احمد حیدری

زیبایی شناسی کارکرد «آب و باد» در تشبیهات تمثیلی قرآن با تکیه بر نظریه بافت زبانی

شنبه 9 اردیبهشت 1396 08:42 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ، علوم قرآنی ادبی ،

زیبایی شناسی کارکرد «آب و باد» در تشبیهات تمثیلی قرآن با تکیه بر نظریه بافت زبانی


برای دانلود کلیک کنید

بهنام فارسی  1؛ سارا مؤمنی2

1استادیار گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه یزد

2دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عرب دانشگاه یزد

چکیده

    «تشبیه تمثیل» یکی از اسلوب­های بیانی قرآن کریم است که خداوند متعال برای محسوس کردن مفاهیم عقلی و پرده­­بردای از تندیس معانی ماورایی از آن بهره گرفته است. عناصر طبیعت از جمله (باران و باد) به دلیل ارتباط مستقیم انسان با آنها، در تمثیل­های قرآنی کاربردی پر رنگ دارد. این مقاله در پی آن است با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی  و با تکیه بر نظریه بافت زبانی(سطح صوتی، صرفی، نحوی، معناشناختی) به بررسی کارکرد مثبت یا منفی این عناصر در تشبیهات تمثیلی قرآن پرداخته و به این سؤال پاسخ دهد که این دو عنصر در انتقال تصویر وجه شبهِ برخاسته از این تمثیل­ها، چه نقشی ایفا می­کنند و بافت زبانی قرآن چه تأثیری بر تبیین کارکرد این دو عنصر در انتقال وجه­شبه می­گذارد؟ نتایج بررسی در این مقاله حاکی از آن است که دو عنصر باد و باران در تشبیهات تمثیلی قرآن کارکردی مثبت دارد و چنانچه در جملاتی به کار رفته باشد که به ظاهر بار معنایی منفی دارند؛ اما بافت زبانی قرآن به گونه­ای است که سبب می­شود این دو عنصر به صورت غیر­مستقیم در تفهیم وجه­شبه و روشنگری مفاهیم ناپایداری دنیا، تباهی اعمال کافران و مشرکان، نتیجه انفاق در راه خدا و همچنین نابودی اجر انفاق کنندگانِ منت­گذار و آزار دهنده، کارکردی مثبت داشته باشند.

کلیدواژه ها: قرآن کریم؛ تشبیه تمثیلی؛ باران؛ باد؛ بافت زبانی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: زیبایی شناسی قران ، تشبیه تمثیل ، مطالعات قرآنی ، بافت زبانی ، قرآن بافت ، زیبایی قرآن ،
آخرین ویرایش: شنبه 9 اردیبهشت 1396 08:44 ب.ظ

زیبایی شناسی زبان روایی میسلون هادی؛ بررسی موردی رمان «حلم وردی فاتح اللون»

سه شنبه 26 مرداد 1395 06:01 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: میلسون هادی ، روایت شناسی عربی pdf ، رمان عربی ( الروایات العربیة ) ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ، ادبیات داستانی ( الأدب القصصی ) ،

          

زیبایی شناسی زبان روایی میسلون هادی؛ بررسی موردی رمان «حلم وردی فاتح اللون»


برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

زنانه­نویسی حضور منحصر به فردی در عرصه­ی داستان نویسی عراق دارد، و این به خاطر وجود داستان نویسان مشهوری مانند « لطیفة الدلیمی»، «ناصرة السعدون»، «میسلون هادی» است. ویژگی بارز داستان های میسلون هادی، تمرکز شدید بر روی سرزمین عراق با همه  جزییات و عادات و حکایت­های آن می­باشد. وی در رمان­های­های خود، با غم و اندوهِ محیط عراقی در تعامل است. داستان « حلم وردی فاتح اللون» - ششمین داستان وی- از طریق عناصر داستان، تصویری غم آلود از جنگ آمریکا بر ضد عراق ارائه می­دهد. کوچ اجباری یا اختیاری انسان امروزین عراقی از سرزمین مادری وتلاش برای نجات و تحقق رؤیاها یا دویدن در پی توهمات از جمله اموری است که در این «عمل روایی»  کانون توجه رمان نویس عراقی قرار گرفته است بنابراین  سرزمین عراق در رؤیایی رومانتیک پناهگاه همگان گشته تا آنجایی که علی رغم سختی حوادث، زندگی را در این محیط ممکن می­سازد.

میسلون هادی در این داستان، تراژدی واقعی و شدت رنج های عراق را در توصیف زنانه­ی قابل توجهی ثبت کرده است، وصفی که خواننده را بر آن می­دارد تا آن را «توصیف اندوهباری» بنامد که بخش بزرگی از داستانش را فراگرفته است. وصف - همانگونه که در بین روایت­شناسان شایع است- مهمترین عنصر تشکیل دهنده­ی روایت است که در تحلیل زبان روایت نمی­توان از آن چشم پوشید. نویسنده در قالب وصفی رمزگرایانه و با زبان روایی ساده به توصیف شخصیت­ها و زمان و مکان و طبیعت و حوادث و.. می­پردازد و برای این منظور شیوه­ی روایی اول شخص (درونی) را به کار می­گیرد تا بهتر بتواند تشنجات روحی عمیق خود را بیان دارد. وصف در داستان «حلم وردی فاتح اللون» عملکرد معنایی مشخصی را بر عهده دارد و آن همان حزن و اندوهی است که هر چه به پایان داستان نزدیک می­شویم، کاهش می­یابد و در این هنگام رؤیای تحقق آرزوی دلخواه به وقوع می­پیوندد.

کلیدواژگان: میسلون هادی؛ توصیف؛ زبان روایی؛ داستان «حلم وردی فاتح اللون»

 

منابع استفاده شده در مقاله:

- القرآن الکریم

- أبوهیف، عبدالله، 2006، المصطلح السردی، تعریباً وترجمة، فی النقد الأدبی العربی الحدیث، مجلة جامعة تشرین للدراسات و البحوث العلمیة _ سلسلة الآداب والعلوم الإنسانیة المجلد (28) العدد (1)2006  http://www.etlaforums.com/new/showthread.php?151

- پروینی، خلیل؛ ناظمیان، هومن، 1378،«الگوی ساختار گرایی ولادیمیر پراپ و کاربردهای آن در روایت شناسی» تهران، دوفصلنامه پژوهش زبان وادبیات فارسی،شماره یازدهم،پاییز و زمستان

- الجمیل، سیّار،2008، اشکالیات فن الروایة التاریخیة العربیة، نشر فی مجلة الروایی http://www.alrowaee.com/article.php?id=39

- الحمدانی، حمید، 2000، بنیة النص السردی من منظور النقد الأدبی، نشر المرکز الثقافی العربی للطباعة و النشر و التوزیع، الطبعة الثالثة

- حوامدة، موسی، 2010، میسلون هادی: الأردن یسیر علی الطریق السریع فی مجال الإنتعاش الثقافی، جریدة الدستور – تصدر عن الشرکة الأردنیة للصحافة و النشر، العدد 15113               http://www.addustour.com/ViewTopic.aspx?ac=ArtsAndCulture20105

- رحیم، سعد محمد ، 2009ب، سحر السرد، نشر فی مجلة  الروایی                         http://www.alrowaee.com/article.php?id=409

- ---، ------ ،2009الف، السارد والتاریخ، نشر فی مجلة الروایی                      http://www.alrowaee.com/article.php?id=397

- الزمخشری،جار الله محمود بن عمر، لاتا، طهران، منشورات البلاغة، ط؟

- زیاد محبک، احمد، 2005، الزمان والمکان والشخصیة فی أدب غادة السمان القصصی، نشر فی مجلة دیوان العرب

      http://www.diwanalarab.com/spip.php?article2220

- الزیتونی، لطیف، 2002، معجم مصطلحات نقد الروایة، الطبعة الأولی، مکتبة لبنان ناشرون- دارالنهار للنشر، بیروت-لبنان

- سعید، احسان صادق ، 2009، جمالیات المکان فى الروایة، مجلة نزوی ،العدد العاشر       http://www.nizwa.com/articles.php?id=492

- الصکر، حاتم محمد،2010، حلم وردی فی زمن معتم، نشر فی مجلة الروایی

http://www.alrowaee.com/article.php?id=598

- العزاوی، نادیة غازی، 2006، حلم العودة فی قصص میسلون هادی، طبع فی کتاب الفراشة و العنکبوت (دراسات فی أدب میسلون هادی القصصی و الروایی)، إعداد و تقدیم: نجم عبدالله کاظم، دار الشروق، عمان – أردن

- العطار، مها فائق ، 1995، النثر لغة الحضارة، مجلة الموقف الادبی ، العدد 286 و187، دمشق ،اتحاد الکتاب العرب، شباط وآذار    http://www.awu-dam.org

- عظیمی، کاظم، حامد صدقی و فیروز حریرچی، 2009، تحلیل العناصر فی قصة « ابنة خالتی کاندولیزا»، نشر فی مجلة دیوان العرب    http://www.diwanalarab.com/spip.php?article18938

- عیاشی،منذر، 1996، المعرفة الروائیة(التکوین والواقع)، مجلة الموقف الادبی، العدد 307،دمشق، اتحاد الکتاب العرب، تشرین الثانی.

       http://www.awu-dam.org

- فضل، صالح، 2009، اسالیب السرد فی الروایة العربیة، مرکز الإنماء الحضاری، دار المحبة، دمشق

- فقیه، محّمد، 2006، الراویة العربیة (الواقع و الطموح)، مجلة القلم

 http://www.alqlm.com/index.cfm? Methodhome.con8coSSSntentid=316

- کاظم، نجم عبدالله ، 2006، أدب میسلون هادی القصصی، طبع فی کتاب الفراشة و العنکبوت (دراسات فی أدب میسلون هادی القصصی و الروایی)، إعداد و تقدیم: نجم عبدالله کاظم، دار الشروق، عمان – أردن

- الکردی، عبدالرحیم، 2006، السرد فی الروایة المعاصرة، تقدیم: طه وادی، نشر مکتبة الآداب بالقاهرة، الطبعة الأولی

- مرتاض، عبدالملک، 1998، فی نظریة الروایة، باشراف أحمد مشاری العدوانی، عالم المعرفة سلسلة کتب ثقافیة یصدرها المجلس الوطنی للثقافة و الفنون و الآداب- الکویت

- نعیسه، جهاد عطا، 2001، فی مشکلات السرد الروائی ،، قراءة خلافیة فی عدد من النصوص و التجارب الرواییة العربیة و العربیة السوریة المعاصرة ، من منشورات اتحاد الکتاب العرب، دمشق ،                    http://www.awu-dam.org

- هادی، میسلون، 2009، حلم وردی فاتح اللون، المؤسسة العربیة للدراسات و النشر، الطبعة الأولی

- هادی، میسلون، 2010، اتجاه القلب، نشر فی مجلة الروایی http://www.alrowaee.com/article.php?id=556

- هویدی، عبدالله ابراهیم صالح،(1998)، تحلیل النصوص الادبیة- قراءات نقدیة فی السرد والشعر، بیروت، دارالکتاب الجدیدة  المتحدة، الطبعة الاولی.

- وادی، طه، 1989، دراسات فی نقد الروایة، الهیئة المصریة العامة للکتاب

- وادی، طه، 2002، الکتابة السردیة ..و أزمات الحریة، الحریة والابداع :بحوث المؤتمر العلمی السادس لکلیة الآداب والفنون، من منشورات جامعة فیلادلفیا، الطبعة الاولی




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: میلسون هادی ، رمان عراق ، زیبایی شناسی رمان ، میلسون هادی رمان ، حلم وردی فاتح اللون ، زبان روایی ، الروایة العراق ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 26 مرداد 1395 06:09 ق.ظ

ضمیر الشَّأن فی القرآن الكریم دراسة نحویة بلاغیة

یکشنبه 24 مرداد 1395 04:34 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ، زبان شناسی -مقالات اللسانیات ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ،

ضمیر الشَّأن فی القرآن الكریم دراسة نحویة بلاغیة


برای دانلود اصل مقاله کلیک کنید

الخلاصة

تمیز ضمیر الشَّأْن من بقیة الضمائر بعدة أمور منها: إنه لا یعود على ما قبله كبقیة الضمائر، وإنه تمیز بالابهام ثم التفسیر المذكور فی الجملة الآتیة بعده، لتعظیم الأمر، وتفخیم الشأن؛ فضلاً عن أنَّ له شروطاً تمیزه من بقیة الضمائر، زیادة على كثرة التسمیات التی سُمی بها هذا الضمیر. ان اختلاف النحاة والمفسرین فی هذا الضمیر وهذه الاسباب مجتمعة دفعتنی الى هكذا دراسة وقد وسمت بعنوان: ((ضمیر الشَّأْن فی القرآن الكریم دراسة نحویة بلاغیة))، وقد اقتضت طبیعة الدراسة تقسیم البحث على مبحثین سبقتهما توطئة ذكرتُ فیها: تسمیات هذا الضمیر، وشروطه التی تمیزه من بقیة الضمائر، وذكرت أیضاً رأی النحویین فی دلالته على التعظیم، ومن ثُمَّ رأی البلاغیین.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: ضمیر الشأن ، سبک شناسی ضمیر شأن ، سبک شناسی قرآن ، دراسة نحویة بلاغیة ، بررسی نحوی بلاغی ، معناشناسی ضمیر قرآن ، بلاغی نحوی قرآن ،
آخرین ویرایش: یکشنبه 24 مرداد 1395 04:36 ق.ظ

جستاری در تکرار‌ بندهای قرآنی

پنجشنبه 26 فروردین 1395 10:50 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، سبک شناسی ( أسلوبیة ) ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ،

جستاری در تکرار‌ بندهای قرآنی

حسن خرقانی*

برای دانلود مقاله کلیک کنید

چکیده

«تکرار» نقش‌های بلاغی و معرفتی مهمی در قرآن کریم ایفا می‌کند. تكرارهای قرآنی را می‌توان در گونه‌های‌ لفظی، معنایی و لفظی ـ معنایی دسته‌بندی كرد. این تكرارها، گاه پیوسته و بدون فاصله‌اند و گاه در یک سوره با فاصله‌هایی منظم و گاه در دو سوره مختلف.

این مقاله آیه‌‌برگردان‌هایی را پی می گیرد که با قالب‌های زیباشناختی منظمی در قرآن تکرار شده‌اند و با گزینش نام «تکراربند» برای آن درصدد است تا آن را به عنوان یک قالب ادبی زیبا، ویژه قرآن معرفی کند و جایگاهش را در میان شکل‌های مشابه ادبی بازشناسد.

در تکراربندهای قرآنی، پس از آیه‌ها یا مقطعی از سوره، آیه یا عبارتی با نظمی ویژه تکرار گشته‌ و چهره سوره را همبسته و آراسته می‌سازد. این نوشتار، چند و چون این تکرارها را به همراه حکمت‌ها و نکات زیباشناختی‌ آن در هفت سوره الرحمن، مرسلات، شعراء، قمر، صافات، نمل و کهف بررسی کرده است.

کلیدواژگان: فنون ادبی، تکرار، سوره الرحمن، سوره مرسلات، سوره شعراء، سوره قمر، سوره صافات، سوره نمل، سوره کهف.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: التکرار ، التکرار فی القرآن ، صنعت تکرار در قرآن ، رمزیة التکرار ، ادبیات قرآن ، أسلوبیة التکرار ، سبک شناسی تکرار ،
آخرین ویرایش: پنجشنبه 26 فروردین 1395 10:53 ق.ظ

بایستگی دانش بدیع در تفسیر؛ با نگاهی به تفسیر المیزان

سه شنبه 24 فروردین 1395 11:17 ب.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: علوم قرآنی ادبی ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ، بلاغت ( البلاغة ) ،

بایستگی دانش بدیع در تفسیر؛ با نگاهی به تفسیر المیزان

محمد عشایری‌منفرد*

برای دانلود مقاله کلیک کن

چكیده

از دیرباز یکی از دغدغه‌های دانشمندان تفسیر و علوم قرآن، شمارش دانش‌های بایسته در تفسیر بوده است؛ چندان که علاوه بر کتب علوم قرآن در دیباچة بسیاری از تفاسیر نیز به این دغدغه پرداخته شده است. علم بدیع از دانش‌هایی است که بر بایستگی آن در دانش تفسیر پافشاری شده است؛ اما امروزه که گسست بین تفسیر قرآن و زیباشناسی آن جدی گرفته شده، این مسئله مطرح می‌شود که آیا دانش بدیع، تنها در زیبایی‌شناسی قرآن تأثیر دارد یا اینکه در تفسیر قرآن نیز نقش‌آفرین است؟ این مقاله با انگیزة بررسی همین موضوع و برای رسیدن به نتیجه‌ای روشن دربارة بایستگی دانش بدیع در دانش تفسیر می‌کوشد تا با نگاهی به تفسیر المیزان، به جایگاه‌شناسی دانش بدیع در روش تفسیری علامه طباطبایی بپردازد و نشان دهد که دانش بدیع از بایسته‌های تفسیر است و علامه طباطبایی نیز در فرایند تفسیر آیات الهی از این دانش بهره برده است.

کلیدواژه‌ها: دانش بدیع، تفسیر قرآن، تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، زیبایی‌شناسی، آرایه‌شناسی.




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: تفسیر بلاغی ، زیبایی شناسی تفسیر ، الجمالیة ، آرایه های بدیعی ، البدیع ، تفسیر ادبی قرآن ، التفاسیر الأدبیة ،
آخرین ویرایش: سه شنبه 24 فروردین 1395 11:19 ب.ظ

تک معنایی و چندمعنایی در خوانش شعر معاصر عربی

شنبه 29 اسفند 1394 10:21 ق.ظ

نویسنده : احمد حیدری
ارسال شده در: شعر معاصر عربی ، زیبایی شناسی متن ادبی (کتاب + مقالات ) ، نظریه خوانش ( نظریة التقلی ) ،

تک معنایی و چندمعنایی در خوانش شعر معاصر عربی

 

برای دانلود فایل مقاله کلیک کنید




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: شعر معاصر عربی ، الشعر المعاصر ، خوانش شعر عربی ، تک معنایی شعر ، نظریه خوانش ، نظریة التلقی الشعر المعاصر ، خوانش التلقی ،
آخرین ویرایش: شنبه 29 اسفند 1394 10:25 ق.ظ



تعداد کل صفحات : 5 1 2 3 4 5
پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس