الایرانی «سهراب سبهری» والشاعر العراقی «عبدالوهاب البیاتی» فی صورهما الشعریة. إنّ نتائج هذه الدراسة تدلّ على أنَّ الحواس الخمس لدى الشاعرینِ کثیراً ما تغادر وظائفها المعهودة بها إلى وظائف غریبة تتقاطع منطقیاً مع مُهِمَّتها المألوفة لتحقّق الأغراض التی تعجز عن توصیلها التراکیب العادیة فی اللغة.

کلیدواژگان: الشعر المعاصر؛ الانزیاح؛ الصور المحوّلة؛ سهراب سبهری؛ عبدالوهاب البیاتی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الشعر المعاصر ، سهراب سبهری ، عبدالوهاب البیاتی ، الصور المحولة ، الانزیاح الشعر ، مقارنة البیاتی ، تطبیقی سهراب سپهری ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 3 اسفند 1394 08:45 ق.ظ

جمالیة الصورة البرناسیة فی أشعار عمر أبوریشة (قصیدة "معبد کاجوراو" نموذجا)

یکشنبه 2 اسفند 1394 07:58 ب.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: عمر أبو ریشة ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ، مقالات نقد ادبی ،
 

جمالیة الصورة البرناسیة فی أشعار عمر أبوریشة (قصیدة "معبد کاجوراو" نموذجا)

نویسندگان

صلاح الدین عبدی؛ سید مهدی مسبوق

أستاذ مساعد بجامعة بوعلی سینا بهمذان

برای دانلود اصل مقاله کلیک کنید

چکیده

الشعراء بخیالهم یحولون أشیاء مادیة إلى صور حیة ناطقة، ویتسربون إلى داخلها ویکشفون عن روحها، فإذا بها نبصرها متحرکة بفعل إرادة الشعراء وخیالاتهم، منهم عمر أبوریشة، مع أنه من شعراء مدرسة أبولو الشعریة وهی مدرسة رومانسیة، فله معجمه المبتکر ومفرداته الخاصة وکلماته التی تتأبى على سواه.

أول ما یلفت اهتمام القارئ، مقدرته القویة فی خلق الصور الحیة والأضواء الفیاضة التی أغناها بالألوان والموسیقى، وأنطقها بفعل خیالاته، الصورة التی تختلف عنده اختلافا جوهریاً عما سبقها، إذ أنها تنبع من صمیم العمل الفنی ولیست مبادئ خارجیة مفروضة، وهو مبدع لأنه جعل المألوف فی صورة غیر مألوفة. تتمثل موهبته الشعریة فی قصیدة "معبد کاجوراو" التی یمیل فیها الشاعر إلى المذهب البرناسی لما فیه من سمو الواقع ومعالجة موضوع مطروق بأسلوب مدهش وبألفاظ مختارة، مع جنوح إلى الجمال وعدم الاهتمام برسائل أخلاقیة کمذهبه الشعری المنتمی إلیه.

عمر أبوریشة أنشد قصیدته "معبد کاجوراو" لما کان سفیرا بالهند فی إطار المذهب البرناسی إذ یسعى فیها أن تکون القصیدة کتمثال دقیق الصنع، لذلک کان یعنی باللون والجسد والشکل لیصل من خلاله إلى ماوراءه من جمال مطلق. یرمی البحث إلى قراءة هذه القصیدة على المنهج التحلیلی ـــ التوصیفی، وناقشنا على ضوء المذهب البرناسی جمال القصیدة الفریدة.

کلیدواژگان: البرناسیة؛ الجمالیة؛ الصورة الشعریة؛ عمرابوریشة؛ کاجوراو




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: البرناسیة ، الجمالیة ، الصورة الشعریة ، عمر أبوریشة ، المدرسة البرناسیة ، النقد الأدبی البرناسی ، جمالیة الشعر ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 2 اسفند 1394 08:01 ب.ظ

تحلیل زیبایی‌شناختی تصویر‌های هنری در قرآن (مطالعه موردی سوره فصّلت)

جمعه 30 بهمن 1394 09:18 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، بلاغت ( البلاغة ) ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ،

تحلیل زیبایی‌شناختی تصویر‌های هنری در قرآن (مطالعه موردی سوره فصّلت)

حسین سیدی ؛ حسن خلف

1. استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

2. دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

   قرآن کریم منشوری آسمانی است که سرشار از جلوه‌هایی زیبا، جذاب و پویاست؛ یکی از این جلوه‌ها، صحنه‌ها و تصویرهای هنری شگرف و نفیس آن است که هر یک به روشنی، پرده از جمال خالق همه زیبایی‌ها بر‌می‌دارد. این مصحف شریف با به کارگیری یک رشته الفاظ و تعابیر ظاهراً ساده، گاه صحنه‌هایی باشکوه و تصاویری زیبا ارائه می‌دهد که می‌تواند ضمن برانگیختن احساسات و عواطف آدمی، عقل و اندیشه وی را نیز به تکاپو وا دارد؛ این الفاظ و تعابیر چنان زنده و تأثیرگذار است که انسان به جای آن‌که خود را در مقام خواننده الفاظ بیابد؛ خود را بیننده تابلوها و صحنه‌هایی زنده و سرشار از حرکت و پویایی می‌یابد. آن‌چه سبب پیدایش این تصاویر هنری در قرآن کریم شده است از یک سو کار‌رفت برخی فنون بلاغی از جمله: استعاره، کنایه تشخیص و تجسیم (مجسم سازی) است و از سویی دیگر حاصل ترکیب عناصری همچون تقابل صحنه‌ها، محاوره و گفت‌و‌گو و غیره. این پ‍ژوهش بر آن است تا ضمن بررسی مفهوم تصاویر هنری و مصادر آن، به تحلیل زیبایی‌شناختی این تصاویر در سوره فصّلت بپردازد.

کلیدواژگان: قرآن؛ تصویرهای هنری؛ سوره فصّلت؛ فنون بلاغی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الصورة الفنیة القرآن ، تصویرهای هنری قرآن ، فنون بلاغی قرآن ، زیبایی شناختی قرآن ، سبک شناسی سوره فصلت ، استعاره قرآن ، القرآن الأسلوبیة ،
آخرین ویرایش: جمعه 30 بهمن 1394 09:22 ق.ظ



تعداد کل صفحات : 5 1 2 3 4 5
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات