دکتر احمد حیدری

الصور الإشاریة (التناصیة) للموت عند خلیل حاوی

دوشنبه 17 اسفند 1394 01:39 ق.ظ

نویسنده : دکتر احمد حیدری
ارسال شده در: بینامتنیت ( التناص ) ، خلیل حاوی ،

الصور الإشاریة (التناصیة) للموت عند خلیل حاوی

علی بشیری  1 ؛ عیسی متقی زاده2 ؛ کبری روشنفکر3 ؛ ابوالحسن امین مقدسی4

برای دانلود مقاله کلیک کنید

الملخص

إنّ الصور الإشاریة هی الصور التی استقاها الشاعر من مصادر نصیة أخری واستخدم تجاربه الأدبیة لإیصال المعنی المراد. ویتمثل هذا المفهوم فی الأنظمة المفاهیمیة للمقاربات النقدیة المعاصرة ضمن عناوین مثل التناص، واستدعاء الشخصیات، وتوظیف التراث، والقناع و یشملها جمیعاً.

 تحاول هذه الدراسة - قدر المستطاع - ضمن المنهج الوصفی- التحلیلی تبیین ما استقاه الشاعر اللبنانی المعاصر خلیل حاوی من المصادر التراثیة العربیة والعالمیة لخلق صوره الإشاریة لتصویر ظاهرة الموت وما یدور حولها من مفاهیم وقضایا. سیری القارئ فی نهایة المطاف أن هذا الشاعر الفذ یتمتع بقدر کبیر من المعلومات والثقافة الأدبیة إذ یدخل فی دائرة معارفه الکثیر من النصوص والمعارف الأدبیة تراثاً عربیاً کان (مثل المتنبی، و المعری، و جبران خلیل جبران )  أو عالمیاً (مثل إلیوت، ولورکا) أو النصوص الدینیة (مثل الإنجیل والقرآن الکریم )، وکیف یحور ویدمج هذه النصوص فی ثنایا شعره.

الكلمات الرئیسیة: الصور الإشاریة؛ التناص؛ الشعر اللبنانی الحدیث؛ خلیل حاوی؛ الموت

منابع استفاده شده در مقاله:

[1]  القرآن الکریم

[2]  إنجیل یوحنا

[3]  إلیوت، تی.س. (1986): مختارات شعریة، دراسة وترجمة یوسف سامی الیوسف، ط1،عمان، الأردن .

[4]  الأنصاری، محمد جابر (1999): انتحار المثقفین العرب، المؤسسة العربیة للدراسات والنشر، ط2، بیروت .

[5]  باروت، محمد جمال وآخرون (1996): دراسات نقدیة فی أعمال السیاب، حاوی، دنقل، جبرا، تحریر وتقدیم: فخری صالح، المؤسسة العربیة للدراسات والنشر، ط1، بیروت .

[6]  برادبری، مالکوم (1386): جهان مدرن وده نویسنده بزرگ (العالم الحدیث وعشرة کتاب کبار)، ترجمه فرزانه قوجلو، چشمه، تهران،ط3.

[7]  بلعابد، عبدالحق (2008): جیرار جینیت، من النص إلی المناص، تقدیم سعید یقطین، الدار العربیة للعلوم ناشرون، ط1، بیروت .

[8]  جبران، جبران خلیل (2001): الأعمال الکاملة، المؤلفات العربیة، دارمیوزیک، لبنان.

[9]  جینیت، جیرار (لا تا): مدخل لجامع النص، ترجمة عبدالرحمن أیوب، دارالشؤون الثقافیة العامة، بغداد.

[10]    چندلر، دانیل (1387): مبانی نشانه‌شناسی (أسس السیمیائیة)، ترجمه مهدی پارسا، سوره مهر، تهران، ط2.

[11]    حاجی محمدی، بهروز(1388): تی.اس. الیوت: نقد ساختاری منظومه‌ها (النقد البنیوی للشعر)، ققنوس، تهران، ط1.

[12]    الحاوی، إیلیا (1987): مع خلیل حاوی فی مسیرة حیاته وشعره، دار الثقافة، بیروت، ط1.

[13]    ______ (1984): خلیل حاوی فی مختارات مِن شعره ونثره، دار الثقافة، بیروت- لبنان، ط 1.

[14]    حاوی، خلیل (1993): الدیوان، تقدیم ریتا عوض، دارالعودة، بیروت .

[15]    حبیب، بطرس(1995): جدلیة الحب والموت فی مؤلفات جبران خلیل جبران العربیة، شرکة المطبوعات للتوزیع والنشر، بیروت، ط1.

[16]    ریتشاردز، آی. إی (1990): مبادئ النقد الأدبی، ترجمة وتقدیم مصطفی بدوی، المؤسسة المصریة العامة للتألیف والترجمة والنشر.

[17]    سرلو، خوان ادوارد (1389): فرهنگ نمادها(معجم الرموز)، ترجمه‌ی مهرانگیز اوحدی، دستان، تهران ،ط1، طهران.

[18]    سلیمان، خالد: خلیل حاوی، دراسة فی معجمه الشعری، فصول، العددان1و2، ج 8، القاهرة، الهیئة المصریة العامة للکتاب، ص47-69، مایو1989. 

[19]    سلیمان، خالد (1996): خلیل حاوی بین الإبداع والإتباع، ضمن کتاب دراسات نقدیة فی أعمال السیاب، حاوی، دنقل، جبرا، حررها وقدم لها فخری صالح، المؤسسة العربیة للدراسات والنشر، بیروت، ط1.               

[20]    شوالیه، ژان ودیگران (1387): فرهنگ نمادها( معجم الرموز)، ج4، ترجمه‌ی سودابه فضایلی، جیحون، تهران، ط1.

[21]    الشیخ، خلیل (1997): الانتحار فی الأدب العربی، المؤسسة العربیة للدراسات والنشر، بیروت، ط1 .

[22]    طعمة حلبی، أحمد (2007): التناص بین النظریة والتطبیق، شعر البیاتی نموذجاً، وزارة الثقافة، دمشق.

[23]    العانی، شجاع مسلم (1999): قراءات فی الأدب والنقد، اتحاد الکتاب العرب، دمشق.

[24]    عشری زاید، علی (2006): استدعاء الشخصیات التراثیة، دارغریب للطباعة والنشر والتوزیع، القاهرة .

[25]    العظمة، نذیر(1982): خلیل حاوی، الموت وتوازن الرؤیا، المعرفة، العدد 250، السنة الحادیة والعشرون، کانون الأول.

[26]    عوض، ریتا (1987): أسطورة الموت والانبعاث فی الشعر العربی الحدیث، المؤسسة العربیة للدراسات والنشر، ط1، بیروت.

[27]    غنیمی هلال، محمد (1997): النقد الأدبی الحدیث، نهضة مصر، القاهرة.

[28]    فاضل، جهاد (1984): قضایا الشعر الحدیث، دارالشروق، بیروت

[29]    فریزر، جیمس(1982): أدونیس أوتموز، دراسة فی الأساطیر والأدیان الشرقیة القدیمة، ترجمة: جبرا إبراهیم جبرا، المؤسسة العربیة للدراسات والنشر، ط3، بیروت .

[30]    فضل، صلاح(1999): شفرات النص، دراسة سیمیولوجیة فی شعریة القص والقصید، دار الآداب، ط1، بیروت.

[31]    قدامة بن جعفر، أبوالفرج (لا تا): نقد الشعر، تحقیق وتعلیق محمد عبدالمنعم خفاجی، دارالکتب العلمیة، بیروت.

[32]    کریستیفا، جولیا (1997): علم النص، تر: فرید الزاهی، دار توبقال للنشر، ط2، المغرب.

[33]    لورکا(1992): الدیوان الکامل، ترجمة: خلیفة محمد التلیسی، الدار العربیة للکتاب، لیبیا.

[34]    المتنبی (2005): الدیوان، شرح عبدالرحمن البرقوقی، دار الکتاب العربی، بیروت.

[35]    مجاهد، أحمد (2006): أشکال التناص الشعری، دراسة فی توظیف الشخصیات التراثیة، الهیئة المصریة العامة للکتاب، القاهرة.

[36]    المساوی، عبدالسلام (2009): جمالیات الموت فی شعر محمود درویش، دارالساقی، ط1، بیروت.

[37]    المعری، أبوالعلاء (1957): سقط الزند، دار بیروت، بیروت.

[38]    الیافی، نعیم (2008): تطور الصورة الفنیة فی الشعر العربی الحدیث، صفحات للدراسات والنشر، ط1، دمشق




دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: الصور الإشاریة ، خلیل حاوی ، الشعر اللبنانی الحدیث ، التناص ، بینامتنیت شعر معاصر ، شعر مقاومت لبنان ، شعر خلیل حاوی ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 17 اسفند 1394 01:43 ق.ظ



پذیرش ترجمه از عربی به فارسی -- ترجمه از فارسی به عربی* با من تماس بگیرید 09179738783 AHMAD.HEYDARI.PGU@GMAIL.COM .. فراموش نکنید با کلیک کردن ما را در گوگل محبوب کنید. با تشکر و سپاس فراوان از نگاه پرمحبت شما


دريافت كد گوگل پلاس

دریافت کد گوگل پلاس

آمارگیر وبلاگ

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic